Resultaat

• grid
• galerij
• lijst

1. • 
     • detail fsm:col1:dat3977:FSM-1990-106
   • Titel Een paar Friese schaatsen met hoge hals, geen inslag
   • Vervaardiger onbekend
   • Objectnummer 1990-106
   • Periode van 1875
   • Periode tot 1900
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen met hoge hals en volledig montuur.
2. • 
     • detail fsm:col1:dat4008:FSM-1989-095
   • Titel Inslagstempel door C.L. Nauta te Heeg gebruikt om schaatsen te merken.
   • Vervaardiger onbekend
   • Trefwoorden schaatsmakerijen, Heeg, Nauta, C.L.
   • Objectnummer 1989-095
   • Periode van 1900
   • Periode tot 1950
   • Beschrijving Inslagstempel met tekst: 'C.L. Nauta / Heeg (Fr.)'.
   • Achtergrondinformatie Het stempel is gebruikt door schaatsenmaker Cornelis Livius Nauta uit Heeg. Hij merkte de door hem gemaakte schaatsijzer met dit stempel. Cornelis Livius Nauta (1887-1959) was de zoon van Abraham Nauta te Heeg. Hij volgde zijn vader in 1917 op in de smederij waar ook schaatsen gemaakt werden. De houten van de door C.L. Nauta op de markt gebrachte schaatsen werden gekocht bij G. Groenveld te IJlst. Na zijn dood in 1959 werd de productie van schaatsen stopgezet. Het bedrijf ging verder als constructiebedrijf., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 93.
3. • 
     • detail fsm:col1:dat4024:FSM-1985-078
   • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
   • Vervaardiger onbekend
   • Objectnummer 1985-078
   • Periode van 1900
   • Periode tot 1925
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Met sierknop op de hals. Van de linkerschaats is de hals afgebroken en met ijzerdrad gerepareerd. Bovendien is het teenleer gebroken.
4. • 
     • detail fsm:col1:dat4025:FSM-1985-079
   • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
   • Vervaardiger onbekend
   • Objectnummer 1985-079
   • Periode van 1900
   • Periode tot 1925
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Met slanke hals die breed eindigt. Het sierknopje is afgevijld. De veters zijn vervangen door touw.
5. • 
     • detail fsm:col1:dat4026:FSM-1981-083
   • Titel Een paar kinderschaatsen zonder merk.
   • Vervaardiger Nauta, C.L. ; Heeg ; [toeschrijving]
   • Objectnummer 1981-083
   • Periode van 1925
   • Periode tot 1950
   • Beschrijving Een paar kinderschaatsen. Type: Friese schaatsen. Voorzien van oud montuur. Een van de veters ontbreekt.
   • Achtergrondinformatie De schaatsen zijn waarschijnlijk gemaakt door C.L. Nauta te Heeg. Ze zijn gebruikt door Ekke de Jager. Cornelis Livius Nauta (1887-1959) was de zoon van Abraham Nauta te Heeg. Hij volgde zijn vader in 1917 op in de smederij waar ook schaatsen gemaakt werden. De houten van de door C.L. Nauta op de markt gebrachte schaatsen werden gekocht bij G. Groenveld te IJlst. Na zijn dood in 1959 werd de productie van schaatsen stopgezet. Het bedrijf ging verder als constructiebedrijf., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 93. - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1981, p. 20
6. • 
     • detail fsm:col1:dat4027:FSM-1985-081
   • Titel Een paar Friese schaatsen van het merk Ysnocht.
   • Vervaardiger Batavus
   • Objectnummer 1985-081
   • Periode van 1933
   • Periode tot 1955
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Het teenleer is ingescheurd en de veters ontbreken. De hakleren zijn modern.
   • Achtergrondinformatie De merken IIsnocht en Armada werden gebruikt door een aantal schaatsenmakers in Friesland: Tjitze Nijdam in Akkrum, Batavus in Heerenveen, W. Zandstra in Sneek en Zweitze Planting in IJlst. Toen Batavus in 1955 de productie van schaatsen stopte nam W. Zandstra in Sneek de schaatsenvoorraad over. Daarmee werd hij ook eigenaar van de merken IISNOCHT en ARMADA. Tjitze Nijdam maakte tot 1983 schaatsen voor Zandstra die waren voorzien van deze merken. Ook Zweitze Planting leverde schaatsen van deze merken - al dan niet via Nijdam in Akkrum - aan Zandstra in Sneek. Aangezien het hier echter handelt om Friese schaatsen mag aangenomen worden dat deze voor 1955 zijn geproduceerd en derhalve van Batavus in Heerenveen afkomstig zullen zijn., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese Schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 76, 95-96, 119, 145-146.
