TitelH.J. Lauswolt, Sneek - zilveren brandewijnskom van de stad Sneek.
VervaardigerLauswolt, Hidsert Jans
Trefwoordenheraldiek, Sneek
Objectnummer1980-057
Periode van1692
Periode tot1692
BeschrijvingZilveren brandewijnskom. Glad model. Lusvormige, opengewerkte oren, versierd met graveerwerk. Op de voorzijde het gegraveerde wapen van Sneek. Daar omheen in een band de inscriptie 'Die stadt Sneeck / anno 1692'. De kom is gedeukt en de beide oren zijn afgebroken (een ervan is weer aangesoldeerd, de andere is zoek geraakt).
AchtergrondinformatieDe brandewijnskom met bijbehorende lepel werden gemaakt voor het gebruik op het stadhuis. In het stadsarchief (O.A.S. 322, 29 sept. 1692) is de rekening opgenomen: 'Betaald aan Hidsert Lauswolt voor een zilveren kop en lepel t.b.v. het stadhuis f 24-12-8'. De lepel heeft inv.nr. 1980-075. Hidsert Jans Lauswolt. Zoon van Joannes Jans Lauswolt en Bontie Idses. Trouwde (1) te Sneek met Maria Jans Coppens, komende van Beetsterzwaag. Trouwde (2) in 1679 met Lolckjen Pyters. Trouwde (3) in 1691 met Jancke Cornelis Pophornstra. Burger van Sneek op 17 maart 1682, komende van Heerenveen, waar hij al in 1667 Meester was. In het Sneker gilde opgenomen op 5 mei. Laatste vermelding: 1715., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 22
BeschrijvingZilveren suikertafeltje. Het ovale blad heeft een brede gedreven rand met blad- en bloemornamenten. De uit drie delen bestaande poot is gegoten. Tegen de onderzijde van het blad de ingepunte initialen S en H. Een van de pootjes is later aangesoldeerd en ook in het plat is gesoldeerd.
AchtergrondinformatieJentje Harings Biltius. Geboren te Sneek in 1682. Zoon van Haring Baukes Biltius en Sjouckje Jentjes. Trouwde met Hylkjen Iedes Edema (zuster van Fedde Iedes Edema). Leerling in 1693. Meester op 6 juni 1707. Laatste vermelding (gildeboek): 1730., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 26
BeschrijvingZilveren tafelmes. Zilveren heft en stalen lemmet. Het lemmet roest en is aan de snijkant afgebrokkeld.
AchtergrondinformatieTjitte Stevens Reitsma. Geboren te Lemmer 1 aug. 1821. Zoon van Steven Tjittes Reitsma, zilversmid te Lemmer en Sneek. Trouwde met Froukje Posthumus. Overleden te Sneek op 24 aug. 1904. Had een zilversmederij in Sneek van 1859-1892. De meestertekens 9150 en 9151 worden door Koonings geplaatst bij S.F. Reitsma te Heerenveen. In de genealogie Reitsma komt geen S.F. Reitsma voor. Wel slaat bij Tjitte Stevens de zilversmederij bij de Reitsma's een generatie over. Daarom zullen de merken 9150 en 9150 wel door Tjitte Stevens gebruikt zijn. Hij was werkzaam in Sneek aan de Lemmerweg.
De schenkster stamt af van de zilversmids-familie Reitsma. Tjitte Stevens Reitsma was haar grootvader.
literatuur: - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1989, p. 32
TitelJohannes Feddema, Leeuwarden - zilveren tasbeugel met bijbels voorstellingen.
VervaardigerFeddema, Johannes
Trefwoordenbijbelse figuren
Objectnummer1980-199
Periode van1780
Periode tot1805
BeschrijvingZilveren tasbeugel met fluwelen tas. Gecontourneerde vorm. Op de rand graveerwerk. Op de voorzijde drijfwerk: rocailles met daartussen vier episodes uit de gelijkenis van de Verloren Zoon. De gedreven knip is versierd met een allegorie op de Hoop. De tas is met kralen versierd: bloemtakken. Op de achterzijde de stippelgravure 'J.M. Boomsma' en een jongere inscriptie 'L. de Vries-de Jong / 19 april 1948'. De kralenversiering op de tas is iets beschadigd.
AchtergrondinformatieIn de 19-de eeuw is een draagketting aan de tas was bevestigd. Met de verandering van het Fries kostuum na rond 1860 gebeurde dat in Friesland meer. Bij de verwerving door H. de Vries is de ketting verwijderd en er een haak aangezet, die echter van een andere zilversmid was. Deze haak zit nog op de beugel en is apart geïnventariseerd onder nr. 1980-200. Johannes Feddema. Gedoopt te Leeuwarden op 6 sep. 1747. Trouwde in 1774 met Dieuwke Conradi. Zilversmid in 1775. Meester reeds in 1780 (werk). Overleden op 9 maart 1825, literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 28
TitelHendrik van der Heide, Leeuwarden - zilveren tashaak.
VervaardigerWeide, Hendrik van der
Trefwoordenallegorieën
Objectnummer1980-200
Periode van1797
Periode tot1813
BeschrijvingZilveren tashaak met gedreven versieringen in de vorm van rococo-ornamenten, waartussen een allegorie op het Geloof.
