AchtergrondinformatieDit type schaats is in de catalogus van J. Nooitgedagt te IJlst opgenomen onder nr. 1001.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk C. Faber, IJlst.
VervaardigerFaber, C.
Objectnummer1983-075
Periode van1882
Periode tot1910
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Met montuur. Hakleren met knoop.
AchtergrondinformatieCornelis Faber (1830-1904) was zoon van schaatsenmaker J.T. Faber te IJlst. Via Nijhaske (1865), Leeuwarden (1856/1857), Wergea (1857) en Nijland kwam hij in 1882 weer in IJlst en vestigde zich aan de Galamagracht 18. Zoon Jacob Faber (1858-1903) werkte ook mee in het bedrijf., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 135-136.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk B. Lantinga, Wergea.
VervaardigerLantinga, B.
Objectnummer1988-002
Periode van1938
Periode tot1963
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. In de hals van de schaatsen de letters I.W.
AchtergrondinformatieBonne Lantinga (1900-1970) was zoon van de schaatsenmakende smid Luitzen Lantinga te Wergea. In 1938 volgde hij zijn vader in het bedrijf op. Hij maakte schaatsen voor andere schaatsenmakers (bijvoorbeeld A.K. Hoekstra te Wergea), maar verkocht ze ook zelf. In 1963 werd de zaak opgeheven., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 124-125.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk A.W. Mauta Cz., Heeg.
VervaardigerNauta, A.W. ; Heeg
Objectnummer1993-224
Periode van1875
Periode tot1917
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers. Veiligheidskrullen. Montuur: op de linkerschaats volledig en op de rechterschaats een deel van het hakleer.
AchtergrondinformatieAbraham Waslander Nauta (1859-1919) begon op 16-jarige leeftijd een scheepssmederij in Heeg. Hij maakte daar ook schaatsijzers. Mogelijk heeft hij dat geleerd te IJlst. Hij werd in 1917 opgevolgd door zijn zoon Cornelis Livius Nauta., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 92-93.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk E. Vonk, Oudeschoot.
VervaardigerVonk, E. ; Oudeschoot
Objectnummer1984-055
Periode van1924
Periode tot1960
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers. Geen montuur. Op de linkerschaats een etiket: 'De snelste schaats van Nederland / E. Vonk Schaatsenfabriek Oudeschoot (Fr.)'.
AchtergrondinformatieEgbert Vonk (1890-1971) was schaatshoutmaker bij G.S. Ruiter te Akkrum. In 1913 verhuisde hij naar Oudeschoot en begoon daar zelf schaathouten te maken. In 1924 richtte hij schaatsenfabriek op. De ijzers werden eerst geleverd door P. de Jong in Terherne en A. Gaastra in Heerenveen. Later maakte men de ijzers zelf. In 1928 werkten er 23 man. In 1937 ontwikkelde Vonk de aluminiumschaats: het schaatshout werd gemaakt van gegoten metaal. In 1954 kwam Vonk met de zaagschaats: een schaats met inkervingen in het ijzer om het glijvlak te vergroten. Beide vindingen waren weinig succesvol. In 1960 werd het bedrijf gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), p. 110.
TitelEen paar stalen schaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1982-295
Periode van1950
Periode tot1965
BeschrijvingEen paar stalen schaatsen (sportmodel). Met aangeklonken voet en hakplaat. Zonder schoen.
AchtergrondinformatieDit type schaats is in de catalogus van J. Nooitgedagt te IJlst opgenomen onder nr. 1002.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen paar kunstrijschaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1982-296
Periode van1935
Periode tot1965
BeschrijvingEen paar kunstrijschaatsen. Met torpedoloop.
AchtergrondinformatieDit type schaats is in de catalogus van J. Nooitgedagt te IJlst opgenomen onder nr. 1020.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van schaatsenfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Jan Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942) in de houtafdeling, Aldert (1871-1929) eerst in de houtafdeling en later op het kantoor, Thijmen (1873-1957) in de smederij, en Jentje (1878-1935) in de machinekamer. Tegen het einde van de 19-de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt zo'n 50 man personeel. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden, zodat men op de hoogte bleef van de nieuwste materialen en productie-technieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Nog steeds werden er schaatsen en gereedschappen gemaakt. Wat de schaatsen betreft ging men zich meer en meer toeleggen op het maken van metalen schaatsen. In 1934 maakte men daarbij gebruik van matrijzen die in Duitsland waren gekocht. Rond 1955 namen een aantal zonen het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945) en Jan Alderts (1897-1982), na 1945 aangevuld met Tjitte Jentjes (1917-1988) en Aldert Alderts (1926 - ). In 1939 werd de Elfstedenschaats ontworpen door Zweitse Planting. Het type was geen succes. Ook de in 1954 op de markt gebrachte combinoor (ontworpen door Jan Kaay) was weinig succesvol. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt en ook het houten speelgoed verdween uit het assortiment. Nooitgedagt legde zich toe op de fabrikage van gereedschap. In 1991 werd een nieuw pand in IJlst betrokken. In de jaren erna volgden tegenvallers (een belangrijke Zweedse afnemer kocht zelf een beitelfabriek) en reorganisaties. In 1995 werd de houtafdeling gesloten. In 1997 ging de laatste nazaat van de familie Nooitgedagt, Wybrand Jan Attema, met pensioen. Dat luidde het begin van het einde in: het bedrijf werd in 1997 overgenomen door het Record Holding te Sheffield. Dat bedrijf werd vervolgens opgekocht door American Tool Companies (ATC) en dat werd vervolgens weer overgenomen door Newell Rubbermaid. De vestiging in IJlst raakte uit beeld en werd in 2003 definitief gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen half paar noren van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1982-297
Periode van1950
Periode tot1965
BeschrijvingEen half paar noren. Met schoen.
AchtergrondinformatieJan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen half paar metalen schaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1982-300
Periode van1935
Periode tot1965
BeschrijvingEen half paar metalen schaatsen.
AchtergrondinformatieJan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen half paar sleutelschroefschaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1982-301
Periode van1920
Periode tot1940
BeschrijvingEen half paar sleutelschroefschaatsen met twee wielen. De nikkellaag bladdert af.
AchtergrondinformatieJan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelSchaatshouten van de schaatsen van Geesje Woudstra.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenWoudstra, Geesje
Objectnummer1988-691
Periode van1920
Periode tot1929
BeschrijvingTwee schaatshouten van Friese schaatsen.
AchtergrondinformatieDe schaatsen behoorden toe aan Geesje Woudstra, die rond 1930 veel schaatswedstrijden won. Bij de schaatsen hoort een in plastic gevatte copie van een notitie van Jan Woudstra. Die schreef achterop een melkafrekening d.d. 7 maart 1942: 'Dit binne de oade houten (...) Dunegea 1929-30'.
TitelEen schaatshout, vervaardigd door A. de Vries uit Oranjewoud.
VervaardigerVries, Albert de
Objectnummer1990-109
Periode van1990
Periode tot1990
BeschrijvingEen schaatshout: doorloper met lange platte hals.
AchtergrondinformatieAlbert de Vries (1923 - ) is zoon van schaatshoutmaker Andries de Vries uit Goutum. In drukke tijden werkte Albert mee in het bedrijf van zijn vader. Werd timmerman op Vlieland en woonde later in Oranjewoud. Hij maakte op demonstraties dan nog schaatshouten en voorzag die van het merk van zijn vader: 'A. de Vries van Warga'. Zo is deze schaats gemaakt tijdens opnamen van zijn werk in het Fries Scheepvaart Museum op 17 februari 1990., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), p. 90-91.