7. • 
     • detail fsm:col1:dat4028:FSM-1985-082
   • Titel Een paar Friese schaatsen van het merk A.W. Nauta Czn., Heeg.
   • Vervaardiger Nauta, A.W. ; Heeg
   • Objectnummer 1985-082
   • Periode van 1875
   • Periode tot 1917
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen.
   • Achtergrondinformatie Abraham Waslander Nauta (1859-1919) begon op 16-jarige leeftijd een scheepssmederij in Heeg. Hij maakte daar ook schaatsijzers. Mogelijk heeft hij dat geleerd te IJlst. Hij werd in 1917 opgevolgd door zijn zoon Cornelis Livius Nauta., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 92-93.
8. • 
     • detail fsm:col1:dat4029:FSM-1985-083
   • Titel Een paar Friese doorlopers van het merk Skandia.
   • Vervaardiger onbekend
   • Objectnummer 1985-083
   • Periode van 1925
   • Periode tot 1950
   • Beschrijving Een paar Friese doorlopers. De hals is versierd met een ijzeren knopje.
   • Achtergrondinformatie Het merk SKANDIA wordt in het overzicht van Friese schaatsenmakers van Wiebe Blauw niet genoemd.
9. • 
     • detail fsm:col1:dat4030:FSM-1985-084
   • Titel Een paar Friese schaatsen van het merk U.A. Faber Pzn., Sneek.
   • Vervaardiger Faber, U.A.
   • Objectnummer 1985-084
   • Periode van 1875
   • Periode tot 1930
   • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Van de rechterschaats is het hout gescheurd en van de linkerschaats is het hakleer gescheurd.
   • Achtergrondinformatie Ulbe Annes Faber (1851-1930) nam rond 1875 de smederij van zijn vader Pieter Faber aan de Oude Koemarkt te Sneek over. In 1879 won hij op een nijverheidstentoonstelling te Arnhem een prijs met zijn schaatsen. De laatste verkoopadvertentie van U.A. Faber stond in de Nieuwe Sneeker Courant van 9 jan. 1929., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 112.
10. • 
      • detail fsm:col1:dat4031:FSM-1985-085
    • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-085
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1925
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Lange slanke hals versierd met een puntje. Op het hout is geschilderd: 'A.H.'. Het teenleer is kapot.
11. • 
      • detail fsm:col1:dat4032:FSM-1985-086
    • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-086
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1925
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Lange slanke hals versierd met een scherpe punt. De hakleren ontbreken.
12. • 
      • detail fsm:col1:dat4041:FSM-1988-096
    • Titel Waarschuwingsbord met opschrift 'door 't gehele dorp / Gevaarlijk IJs/ IJWC UT'.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden Utingeradeel, ijswegencentrales
    • Objectnummer 1988-096
    • Periode van 1925
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving Een houten bord, wit met rode rand en rode letters: 'Door 't gehele dorp / Gevaarlijk IJs / IJWC UT.'.
    • Achtergrondinformatie Het bord is gebruikt door IJswegencentrale Utingeradeel.
13. • 
      • detail fsm:col1:dat4054:FSM-1985-110
    • Titel Gedicht over een hardrijderij in 1795.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden hardrijderijen, Easterein (L), Hidaard
    • Objectnummer 1985-110
    • Periode van 1822
    • Periode tot 1822
    • Beschrijving Gedicht over een hardrijderij in 1795 ondertekend door 'G.A.D.'. Twee kolommen, gekalligrafeerd. Titel: 'Gedicht over het verrijden van een zilveren heft en mes en vork in het jaar 1795'. Uit het gedicht blijkt de prijs werd gewonnen door Pieter Gerryts van Hidaard.
14. • 
      • detail fsm:col1:dat4056:FSM-1985-112
    • Titel Een paar kunstrijschaatsen van het merk J.G. Heiss, Gräts.
    • Vervaardiger Heiss jr., J.G. ; Gräts
    • Objectnummer 1985-112
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Een paar kunstrijschaatsen die met schroeven aan schoenen bevestigd kunnen worden.
    • Achtergrondinformatie In 1862 was er een model goedgekeurd door de Philadelphiaclub. Jackson Haines verbeterde dat model tot de kunstrijschaats. Hij oefende zich in het artistiek schaatsenrijden. De schenkels zijn van staal. Zij zijn sterk gekromd, met vlakke snede, die in het midden iets breder is. Daardoor kan de rijder, na goed op streek te zijn, op het middengedeelte balancerende, gemakkelijk voortglijden. Dit omdat het gedeelte dat met het ijs in aanraking komt, zeer weinig oppervlakte heeft.
15. • 
      • detail fsm:col1:dat4057:FSM-1985-113
    • Titel Een paar kunstrijschaatsen van het merk J.G. Heiss, Gräts.
