TitelHouten bord met daarop geschilderd de wapens van de elf steden.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenheraldiek, elfstedentochten
Objectnummer1994-648
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingHouten bord in de vorm van een wapenschild. Gelakte ondergrond met daarop geschilderd een malthezer kruis (vorm van het Elfstedenkruisje) met in het midden het wapen van Firesland en er omheen de wapens van de elf steden. Onderschrift: 'De Friesche Elf Steden'.
AchtergrondinformatieHet wapenbord is afkomstig uit de boedel van Jacob Tjebbo Minderts Hepkema, overleden op 30 juni 1994 te Leeuwarden. Hij was de zoon van Mr. Mindert Evert Hepkema, oprichter en voorzitter van de Vereeniging De Friesche Elf Steden., literatuur:
- 'Ontmanteling van het bolwerk der Hepkema's' in: Leeuwarder Courant 29 aug. 1994, p. 11.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1994, p. 28-29
TitelDrie etiketten van schaatsmakerij Frisia te IJlst.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, IJlst, Vries, K.E. de
Objectnummer1995-431
Periode van1922
Periode tot1960
BeschrijvingDrie etiketten van schaatsmakerij Frisia te IJlst. Drukwerk in de kleuren rood, wit, grijs en blauw. In het midden een voorstelling van een schaatsen paar. Boven de voorstelling 'Friesche Schaatsen' en eronder 'IJLST'. Een van de etiketten is aan de bovenkant beschadigd.
AchtergrondinformatieKlaas Eeltje de Vries (1861-1935) was timmermansknecht en maakte schaatshouten voor verschillende schaatsenmakerijen (J. Nooitgedagt en Cornelis Faber te IJlst, A.W. Nauta te Heeg, etc.). Samen met zijn zoon Willem (1902-1962) richtte hij in 1922 een zelfstandige schaatsenfabriek op. Ze voorzagen hun schaatsen van het gedeponeerde merk FRISIA. Naast schaatsen maakten ze er ook ander houtwerk. Ze maakten rond de 10.000 schaatsen per jaar. Rond 1960 nam zoon Eeltje (1931 - ) het bedrijf van Willem de Vries over. De fabriek bleef produceren tot 1987., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 143.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelControlekaart van Sipke Castelein van de Elfstedentocht van 1933.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten, Castelein, Sipke
Objectnummer1988-086-b
Periode van1933
Periode tot1933
BeschrijvingControlekaart van de Elfstedentocht van 1933. Op naam gesteld van Sipke Castelein te Wartena. De kaart is gestempeld en voorzien van handtekeningen en doorkomsttijden.
AchtergrondinformatieIn 1933 won Sipke Castelein (23 april 1910 - 31 maart 1995), samen met Abe de Vries, de Elfstedentocht. De medailles die hij toen won zijn genummer 1988-086-a.
BeschrijvingDuwslede of bakslede. Hoge gesloten slede. De buitenkant is groen geschilderd en versierd met drie wintertafereeltjes in ovaal, omgeven door bloemranken in Hindelooper trant. De binnenzijde is roodgeschilderd. Het voorbord is defect.
