BeschrijvingHet wiel bestaat uit acht gedraaide spaken bijeengehouden door een enkele houten ring. Voor de as is een messing huis aangebracht met een spiebaan. Over het centrum hoort een afdekdop, deze ontbteekt echter.
AchtergrondinformatieHet stuurwiel is afkomstig uit de nalatenschap van Wiggele Jacob van der Velde (IJlst 31-08-1928 - Bolsward 01-06-2009) Scheepsbouwer en jachtverhuurder op werf 'De Uitkijk' te IJlst. Getrouwd met Sipke Schingenga (Witmarsum 1931-07-22 - IJlst 2008-04-07)
BeschrijvingVloeistofkompas. Roodkoperen huis met bessing beslag. Een enkele cardanische ring met gaten om zelf cardanisch bevestigd te worden. Nederlandstalige kompasroos met kmerk van de N.V. Observator uit Rotterdam.
TitelVaandel van de Willem Lodewijk School voor Schipperskinderen.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenonderwijs, schippersscholen, Sneek
Objectnummer2010-037
Periode van1931
Periode tot1950
BeschrijvingVaandel. Het vaandel is van, oorspronkelijk donkergoen maar tot bruin verbleekt, velours en in goudkleur beschilderd met het opschrift: 'WILLEM LODEWIJK / SCHOOL / CHRISTELIJKE SCHOOL / VOOR / SCHIPPERSKINDEREN'. Midden op het vaandel een afbeelding van een zeilschip met zijzwaarden. Er zijn sporen aanwezig van vermoedelijk acht medailles. De medailles ontbreken echter. Het vaandel werd opgehangen aan twee banden in de bovenhoeken. Eén van de banden is aan de achterzijde losgeraakt. Een stok ontbreekt. Op het breedste punt wordt het vaandel vlak gehouden door een metalen strip welke is ingenaaid in een reep stof. Hieraan twee bandjes welke ooit om de stok vastgeknoopt konden worden.
AchtergrondinformatieIn de twintiger jaren van de twinigste eeuw was er in de Jan van Nassauschool een klas bestemd voor schipperskinderen. In oktober 1930 werd besloten daar een eigen school van te maken. Na tijdelijk op enkele adressen gevestigd te zijn geweest kreeg de school in juni 1931 haar eigen gebouw aan de Johan Willem Frisostraat. Deze Willem Lodewijkschool werd op 4 juni 1931 geopend. In 1977 werd het gebouw bestemd tot gebouw van de wijkvereniging. De schippersschool was toen al enkele jaren opgeheven wegens terugloop van het aantal leerlingen., literatuur:
- Leeuwarder Courant, 05-06-1931
- 'De Willem Lodewijkschool' (publicatie t.b.v. de reünie op 6 maart 1982).
TitelVier doosjes met ijknagels afkomstig van de Scheepsmetingsdienst.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenscheepsbouw, scheepsregistratie
Objectnummer2010-043
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingVier doosjes. Karton. Gevuld met ijknagels van diverse afmetingen. Allen gesmeed met een kop in vier facetten.
AchtergrondinformatieDe nagels zijn afkomstig uit het archief van de Scheepsmetingsdienst. Oorspronkelijk werden zij gebruikt door de Belastingdienst. In 1934 is de Scheepsmetingsdienst ingesteld als onderdeel van het Ministerie van Waterstaat. De ijknagels zijn met de meetactiviteiten meemeeverhuisd naar de nieuwe dienst, net als het archief en de scheepsmeters. Recent zijn de activiteiten van de Scheepsmetingsdienst overgegaan naar de Inspectie verkeer en Waterstaat (IVW), Toezichteenheid Binnenvaart, Unit Toelating en Continuering. Bij deze laatste overgang zijn de papieren archieven elders ondergebracht waarbij deze verzameling nagels tevoorschijn tevoorschijn kwamen., Ze werden gebruikt om de ledige diepgang en de maximaal toegestane diepgang van houten schepen te markeren. Er werd een ijkschaal mee aangebracht met op elke tien centimeter diepgang een grote en op elke twee centimeter een kleine nagel. Bij ijzeren schepen werden deze schalen ingebeiteld. Op deze manier kon eenvoudig het gewicht van de lading worden bekeken. Aanvullende diepgangsschalen op voor- en achtersteven hielpen bij het bepalen of een schip gelijklastig was getrimd., literatuur:
- Jan Meppelink, IJknagels in houten schepen, in: De Bokkepoot nr. 189 (juni 2009)
BeschrijvingPutshaak. Lange ronde stok essenhout. Aan één eind een smeedijzeren haak die om het hengsel van een puts kan worden gehaakt. bevestigd d.m.v. een slotbout en een ijzeren ring.