    • Vervaardiger Heiss jr., J.G. ; Gräts
    • Objectnummer 1985-113
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Een paar kunstrijschaatsen die met schroeven onder schoenen bevestigd kunnen wordne.
    • Achtergrondinformatie In 1862 was er een model goedgekeurd door de Philadelphiaclub. Jackson Haines verbeterde dat model tot de kunstrijschaats. Hij oefende zich in het artistiek schaatsenrijden. De schenkels zijn van staal. Zij zijn sterk gekromd, met vlakke snede, die in het midden iets breder is. Daardoor kan de rijder, na goed op streek te zijn, op het middengedeelte balancerende, gemakkelijk voortglijden. Dit omdat het gedeelte dat met het ijs in aanraking komt, zeer weinig oppervlakte heeft.
16. • 
      • detail fsm:col1:dat4058:FSM-1985-114
    • Titel Een paar kunstrijschaatsen van het merk Greif.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-114
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Een paar kunstrijschaatsen, bevestiging aan de schoen doormiddel van schroefklemmen. Inclusief sleutel voor de stelschroef.
    • Achtergrondinformatie Deze kunstrijschaatsen zijn een variant op de Canadese Halifax-schaatsen.
17. • 
      • detail fsm:col1:dat4060:FSM-1985-116
    • Titel Een paar Engelse schaatsen van het merk Colouhoun & Cadman, Sheffield.
    • Vervaardiger Colouhoun & Cadman
    • Objectnummer 1985-116
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Een paar houten Engelse schaatsen. Model: Go-aheadschaats of Wittlesea-Runner.
18. • 
      • detail fsm:col1:dat4073:FSM-1988-097
    • Titel Waarschuwingsbord met opschrift betreffende wakken.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden Utingeradeel, ijswegencentrales
    • Objectnummer 1988-097
    • Periode van 1925
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving Een houten bord, wit met rode rand en rode letters: 'Liggende tak - wak / waar de takken staan / daar is de baan'.
    • Achtergrondinformatie Het bord is gebruikt door IJswegencentrale Utingeradeel.
19. • 
      • detail fsm:col1:dat4200:FSM-1985-449
    • Titel Duwslede, beschilderd met wintertaferelen.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-449
    • Periode van 1800
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Duwslede of bakslede. Vervaardigd in de vorm van een arrenslede. De bak is beschilderd met romantische wintertaferelen. De twee ijzers zijn aan de voorkant omhoog gebogen en eindigen in een vogelkop.
    • Achtergrondinformatie literatuur: - Wiebe Keikes en Herman Vos, Arresleden in Friesland (z.p., 1991) - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1985, p. 30
20. • 
      • detail fsm:col1:dat4209:FSM-1994-597
    • Titel Een paar Friese doorlopers van het merk Batavus, Heerenveen.
    • Vervaardiger Batavus
    • Objectnummer 1994-597
    • Periode van 1933
    • Periode tot 1955
    • Beschrijving Een paar Friese doorlopers. Geen montuur. Partijnummer 874. Het schaatsijzer is opvallend dun. De ijzers zijn met twee proppen aan de houten bevestigd, in plaats van met één zoals gebruikelijk is.
    • Achtergrondinformatie Schaatsen met dunne ijzers werden door kortebaan-rijders gebruikt. Andries Gaastra (1879-1945) nam in 1917 de Phoenix rijwielenfabriek in Heerenveen over. Vanaf 1933 werden in deze fabriek naast fietsen ook schaatsen gemaakt. bij de Wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel kreeg Batavus de Grand Prix. In 1939 nam zoon Gerrit Gaastra (1900 - ) de zaak over. Na de Tweede Wereldoorlog werd het hotel Vernimmen in bedrijf genomen als schaatsmakerij. In 1955 werd de productie van schaatsen gestaakt. De voorraad schaatsijzers werd opgekocht door de firma Zandstra te Sneek die ze verkocht onder het merk Zandstra - Sneek., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), pp. 95-96.
21. • 
      • detail fsm:col1:dat4210:FSM-1985-220
    • Titel Een paar Friese schaatsen van het merk G. Pool, Wergea.
    • Vervaardiger Pool, G.
    • Objectnummer 1985-220
    • Periode van 1865
    • Periode tot 1916
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Hals versierd met een knopje op de schenkels. De lak van de houten is nagenoeg geheel afgesleten.
