IJsbelangen: 125 jaar De Friesche IJsbond

Onder de titel IJsbelangen  plaatste de heer S.H. Hylkema in 1886 een oproep die zou leiden tot de oprichting van De Friesche IJsbond. Hylkema, en met hem vele anderen, vond dat er te weinig rekening werd gehouden met het belang dat Friesland had bij een goede ijsvloer. Door gezamenlijk op te trekken wilde hij de twee grootste vijanden van het ijs een halt toe roepen; afstroming en ijsbrekende stoomboten.

Met de provincie werd gesproken over het beperkter afstromen van overtollig boezemwater, tegelijk werden gemeenten benaderd om hun bruggen tijdig te sluiten voor het scheepvaartverkeer. Deze soms verhitte strijd, speelde zich grotendeels af buiten het zicht van de ijsliefhebber. Ook op het ijs probeerde de IJsbond de schaatser van dienst te zijn. Er kwamen baaninspecteurs die de toestand van het ijs in de gaten hielden. In de krant verschenen hierover ook regelmatig berichten. Er verschenen ijskaarten en er werden door de IJsbond wegwijzers geplaatst op de belangrijkste routes. Op alle mogelijke manieren werd geprobeerd de ijsvloer goed en veilig te benutten.

Een belangrijke ontwikkeling was de oprichting van de ijswegencentrales. De vrijwilligers van deze verenigingen hebben de aanleg en het onderhoud van de ijsroutes op zich genomen. Bovendien vormen zij de organisatie achter de, tegenwoordig ruim 80, schaatstoertochten door de provincie. Er zijn op dit moment 22 ijswegencentrales verenigd in de Friesche IJsbond. Waar de IJsbond zich vooral coördinerend opstelt, leveren de ijswegencentrales de mankracht op het ijs.

In de afgelopen 125 jaar heeft de Friesche IJsbond veel kunnen bereiken voor de belangen van de ijsliefhebber. Toch wordt er ook nu nog elke winter gewaakt over de oude vijanden: de afstroming en de ijsbrekers. Groot verschil met vroeger is dat de Friesche IJsbond nu een vaste en gerespecteerde gesprekspartner is in het overleg met de verantwoordelijke bestuurders.

In de expositie IJsbelangen: 125 jaar De Friesche IJsbond wordt ingegaan op de rol van de Friesche IJsbond als belangenbehartiger voor de ijsliefhebber. De nadruk zal liggen op de praktische middelen waarmee de Friesche IJsbond en de ijswegencentrales zorgen voor het onderhoud van de baan en de veiligheid van de schaatsers. Te zien zijn sneeuwschuivers - van bezem tot motor - ijskaarten, routewijzers, stempelkaarten en medailles van de verschillende toertochten, aangevuld met foto's en documenten uit de rijke historie van 125 jaar De Friesche IJsbond.