AchtergrondinformatieDe haak is apart gekocht om op de beugel met inv.nr. 1980-199 te plaatsen. Hendrik Frans van der heide. Geboren te Leeuwarden 1767. Zoon van kleermaker Frans Hendriks en Francoise Veronica de la Fontaine. In 1794 zilversmid. Meester in 1797. Trouwde in 1794 met Tettie Botes van der Meulen. Trouwde voor de tweede maal met Chritina Weyns, weduwe van Joh. Pieter Smeding. Ingeschreven in het Franse stamboek op 15 juli 1812. Overleden in 14 sept. 1818 te Leeuwarden., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 28
TitelWed. A. Kuipers, Workum - zilveren naaischaar.
VervaardigerKuipers, Weduwe Albert Hendriks
TrefwoordenLodewijk XVI-stijl
Objectnummer1980-202
Periode van1832
Periode tot1845
BeschrijvingZilveren naaischaar. Versierd met bladornamenten in Lodewijk XVI-stijl. Aan de schaar is een ketting gesoldeerd.
AchtergrondinformatieDe weduwe van Albert Hendriks Kuipers te Workum nam in 1832, bij het overlijden van haar man, de zilversmederij over. Zij leidde het bedrijf tot 1845 toen haar zoon Robijn Alberts Kuipers het bedrijf overnam.
BeschrijvingDrinkhoorn van het grootschippersgilde van Sneek. Buffelhoorn. Gemonteerd met zilver. Om de mond van de hoorn een zilveren rand waar met gothische minusculs is gegraveerd 'POTUM CERVORU(M) VENED CERANGLOR'. Tussen de beide eerste woorden een gegraveerd lint met opschrift 'DIE SCHIPPERSGILDE MCCCCCXXIX'. In de mondrand voorts een touwrand en eronder een gravering in de vorm van een rond een stok geslingerd lint, waarop de inscriptie 'AN / NO / D(OMI)NI / INT / IAER / ONS / HER / EN / M / CCCCC / XXIX / DOE / LIET / TEN'. Het vervolg van deze zin stond waarschijnlijk op de in 1596 van nieuw zilverbeslag voorziene punt. Onder de mondrand een plaatje met de gegraveerde afbeeldingen van Sint Jacobus en Sint Christoforus. De punt die in een bel eindigt is versierd met laat 16de eeuwse graveerwerk in renaissance-stijl. Daartussen de inscriptie: 'DESEN + HOORN + HOORT + TOE + TSCHIPPERS + GILDT + ANNO + 1596 + VAN + SNEECK'. In het zilver geen merken, hoewel dat in Voet II 607 wel wordt gesuggereerd.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 15
- H. Smelik, De drinkhoorn een ceremonieel drinkvat, in: Kunst & Antiek Journaal jrg. 13 nr. 2 (februari 2008) p. 4
TitelUlbe Heringa, Sneek - Staatsiedegen met zilver gemonteerd.
VervaardigerHeeringa, Ulbe
Trefwoordenkoninklijke bezoeken, Sneek, Lodewijk Napoleon
Objectnummer1980-078
Periode van1808
Periode tot1808
BeschrijvingStaatsiedegen. Met zilver gemonteerd en gevat in een wit-lederen schede. Het leer is gesleten.
AchtergrondinformatieUlbe Heeringa. Geboren te Sneek in 1782. Zilversmid in 1806. Ingeschreven in de Keurkamer Sneek in 1807 en in het Franse Stamboek in 1812. Opgehouden in 1833. Overleden in 1842., Koning Lodewijk Napoleon van het Koninkrijk Holland had in 1808 het plan de stad Sneek te bezoeken. Daartoe werden voor de burgemeesters vier staatsiedegens gemaakt. Het stadsbestuur gunde de opdracht aan vier zilversmeden: Daniël van Peel, Ulbe Heeringe, R. Rienstra en Stephen de Haan. Ook werden er drie zilveren sleutels gemaakt door Jan Rienstra: de sleutels van de stad, die de koning zouden worden aangeboden. Het bezoek van de koning ging echter niet door., literatuur:
- Oud Archief Sneek, inv.nr. 373 en 383.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 23
TitelStephen de Haan, Sneek - Staatsiedegen met zilver gemonteerd.
VervaardigerHaan, Stephen de
Trefwoordenkoninklijke bezoeken, Sneek, Lodewijk Napoleon
Objectnummer1980-080
Periode van1808
Periode tot1808
BeschrijvingStaatsiedegen. Met zilver gemonteerd en in een wit-lederen schede. Een oortje aan de schede ontbreekt en het leer is gesleten.