    • Achtergrondinformatie Gerben Pool (1835-1916) was zoon van een kuiper. Hij was smidsknecht bij D.G. Minkema te Easterlittens. Rond 1858 werd hij zelfstandig smid in Warten. Rond 1865 vestigde hij zich als smid in Wergea. Hij maakte schaatsijzers, die hij voorzag van schaatshouten van P.A. Kamstra te Wergea, later van diens broer Sjoerd Kamstra en nog later van timmerman Jan Daniël de Vries (die later uitvoerder werd in de fabriek van A.K. Hoekstra te Wergea). Pool was een van de eerste schaatsenmakers die een veiligheidskrul op zijn schaatsen maakten. Met schaatsen van Pool werd veel geadverteerd. hij was een van de bekendste schaatsenmakers in Wergea. In 1901 verhuisde Pool naar zijn geboorteplaats IJlst. Ook daar maakte hij schaatsen. In 1906 stopte hij daarmee en verhuisde terug naar Wergea., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 126-127, 142.
22. • 
      • detail fsm:col1:dat4211:FSM-1985-221
    • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-221
    • Periode van 1890
    • Periode tot 1910
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. De halzen zijn versierd met een gesmeed knopje op de schenkels.
23. • 
      • detail fsm:col1:dat4217:FSM-1988-183
    • Titel IJshaak met rood-wit-blauw beschilderde stok.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1988-183
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving IJshaak van ijzer met naar beneden gerichte punt en een teruglopende haak. Open schacht. De stok is getordeerd beschilderd in de kleuren rood, wit en blauw. Aan de bovenkant een knop.
    • Achtergrondinformatie Een ijshaak wordt gebruikt voor het meten van de dikte van het ijs., literatuur: - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1988, p. 26
24. • 
      • detail fsm:col1:dat4224:FSM-1996-128
    • Titel Een half paar Hollandse krulschaatsen zonder merk.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1996-128
    • Periode van 1800
    • Periode tot 1850
    • Beschrijving Een half paar Hollandse krulschaatsen. Hoge, onbeklede krul met bij de aanzet van de voetstapel inkepingen. In de voorkant van de krul het merk H. Houten voetstapel, vioolvormig. In de voetstapel zijn metalen puntjes aangebracht ter verbetering van de grip van de schoen op de schaats (voor één en op de hak drie). Van het montuur resteert alleen het teenleer.
25. • 
      • detail fsm:col1:dat4230:FSM-1985-240
    • Titel Een paar kunstrijschaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
    • Vervaardiger Nooitgedagt, J.
    • Objectnummer 1985-240
    • Periode van 1950
    • Periode tot 1975
    • Beschrijving Een paar kunstrijschaatsen. De schenkel loopt aan de voorkant op.
    • Achtergrondinformatie In de catalogus van Nooitgedagt is dit type opgenomen onder nr. 8: 'Fijne kunstschaats'. Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
26. • 
      • detail fsm:col1:dat4231:FSM-1981-428
    • Titel IJshaak.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1981-428
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving IJshaak. Punt en haak aan een conische schacht met rechte klamp aan de stok bevestigd. De stok is groen met een zwart handvat en knop.
    • Achtergrondinformatie Een ijshaak wordt gebruikt voor het meten van de dikte van het ijs. De herkomst van de ijshaak is niet bekend.
27. • 
      • detail fsm:col1:dat4253:FSM-E-257
    • Titel Controlekaart van de Elfstedentocht van 1985 of 1986.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden elfstedentochten
    • Objectnummer E-257
    • Periode van 1985
    • Periode tot 1986
    • Beschrijving Controlekaart van de Elfstedentocht van 1985 of 1986. Drukwerk. Nummer 05381. Startbewijs, kasbewijs en stempelkaart. Op de achterkant een kaart van de route. Ongebruikt.
28. • 
      • detail fsm:col1:dat4269:FSM-1988-550
    • Titel Een paar Groninger schaatsen, hals versierd met metalen knopje.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1988-550
    • Periode van 1875
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Een paar Groninger schaatsen met gebogen hals, versierd met metalen knopje. Met montuur en veters. Van de rechterschaats is de schenkel gerepareerd.
29. • 
      • detail fsm:col1:dat4288:FSM-1985-305
    • Titel Een paar kunstrijschaatsen. Amerikaans model.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1985-305
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving Een paar kunstrijschaatsen. Amerikaans model. De schaatsen worden met schroefklemmen vastgemaakt aan de schoenzolen. De voetplaat is op het staal geklonken. De schenkels zijn hol geslepen, zodat de zijkanten langer scherp blijven.
30. • 
      • detail fsm:col1:dat4373:FSM-1985-392
    • Titel Een paar Friese schaatsen van aluminium van het merk Batavus, Heerenveen.
    • Vervaardiger Batavus
    • Objectnummer 1985-392
    • Periode van 1933
    • Periode tot 1955
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Van de rechterschaats ontbreek het hakleer. Het voorste deel, dat normaal van hout is, is bij deze schaatsen uit aluminium vervaardigd.
