TitelTwee Scheepsbouwtekeningen van de veerschepen 10de Dezembro en 11de novembro.
HerstellerConoship, Centraalstaal
Stichwörterveerschepen, scheepsbouw, Angola, Bodewes, Ton, 10de Dezembro, 11de Novembro
ObjektnummerT-891
Periode van1978
Periode tot1978
BeschreibungTwee Scheepsbouwtekeningen van de veerschepen 10de Dezembro en 11de novembro. Lichtdrukken. A: Algemeen plan, schaal 1:100; B: huiduitslag, schaal 1:50.
HintergrundinformationDe tekeningen zijn afkomstig uit het archief van de Scheepswerf Ton Bodewes N.V. te Franeker. De veerschepen 10de dezembro en 11de novembro werden in 1978 en 1979 gebouwd op de scheepswerf van Ton Bodewes te Franeker (bouwnummers F70 en F71). De opdrachtgever was Rederij Cabotang te Luanda (Angola)., De Groninger Ton Bodewes was een telg uit een bekend scheepsbouwergeslacht. In 1957 begon Ton Bodewes zijn scheepswerf te Franeker. De werf was gelegen aan het Van Harinxmakanaal. 10 jaar later, in 1967, werd de werf nog eens uitgebreid. Op de werf werden vooral kustvaarder, viskotters en vrachtschepen gebouwd. Jachtbouw was een nevenschakel van het bedrijf (de Commanderjachten). Het grootste schip dat op deze scheepswerf van stapel liep was de “Eminent” van 700 ton. Dit was tevens het eerste schip dat door de werf werd gebouwd. Het was helaas geen gelukkig begin; de opdrachtgever kwam te overlijden en daardoor heeft het schip nog een jaar voor de wal gelegen, voordat het uiteindelijk dienst kon doen. Ander grote opdrachten waren onder andere de “Lietzow” van 600 ton voor een Oost-Duitse opdrachtgever en de “Egberdina”, een binnenvaartschip van 400 ton.
In de jaren ’80 ging het slecht met de scheepsbouw. Er kwam steeds meer vraag naar grotere vrachtschepen. Daarop was de werf van Bodewes in Franeker niet berekend. Op de werf konden schepen worden gebouwd met een lengte van maximaal 40 meter, een breedte van 12 meter, een diepgang van 3 meter. Bovendien vertrok veel scheepsbouw naar buitenlandse werven. In die periode begon Ton Bodewes te zoeken naar andere alternatieven om het hoofd boven water te kunnen houden. Dat was de koop- en huurtelefoon, iets waarmee in Amsterdam toen al aardig werd verdiend. De koopfoon zoals dit nieuwe medium kort gezegd werd genoemd, was een advertentiemedium. Wie iets te koop had of te huur pakte de telefoon en liet zijn of haar aanbieding voor fl. 10,- registreren. Belangstellenden werden daarna kosteloos met de verkoper of verhuurder in verbinding gebracht. Op deze manier wilde Bodewes zich begeven op het gebied van de jachtbemiddeling. Dit medium bleek niet erg aan te slaan.
Scheepswerf Ton Bodewes N.V. Franeker was lid van de Fries-Groningse combinatie Conoship. In 1952 werd Conoship (Combination Nothern Shipbuilders) opgericht door Coops in Hoogezand en Barkmeijer in Hoogkerk-Vierverlaten. Binnen Conoship waren naast diverse Groninger scheepswerven ook verschillende Friese werven verenigd onder andere: Bodewes te Bergum, Bijlsma te Wartena, Tille te Kootstertille, Barkmeijer te Stroobos en Ton Bodewes te Franeker. Het uitgangspunt was samenwerking, een samenbundeling van krachten in plaats onderlinge concurrentie. In de jaren ’50 was de vereniging nog weinig succesvol, maar dat werd als snel beter. De eerste gezamenlijke activiteit was de oprichting van een coöperatief inkoopbureau, de organisatie zorgde voor het verwerven van bouworders en had een eigen ontwerpafdeling. Conoship was voornamelijk werkzaam op de buitenlandse markt; de binnenlandse markt bleef daarbij vrij voor de afzonderlijke werven.
In 1990 heeft Ton Bodewes de scheepswerf aan de gemeente Franekeradeel verkocht. Het terrein was nodig voor de ontwikkeling van de zogenaande “kanaalzoneplannen.” Bodewes kon het bedrijf nog maximaal zes jaar van de gemeente huren en daarmee zijn bedrijf nog voortzetten. Op 25 februari 1991 echter overlijdt Ton Bodewes op 63-jarige leeftijd.