AchtergrondinformatieDe slede is afkomstig uit de familie Tjebbes uit Hindeloopen. De Hindelooper herkomst van de slede maakt een vererving volgens onderstaande genealogische lijnen (gebaseerd op het verband tussen de familie Oppedijk-Tjebbes en de plaats Hindeloopen) waarschijnlijk: - Jan Jans Oppedijk (IJlst 12 dec. 1860 - 4 feb. 1944) getrouwd (Workum 7 mei 1890) met Eelk Tjebbes (Koudum 21 jan. 1866 - IJlst 10 mrt. 1927). - De ouders van Eelk Tjebbes: Cornelis Tjebbes (Hindeloopen 15 mrt. 1827 - IJlst 16 mei 1894) getrouwd (Hindeloopen 1850) met Esther Vrolijk (Hindeloopen 1827 - IJlst 6 okt. 1900). - De ouders van Cornelis Tjebbes: Tjebbe Klazes (geboren Hindeloopen 1 mei 1792) getrouwd (Sloten 16 feb. 1827) met Catharina Gerlsma (Sloten 20 okt. 1795 - 1885). - De ouders van Tjebbe Klazes: Klaas Tjebbes (1764 - 22 apr. 1829), burgemeester van Hindeloopen, getrouwd (Hindeloopen 25 feb. 1787) met Idsk Luykes (1762 - Hindeloopen 14 okt. 1810), dochter van Luike Broers (Koudum) en Beitje Tiemens (tweede huwelijk van Luike Broers, gesloten op 1 feb. 1756 te Hindeloopen). - De ouders van Klaas Tjebbes: Tjebbe Sybrens (zeilmaker) getrouwd (Hindeloopen 20 feb. 1759) met Fok Annes (overleden te Hindeloopen 21 sep. 1807), dochter van Anne Klazes (burgemeester van Hindeloopen, die overleed op 20 nov. 1774) en Idske Drieses (huwelijk gesloten te Hindeloopen 29 dec. 1715). - De ouders van Tjebbe Sybrens: Sybrand Joltjes en Eelk Tjebbes (getrouwd Hindeloopen 31 aug. 1728). Het was het tweede huwelijk van Sybrand Joltjes. Zijn eerste huwelijk was met Hin Joltjes. - De ouders van Sybrand Joltjes: Joltje Reimerts en Frieske Sybrands., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1985, p. 30.
TitelPikschijf, gebruikt bij het pikschieten op het ijs te IJlst.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1986-466
Periode van1875
Periode tot1925
BeschrijvingPikschijf. Ovaal vurenhouten blok met loden verzwaring in het midden.
AchtergrondinformatieHet pikschietersblok werd gebruikt bij het pikschieten op het ijs te IJlst. De regels van het spel: Op een bepaalde afstand staat een houten blok of een straatsteen waarop evenveel centen als deelnemers zijn gelegd. De deelnemers moeten met het blok de steen omschieten. De centen die met kop (of munt, al naar gelang de afspraak) op het ijs komen te liggen zijn voor degene die heeft geworpen. Wanneer een deelnemer aan de beurt was om een schot te wagen, mochten de anderen proberen met hun pikhout dat van de werper uit zijn baan te brengen.
BeschrijvingGrijze kist met afneembaar deksel, onderverdeeld in tien vakjes, daarin 32 cijferbordjes met de cijfers 0 - 9 (van elk cijfer 3 plankjes, van de 1 echter vijf).
AchtergrondinformatieDe cijferborden werden gebruikt als startnummers bij schaatswedstrijden van ijsclub Rept U te Oppenhuizen - Uitwellingerga.
BeschrijvingTwee paar leren schaatshoezen. Ongeverfd leer. Maat 36.
AchtergrondinformatieDe schaatshoezen zijn is afkomstig uit de voorraad van de sport- en lederwarenwinkel van Kanninga aan de Dijkstraat 51 te Franeker.
TitelKoperen ketel met kraan, gebruikt voor chocolademelk op de ijsbaan.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenijssport
ObjectnummerO-021
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingKoperen ketel. Conisch van vorm. Twee oren en een bol deksel. De ketel heeft een kraan. Onder de ketel een stoof van van metalen gatenplaat, waarin een metalen lade geschoven kan worden. In de lade werden hete kolen gelegd.
AchtergrondinformatieDe ketel werd gebruikt voor het verkopen van chocolademelk op het ijs. De herkomst ervan is niet bekend., literatuur:
- Sneeker Nieuwsblad 12 okt. 1959
- Jaarverslag Fries Scheepvaart Museum 1959
BeschrijvingPikschietersblok. Discusvormig stuk hout met kern van lood. Het lood is met slagletters gemerkt: 'AS' (de initialen van de schenker).