    • Achtergrondinformatie Andries Gaastra (1879-1945) nam in 1917 de Phoenix rijwielenfabriek in Heerenveen over. Vanaf 1933 werden in deze fabriek naast fietsen ook schaatsen gemaakt. bij de Wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel kreeg Batavus de Grand Prix. In 1939 nam zoon Gerrit Gaastra (1900 - ) de zaak over. Na de Tweede Wereldoorlog werd het hotel Vernimmen in bedrijf genomen als schaatsmakerij. In 1955 werd de productie van schaatsen gestaakt. De voorraad schaatsijzers werd opgekocht door de firma Zandstra te Sneek die ze verkocht onder het merk Zandstra - Sneek., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), pp. 95-96.
31. • 
      • detail fsm:col1:dat4398:FSM-1998-098
    • Titel Prent met voorstelling van een schaatswedstrijd in Leeuwarden.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden hardrijderijen, Leeuwarden
    • Objectnummer 1998-098
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving Prent. Drukwerk naar een kopergravure. Voorstelling van een schaatswedstrijd in de Prinsentuin te Leeuwarden. Op de achtergrond de Oldehove. De prent is ingelijst.
    • Achtergrondinformatie De herkomst van de prent is niet bekend
32. • 
      • detail fsm:col1:dat4520:FSM-1988-052
    • Titel Een ijzeren sneeuwschuiver.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1988-052
    • Periode van 1925
    • Periode tot 1950
    • Beschrijving Een ijzeren sneeuwschuiver.
    • Achtergrondinformatie De sneeuwschuiver werd volgens schenker Ekke Atsma gebruikt om schepen sneeuw- en ijsvrij te houden.
33. • 
      • detail fsm:col1:dat4525:FSM-1986-057
    • Titel Een paar Waddinxveense schaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
    • Vervaardiger Nooitgedagt, J.
    • Objectnummer 1986-057
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1935
    • Beschrijving Een paar Waddinxveense schaatsen. Baanschaatsen met koperen hakstuk.
    • Achtergrondinformatie De schaats wordt genoemd in de catalogus van Nooitgedagt onder nr. 9: 'Deze schaats is uitstekend geschikt voor baantje rijden, en is van uiterste sterke constructie, daar de hals tot boven uit, aan het voetblad verbonden is'. Nooitgedagt noemt deze schaats in haar catalogi een Bergambachter schaats. Dat is echter een volledig ander type schaats. Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139. - W. Blauw, Schaatsen en schaatsenmakers in Nederland, 1200 tot heden (Franeker 2001) pp, 62, 72
34. • 
      • detail fsm:col1:dat4526:FSM-1986-058
    • Titel Een paar Bergambachter schaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
    • Vervaardiger Nooitgedagt, J.
    • Objectnummer 1986-058
    • Periode van 1900
    • Periode tot 1935
    • Beschrijving Een paar Bergambachter schaatsen. Baanschaatsen.
    • Achtergrondinformatie Dit type schaats is in de catalogus van J. Nooitgedagt te IJlst opgenomen onder nr. 9: 'Deze schaats is uitstekend geschikt voor baantje rijden en is van uiterst sterke constructie, daar de hals tot boven uit, aan het voetblad verbonden is'. Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
35. • 
      • detail fsm:col1:dat4544:FSM-1989-1008
    • Titel Een paar Friese schaatsen, okergeel geverfd.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1989-1008
    • Periode van 1870
    • Periode tot 1880
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen, koperen knop in de vorm van een eikel. Okergeel geverfde schaatshouten. Volledig montuur.
    • Achtergrondinformatie Het verven van schaatsen kwam in Friesland niet veel voor. In Noord Holland kwam het veel vaker voor. Vaak werd dan een dergelijke okergele kleur gebruikt.
36. • 
      • detail fsm:col1:dat4557:FSM-1988-243
    • Titel Dreganker.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden ijswegencentrales, Wymbritseradiel, Heeg, Piersma, P.
    • Objectnummer 1988-243
    • Periode van 1950
    • Periode tot 1988
    • Beschrijving Een gesmeed vierarmig dreganker, gebruikt aan een lange lijn.
    • Achtergrondinformatie Het dreganker werd door Pieter Piersma uit Heeg gebruikt bij het uitzetten van de banen van de IJswegencentrale Sneek - Wymbritseradeel - IJlst. Wanneer iemand in een wak viel werd het dreganker gebruikt om de drenkeling te redden.
37. • 
      • detail fsm:col1:dat4733:FSM-1984-254
    • Titel Een paar Friese schaatsen van het merk G.S. Ruiter, Bolsward.
    • Vervaardiger Ruiter, G.S. (Bolsward)
    • Objectnummer 1984-254
    • Periode van 1901
    • Periode tot 1915
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen.