AchtergrondinformatieKoning Lodewijk Napoleon van het Koninkrijk Holland had in 1808 het plan de stad Sneek te bezoeken. Daartoe werden voor de burgemeesters vier staatsiedegens gemaakt. Het stadsbestuur gunde de opdracht aan vier zilversmeden: Daniël van Peel, Ulbe Heeringa, R. Rienstra en Stephen de Haan. Ook werden er drie zilveren sleutels gemaakt door Jan Rienstra: de sleutels van de stad, die de koning zouden worden aangeboden. Het bezoek van de koning ging echter niet door., Stephen de Haan. Geboren in 1771. In 1801 goud- en zilversmid te Sneek. Als meester ingeschreven in de Keurkamer Sneek in 1807 en in het Franse Stamboek in 1812. Overlden in 1837., literatuur:
- Oud Archief Sneek, inv.nr. 373 en 383.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, p. 23
BeschrijvingZilveren hensbeker. Bierpul met los deksel. Cilindirsch van vorm, staand op drie kogelpoten. Gladde wand met afbeelding van het alliantiewapen van Anhalt - Oranje Nassau. In de beker de inscriptie 'Haar Hoogheid Henriette Catharina geboren Princesse van Orangen Furstinne / Douariere van Anhalt, heeft desen aan de Magistraat van Sneek vereert / anno 1696'. Een van de pootjes is opnieuw aangesoldeerd
AchtergrondinformatieDe beker is de stad Sneek in 1696 aangeboden door Henriëtte Catharina van Oranje Nassau - Anhalt, als blijk van waardering voor het feit dat haar het ereburgerschap van de stad was aangeboden. De prinses, dochter van Frederik Hendrik en schoonmoeder van de Friese stadhouder Hendrik Casimir II, had te kennen gegeven de verkrijging van het ereburgerschap op prijs te stellen en het stadsbestuur vond haar verzoek bijzonder vererend. Het liet, na inschrijving van de naam van de prinses in het burgerboek, een met snijwerk versierd memoriebord ophangen in het raadhuis. De stadsbode Zijlstra reisde naar Anhalt en bracht in een zilveren doos de burgerschapsakte aan de prinses die uit dankbaarheid twee zilveren henspotten schonk. Eelco Napjus schrijft er in zijn kroniek van Sneek uit 1772 over: 'Dese twee konstig gemaakte massyf, Zilveren vergulde Bekers, die dese Vorstinne aan de Magistraat deser Stad heeft vereerd zijn altijd bij den Heer Secretaris in der tijd, in bewaringe, de Grootste houd wel 3 Bouteltjes Wijn, is zeer konstig Gedreven, heeft een Handvat en Deksel met een Knier. De kleinste is een ander Fatsoen, waarop konstig gesneden staat het Wapen van Hare Hoogheid, op deselve is een Deksel, en heeft onder 3 zilvere Kloten, welke voor voeten dienen; op Beide staat Gesneden, dat se door voorschr. Vorstinne, aan de Magistraat in dat Jaar vereert zijn. Zij worden alle Jaren, op Nieu-Jaar-Avond, en ook Enkeld op Extra Ordinaris Tijden, door Haar Ed. Achtbare gebruikt ter Gedagtenisse, van dese Gebeurtenisse'., Opmerkingen van Prof. dr. Joh. ter Molen, directeur van Nationaal Museum Paleis het Loo: De beker werd in Augsburg vervaardigd en gekeurd. Het meesterteken, een monogram HL, komt in die vorm evenwel niet in het grote merkenboek van Seling voor. Daardoor blijft de maker onbekend. Het model van het stadskeur-stempel lijkt het meest op dat van 1684-'89. De beker was dus al een tiental jaren oud, toen deze weggegeven werd.
In het platendeel van Seling staat wel een foto van een vrijwel identieke gladde beker met deksel, die door een (andere) Augsburgse zilversmid gemaakt is in de jaren 1655-'60., literatuur:
- Helmut Seling, Die Kunst der Augsburger Goldschmiede 1529-1868 : Meister, Marken, Werke, München 1980 (niet in eigen bibliotheek)
- H. Halbertsma, Het Sneker Stadhuis, p. 11
- H. Halbertsma en W.H. Keikes, Sneek drie kronen met ere (Sneek, 1953) pp. 53 en 86
- Eelco Napjus, historische Cronyk van Sneek (Sneek, 1772) pp. 77-78, 139-140
- Archief van de Stad Sneek: O.A.S. 74 (burgerboek 1612-1803) 26 aug. 1696, O.A.S. 5 (resolutieboek 1707) folio 147, O.A.S. 322 (Rekeningboek) 16 de. 1696, O.A.S. 367 (betalingsordonnanties) 4 dec. 1696.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, pp. 23-25 - Ph.H. Breuker, 'De vestiging van een politiek betrekkelijk onafhankelijk stadhouderschap in Friesland (1657-1672) in: It Beaken 60 (1998), nr. 3/4, pp. 283-284.
BeschrijvingZilveren loddereindoosje. Achtzijdig. Versierd met gegraveerde geometrische en florale ornamenten in neo-rococo-stijl. Tegen de onderzijde de inscriptie 'H.H.K. / 1869'.
AchtergrondinformatieChristiaan Jacob Brunings. Geboren in Sneek in 1816. Zoon van Ype Staak Brunings, zilversmid in Sneek en later in Joure. In 1849 volgde hij zijn vader op als zilversmid te Joure. Overleden in 1902 aldaar. De zaak werd voortgezet door Jan Hendriks van der Meulen.