AchtergrondinformatieDe haak werd gebruikt om een puts aan te hangen. Deze kon dan overboord gebracht worden en eventueel onder water geduwd.
Titelluchthoorn voorzien van een blaasbalg met snijwerk.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenvissen, misthoorns
Objectnummer2010-053
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingLuchthoorn met blaasbalg. Messing hoornverbonden aan een blaasbalg van eikenhout en leer. Het voorste blad is voorzien van houtsnijwerk in de vorm van twee vissen. Verder enkele decoratieve messing nagels . De achterzijde is ongbewerkt en bevat een dubbel ventiel. Op de aanhechting van hoorn en balg zijn vaag sporen van een makersmerk te zien: 'Triton / A.H. D....onions / B....ngham / E.....d'.
AchtergrondinformatieDe hoorn is volgens overlevering gebruikt door Groninger schippers.
TitelGietijzeren reliëf met allegorische weergave van de koophandel en de scheepvaart.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenMercurius, economie, scheepvaart
Objectnummer2010-054
Periode van1900
Periode tot1956
BeschrijvingRelief. Gietijzer. Voorstelling van de koophandel (Mercurius) en de scheepvaart (schip).
AchtergrondinformatieHet ornament is afkomstig uit een smederij aan de Foarwei in Kollumerzwaag. Deze smederij bestond al sinds ca. 1800. Vanaf ca. 1880 tot 1900 werkte er een "Eise smid" waarna de zaak overging op D. Geertsma uit Nes (Dongeradeel) tot zijn overlijden in 1942. Vanaf 1943 huurden de broers Ype en Meindert Visser, eveneens uit Nes, de smederij. Bij het schoonmaken van de smederij werd het ornament gevonden onder lagen stof en roet. In 1950 werd de smederij verplaatst naar een nieuw gebouw. In 1957 wordt de smederij met woonhuis verkocht wegens "vertrek" van de broers Visser. Zij hadden de smederij toen in eigendom. De familie Visser emigreerde in 1956 naar Canada., Literatuur:
- Friesch Dagblad (vermoedelijk juli 1990), aanwezig in documentatieverzameling.
- Leeuwarder Courant 10 juli 1957
TitelAchterdoftdeurtje met het wapen van de familie Visser, palinghandelaren uit Heeg.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenheraldiek, palingbuizen, Heeg
Objectnummer2010-073
Periode van1750
Periode tot1800
BeschrijvingAchterdoftdeurtje. Versierd met houtsnijwerk in reliëf: centraal een wapenschild onder kroon geflankeerd door klimmende leeuwen. Op het schild het wapen van de familie Visser uit Heeg: een halve tweekoppige adelaar, een vissersschip en een vis. Langs de zijden en bovenkant is een wit doek gedrapeerd over goudkleurige knopen. De achtergrond is donkerblauw. Op de achterzijde is aan plank aangebracht waarop aan één zijde sporen van een vermoedelijk houten klamp. Er is geen spoor van een slot.
AchtergrondinformatieHet deurtje is afkomstig uit een palinghaler of palingbuis van de familie Visser, palinghandelaren te Heeg. Het diende om een klein vak onder de achterste kuipbank (doft) af te sluiten.
BeschrijvingTrommelsextant, aluminium frame met grijs/groene hamerslaglak. Houten handvat. Schaalverdeling van -5 tot 125°. Half zicht horizonspiegel welke langs de middellijn is gecorrodeerd. Serienummer 50274. Het sextant wordt bewaard in een, niet originele, houten kist.
AchtergrondinformatieHet sextant is door schenker gekocht van een Rijnschipper. Schenker voer als dierenarts mee met veetransporten naar Zuid-Amerika. Onderweg leerde hij zichzelf navigeren met behulp van dit sextant en het boekje 'Astronische navigatie voor Zeilers' van Mary Blewitt. Bij het sextant zat ook een exemplaar van dit boekje dat is opgenomen in de bibliotheekcatalogus. (B-093)