    • Achtergrondinformatie Geert Ruiter (1861-1916) nam in 1889 de schaatsenfabriek van zijn vader Geert Stevens Ruiter te Akkrum over. Na een conflict met zijn medefirmant J. de Jong vestigde hij in 1901 een schaatsenmakerij in Bolsward. In 1905 werd er een grote fabriek gebouwd. Voor de financiering werd de N.V. Ruiters Schaatsenfabriek en Grofsmederij opgericht. Drijvende kracht hierachter was mr. G. Vissering, directeur van de Amsterdamsche Bank (liefhebber van schaatsen en ontwerper van nieuwe modellen). Het werd één van de vier grote schaatsenfabrieken van Friesland (naast G.S. Ruiter te Akkrum, J. Nooitgedagt te IJlst en A.K. Hoekstra te Wergea). Bij het overlijden van Geert Ruiter in 1915 werd de vennootschap ontbonden. De fabriek werd in 1916 afgebroken. Zoon Dirk Ruiter (1884-1940) begon in 1918 weer een kleine schaatsenmakerij in Bolsward. Hij maakte gebruik van de merken van zijn vader. Rond 1925 waren er rond vijftien personeelsleden. Na het overlijden van Dirk Ruiter in 1940 werd het bedrijf gesloten., literatuur: - W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 82-83.
38. • 
      • detail fsm:col1:dat4779:FSM-E-136-a
    • Titel Centsprent met afbeelding van de kaart van Friesland.
    • Vervaardiger Goor, D. Noothoven van
    • Trefwoorden Friesland, schaatssport, Leeuwarden, Heerenveen
    • Objectnummer E-136-a
    • Periode van 1800
    • Periode tot 1900
    • Beschrijving Centsprent. De Provincie Friesland in vier afbeeldingen: landkaart, Heerenveen, Prinsentuin in Leeuwarden en schaatswedstrijd in Leeuwarden.
    • Achtergrondinformatie Literatuur: - Sneeker Nieuwsblad 24 feb. 1948, 30 juli 1948
39. • 
      • detail fsm:col1:dat4788:FSM-1986-356
    • Titel Een paar Friese schaatsen.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1986-356
    • Periode van 1910
    • Periode tot 1930
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen. Incompleet montuur.
40. • 
      • detail fsm:col1:dat4789:FSM-1986-357
    • Titel Een paar Friese schaatsen zonder merk.
    • Vervaardiger onbekend
    • Objectnummer 1986-357
    • Periode van 1890
    • Periode tot 1910
    • Beschrijving Een paar Friese schaatsen met lange hoge hals. De hals van de linkerschaats is gebroken en met een touw vastgezet.
41. • 
      • detail fsm:col1:dat4810:FSM-1986-383
    • Titel Deelnemerslijst van een schaatswedstrijd op het Grootzand te Sneek.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden hardrijderijen, Sneek
    • Objectnummer 1986-383
    • Periode van 1929
    • Periode tot 1929
    • Beschrijving Hardrijderijlijst voor een schaatswedstrijd op het Grootzand te Sneek op 30 jan. 1929. Drukwerk. Koptekst: ' Grootzandster Hardrijderij / op Woensdag 30 Januari 1929 / om Fraaie Prijzen en Premies. Voor ieder Koek en Chocolade. / Aanvang 's morgens 10 uur. Opgeluisterd door Muziek.' Deelnemers: Hendrik Schriemer en Joukje Stok, Theo Aukema en Ymkje Mollinga, Hennie Rövekamp en Annie Bergsma, Pieter Hoekstra en Niesje Alkema, Herman Huitema en Elisabeth Smeding, Albert de Ruiter en Grietje de Ruiter, Sjoerd Douma en Gerardina de Ruiter, Wiebe Meijer en Akke Punter, Klaas Weissenbach en Tjitske Weissenbach, Dirk Visser en Elske Boom, Age Miedema en Anna de Boer, Klaas de Boer en Ali Ringnalda, Gerrit Mulder en Johanna Postma, Wiebe Tuinstra en Akke Bruiding, Jopie Brouwer en Coba Poiesz, Johannes Jillings en Mâaike Oppenhuizen, Hans Piersma en Aaltje Kussendrager, Herre Kampen en Jillie Vogelsang, Sijbe Aenstra en Trijntje Bouma, Klaas Muurling en Rinske Bosma, Tonnis Mulder en Jannie v.d. Meulen, Bram Tolsma en Rinkje