AchtergrondinformatiePikschieten werd op het ijs gespeeld. De regels van het spel. Op een bepaalde afstand staat een houten blok of een straatsteen waarop evenveel centen als deelnemers zijn gelegd. De deelnemers moeten met het blok de steen omschieten. De centen die met kop (of munt, al naar gelang de afspraak) op het ijs komen te liggen zijn voor degene die heeft geworpen. Wanneer een deelnemer aan de beurt was om een schot te wagen, mochten de anderen proberen met hun pikhout dat van de werper uit zijn baan te brengen.
TitelEen paar krulschaatsen zonder ijzermerk, maar op het hout gemerkt 'HWB'.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1996-105
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingEen paar krulschaatsen. Hoge krullen, versier met knopje. Brede halzen. Volledig montuur. De ijzers zijn niet gemerkt. De houten zijn aan de onderkant voorzien van opgeschilderde sierletters 'HWB'.
AchtergrondinformatieDe herkomst van de schaatsen is niet bekend. Ook is niet bekend van wie de op de houten geschilderde initialen zijn.
BeschrijvingGlis. Op twee plaatsen verticaal doorboord. De vlakke onderzijde is nagenoeg geheel uitgehold.
AchtergrondinformatieMevr. M.E. van Haersma Buma-Van Heloma woonde oorspronkelijk in Ysbrechtum., De glis is vervaardigd uit de metarsus van een paard. De vindplaats van de glis is niet bekend.
BeschrijvingSchaatsschoenen. Zwart leer. Leren zool. Vetersluiting met negen paar gaatjes. Van de rechterschoen is de binnenkant van de hiel beschadigd.
AchtergrondinformatieDe schaatsschoenen zijn door de schenkster gekocht in 1947 of 1948. Ze heeft er in de jaren na de oorlog veel toertochten op geschaatst.
BeschrijvingEen paar kinderschaatsen. Type: Friese schaatsen. Platte halfhoge halzen, veriserd met een metalen ruitvorm. Voorzien van oud montuur. De veters ontbreken.
BeschrijvingDraagteken. Papier met speldgaatje. Meerkleurendruk. Een ondergrond van het getal 15 in de kleuren geel en blauw. Daarop een voorstelling van het Elfstedenkruisje en de tekst '15e Elfstedentocht'.
TitelMemorielepel van een schaatstocht over de Zuiderzee.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenijstochten, Zuiderzee, IJsselmeer
ObjectnummerZ-004
Periode van1763
Periode tot1763
BeschrijvingMemorielepel eivormige bak met platte steel, met rattestaartbevestiging. Op de steel een voorstelling van een schaatser met pikhaak en 'Ik Gosse Meintes Joustra / ben den 20 Januari 1763 op schaatsen na Enkhuisen geweest en dit aldaar gekogt'.
AchtergrondinformatieGosse Meintes Joustra is burgemeester van Sneek geweest. De lepel is in 1877 tentoongesteld geweest in Leeuwarden bij de Historische Tentoonstelling aldaar. In de catalogus wordt de lepel vermeld onder nr. 178-130. Eigenaar was S. Gorter uit Sneek. Gorter zal de lepel in 1913 aan de toenmalige Museumcommissie geschonken hebben., literatuur:
- Lepels voor het leven (catalogus), nr. 55 (Slochteren, 1977)
- Sneeker Nieuwsblad 14 feb. 1947.
- Catalogus Historische Tentoonstelling Leeuwarden in 1877, nr. 178-130.
- J.R. ter Molen, 'Dat is 'et haakie, daar de kluw an hangt' in: Antiek, 1978, pp. 408-415 (over de winter van 1763).
TitelInslagstempel door C.L. Nauta te Heeg gebruikt om schaatsen te merken.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Heeg, Nauta, C.L.
Objectnummer1989-096
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingInslagstempel met daarop de afbeelding van twee ogen, elk omringd door een stralenkrans.