Koster, Aere Buster en Sippie Buitenveld, Frederik Steneker en Pietje Miedema, Johan de Wilde en Trijntje van Dijk, Kees Edel en Tetje Beidschat, Cornelis van Gorkum en Jeltje Pasma, Ruurd IJzelstein en Geertje Schweizer, Ekke de Haan en Coba v.d. Schuit, Wander Kroes en Pietje de Jong, Joon Bijlsma en Jetje Blesma, Rein Rinsma en Bertha Schuil, Klaas Plantinga en Minke Bos, Tiemen Douma en Uilkje Sustring, Ritske Ringma en Jeltje Bootsma, Klaas Bergsma en Maaike Groenland, Ane Venema en Froukje de Ree, Hendrik Venema en Trijntje Faber, Jacob Pasma en Sjoekje Groninger, Tjeerd Tichelaar en Wiepje IJsselstein, Wieger de Jong en Aaltje de Vries, Herman de Vries en Jantje Visser, Jan Dantuma en Willemke Averskamp, Piet de Wit en Heleentje Halberstma, Gerard Brouwer en Trijntje v.d. Bosch, Romke Koenen en Sietske Tichelaar, Jan van der Berg en Hermanna van der Berg, Ignatius Hammersma en Hermanna Ringnalda, Gregorius Bosma en Alida Bosma, Klaas Tichelaar en Keke Tichelaar, Hendrik Blauw en Tjitsche de Jong, Sjoerd Hammersma en Gretha Stockmann, Siep Spoelstra en Annie Cambach, Jan Blauw en Grietje Hernamd, Jacobus Hofstra en Geertje Wagenmakers, Rinse Spoelstra en Uiltje Oppenhuis, Wietse Oppenhuis en Fokje Voerman, Herre Halbertsma en Richtje Molenmaker, Dirk Mous en Marietje Poiesz, Minne van Dijk en Geertje van Buren, Albert Verwer en Johanna Ringnalda, Kees Henstra en Annie Vonk, Bartel Meerding en Elsiabeth Jongsma, Klaas de Jong en Lieuwkje Jaarsma, Lourens Kortrijk en Nellie Ringnalda, Hendrik Meijer en Suzanna Ligthart, Jacob Westra en Jikke Koster, Gerben Kuiper en Trijntje Kuipers, Jacob Muller en Dedje Blesma, Hendrik Groenhout en Louise Huisman, Wiebe Ruiter en Jikke v.d. Werf, Bernard Koek en Sjoukje Zeldenrust, Hijlke Spoelstra en Annie Vogelvanger, Pieter Tichelaar en Geertje Schurer, Frederik Ruiter en Nellie Stoffelsma, Bouwe Boersma en Elfke Efdé, Tjipke van Goslinga en Regina Flapper, Jan Visser en Aaltje Rozema, Minne Winia en Truintje Zondervan, Jacob Gorter en Jellie Breeuwsma, Brucht Vonk en Anna Mulder, Feitze Oppenhuizen en Beeuwkje Beetstra, Frederik Bos en Hermina Boeijenga, Libbe de Jong en Hansje Tjeenk Willink, Dirk van der Werf en Eelkje van der Werf, Johannes Poiesz en Marie Poiesz, Piet Zondervan en Sjoerdje Dijkstra, Hielke Stokker en Dina Jillings, Tjebbe Blok en Pietje van der Ploeg, Gerardes Stokker en Marijke Cnossen, Klaas Siderius en Johanna Koen, Jan de Boer en Wietske de Leeuw, Sido Ringnalda en Jacoba Poiesz, Rein Broersma en Aukje Nijdam, Jan de Vries en Minke Visser, Lieuwe Boom en Hermania Terpstra, Pieter Reen en Tietie van der Werf, Simon Wellinga en Aantje Kroes, Pieter Bootsma en Akke van der Valk, Hillebrand Dijkstra en Anna Westra, Johan Hiemstra en Martha Kroes, Jan Sustring en Hijlkje Nieuwenhuis, Ant. Tjeenk Willink en Aafje van Gorkum, Tjitte Bijlsma en Jopie Kootje, Fokke Terpstra en Felicia Terpstra, Evert Siderius en Klaske Wuring, Jacob Spitse en Aaltje Spitse, Ane Ykema en Gerkje Werkman, Wouter Koenen en Geertje van Buren, Lolke Canrinus en Yke Feitsma, IJsbrand Steigenga en Tietje Koornstra, Tjeerd van der Werf en Hendrikje Averskamp, Gerrit de Leeuw en Gusta Sannes, Enne van Ham en Hennie Edel, Geert Bijlsma en Sientje Gerritsen, Hennie Canrinus en Albertje Kamstra, Kees Gorter en Ninie Hofmeester, Hendrik Kroon en Pietje Sleitse, Wiebe Visser en Maaike Oppenhuizen, Piet Vlaskamp en Geertje Nauta, Rienk Koster en Tine Jorna, Bertus Poiesz en Antje Kamstra, Jan Scheltema en Anna Ferwerda, Frans Müller en Johanna de Jong, Halbe IJkema en Annie Hoekstra, Frans Brenninkmeijer en Corrie Mollema, Piet vd. Laan en Geeske Winia, Jan Schaafsma en Ali Kingma, Jan Spitse en Hendrike Abbinga, Siemon de Haan en Berber Fleur, Thomas Spitse en Geeske de Vries, Sake IJsselstein en Geesje vd. Laan, Piet Zwart en Aukje Bosma, S. vd. Werf en Jeltje Postma, Jacob Coers en Jikke Koster, Tjeerd Reis en Anna Maria Volkers, Cornelis de Haan en Jantje de Jong, Sijbren Hettinga, Sjoerd Koopmans en Stientje Kok, Lolle Tichelaar en Andrea Kuperus, Ane Bootsma en Wietske van der Werf, Bouwe vd. Reit en Wietske Hiemstra, Rinke Jansen en Nellie Osinga, Gerrit Twijnstra en Willemke Smit, Piet Matak Fontein en Nellie Boersma, Hendrik Wester en Agatha Wouda, Feike Nauta en Doetje de Rapper, Doede Wijnia en Jeltje Postma, Hendrikus Schurer en Trijntje Brandsma, Cornelis Westman en Adriana van der Woude, Marten Reen en Catherina Osinga, Durk Feenstra en Jannie Boersma, Evert de Groot en Luda de Jong, Nico Joustra en Emmy Jordan, Feike Feikema en Anna Feikema, Huite Bergsma en Geertje Hiemstra, Jentje Bakker en Elisabeth Boot, Hans de Boer en Nelly van der Meulen, Piet Frankena en Froukje Terpstra, J. Winselaar en A. vd. Woud, Obbie Terpstra en Aaltje de Boer, Johannes Altenburg en Johanna de Jong, Nico de Jong en Johanna Ringnalda, Andries Altenburg en Dientje van der Zee, Jan Visser en Sietsche Boeijenga, Bernard Stockmann en Eliza Ringnalda, Jan Nijdam en Maaike Bosma, Dirk van Droge en Minke Peters, Sikke Postma en Rika Postma, Jan Postma en Annie Schuil, Rienk Lusthof en Maaike Boot, Piet Biesterbos en Djoeke Buster, Jan van Haaften en Mieke Fontein, Jan Faber en Albertje Stokker, Gerit Eichelaar en Froukje van der Wal, Martinus Meijer en Geertruide Sikkes, Jacob Piso en Tilly Jansen, Willem Fleur en Lucie de Wit, Frederik de Leeuw en Marijke Efde, Ele Brandsma en Jacoba van der Werf, Jan Boersma en Grietje Zwart, Jop van der Woude en Renske Grabal, Ids Damstra en Joeke Reehoorn, Johannes Coers en Akke Dijkstra, Ane Kamstra en Jantje van der Vloot Piet Abbinga en Afke de Vries, C. Koster en Klaaske van der Meer, IJsse Biesterbosch en Meintse Mollema, Corn. Tolsma en Riemke Schaafsma, Jan Kroon en Beeuwkje Huisman, Althuisius en Feikje Doevendans, Koopmans en Branda Wuring.
42. • 
      • detail fsm:col1:dat4818:FSM-1994-595
    • Titel Hardrijderijlijst van een schaatswedstrijd in Gorredijk in 1946.
    • Vervaardiger onbekend
    • Trefwoorden hardrijderijen, Gorredijk
    • Objectnummer 1994-595
    • Periode van 1946
    • Periode tot 1946
    • Beschrijving Hardrijderijlijst. Drukwerk. Tekst: 'IJsclub 'Eendracht' Gorredijk / (aangesloten bij de Bond van IJsclubs) / Groote Hardrijderj / van vrouwen / om het kampioenschap van Friesland / op donderdag 24 januari 1946 / 1e prijs f 100,- en Gouden Bondsmedaille / 2e prijs f 60,- en Zilveren Bondsmedaille / 3e prijs f 40,- 4e prijs f 25,- 5e prijs f 10,-'. Er werd in twee ronden gereden, waarbij de tijden bij elkaar werden opgeteld. Er waren 16 deelnemers: Annie Pijlman (Bontebok), Fokje van der Velde (Marssum), Coba Hoekstra (Siegerswoude), Ike Nienhuis (Makkinga), Winke Mulder (Terwispel), Meta Nienhuis (Makkinga), A. Stoelwinder (Hoornsterzwaag), Zus van der Mei (Langezwaag), Frieda Wieringa (Baard), Lien van der Mei (Langezwaag), Joke Hoekstra (Siegerswoude), A. Adema (Warten), Rina Kooi (Wieringen), A. Nauta (Warten), I. van der Leij (Witmarsum), Rinske Ferwerda (Franeker). De wedstrijd werd gewonnen door Ike Nienhuis.
    • Achtergrondinformatie literatuur: - Gosse Blom, Kleine encyclopedie van de Friese kortebaanrijders (Hindeloopen, 1955) - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1994, p. 28