AchtergrondinformatieHet stempel is gebruikt door schaatsenmaker Cornelis Livius Nauta uit Heeg. Hij merkte de door hem gemaakte schaatsijzer met dit stempel. Het merk met de ogen gebruikte hij voor schaatsen van mindere kwaliteit, waaraan hij zijn naam niet wilde verbinden. Cornelis Livius Nauta (1887-1959) was de zoon van Abraham Nauta te Heeg. Hij volgde zijn vader in 1917 op in de smederij waar ook schaatsen gemaakt werden. De houten van de door C.L. Nauta op de markt gebrachte schaatsen werden gekocht bij G. Groenveld te IJlst. Na zijn dood in 1959 werd de productie van schaatsen stopgezet. Het bedrijf ging verder als constructiebedrijf., literatuur:
W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 93.
BeschrijvingTwee ontwerptekeningen van het Elfstedenkruisje. Pen op papier en verkleining daarvan in druk. Het Elfstedenkruis heeft de vorm van een Malthezer kruis met daarop een cirkel. In de cirkel het wapen van Friesland en het omschrift 'De Friesche Elf Steden'.
AchtergrondinformatieHet Elfstedenkruis wordt uitgereikt aan alle deelnemers van de Elfstedentocht die de eindstreep hebben gehaald.
TitelTwee mappen gebruikt bij schaatswedstrijden in Oppenhuizen.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenhardrijderijen, Oppenhuizen
Objectnummer1989-1068
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingTwee mappen. De mappen zijn gemaakt uit de kaften van oude notulenboeken of kasboeken.
AchtergrondinformatieDe mappen werden door de ijsclub Rept U te Oppenhuizen - Uitwellingerga gebruikt als ondergrond voor het noteren van de uitslagen van schaatswedstrijden.
BeschrijvingDuwslede. De voorkant is rond, de achterkant recht (schuin naar achter lopend). In de slede twee banken tegenover elkaar. De slede is donkergroen geschilderd en voorzien van lichtgroene beizen. Bovendien is op de zijkanten en de voorkant een beschildering in Hindelooper trant aangebracht: acanthus en andere bladmotieven in groen en bruin.
AchtergrondinformatieDe herkomst van de slede is niet bekend.
De beschildering is in de jaren zeventig aangebracht door Evert Posthuma, schilder aan het Hooiblok te Sneek. Hij zou de slede schilderen, maar voorzag het ongevraagd ook van een Hindelooper versiering., literatuur:
- Sneeker Nieuwsblad 1 juni 1967, 27 dec. 1971
TitelEen vel etiketten van schaatsenfabrikant Zandstra, Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-221
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEen vel met negen etiketten van schaatsenfabrikant Zandstra te Sneek. Tekst: 'Z.S. / gemonteerd en gegarandeerd / door / Zandstra - Sneek'.
AchtergrondinformatieDe firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Ook werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider)., litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.
TitelTien etiketten van schaatsmakerij Batavus te Heerenveen.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Heerenveen, Batavus
Objectnummer1995-434
Periode van1933
Periode tot1955
BeschrijvingTien etiketten van schaatsmakerij Batavus te Heerenveen. Ovaal van vorm. Drukwerk in de kleuren rood, wit, blauw, geel en zwart. Boven een afbeelding van een schaatsenrijder met op de achtergrond de Nederlandse en de Friese vlag. Onder de afbeelding: 'Batavus / Friesland / Grand Prix / Wereldtentoonstelling Brussel 1935'.
AchtergrondinformatieAndries Gaastra (1879-1945) nam in 1917 de Phoenix rijwielenfabriek in Heerenveen over. Vanaf 1933 werden in deze fabriek naast fietsen ook schaatsen gemaakt. bij de Wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel kreeg Batavus de Grand Prix. In 1939 nam zoon Gerrit Gaastra (1900 - ) de zaak over. Na de Tweede Wereldoorlog werd het hotel Vernimmen in bedrijf genomen als schaatsmakerij. In 1955 werd de productie van schaatsen gestaakt. De voorraad schaatsijzers werd opgekocht door de firma Zandstra te Sneek die ze verkocht onder het merk Zandstra - Sneek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), pp. 95-96.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelTwee etiketten van schaatsmakerij K. Meinderts te Wergea.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Wergea, Meinderts, K.
Objectnummer1995-438
Periode van1921
Periode tot1950
BeschrijvingTwee etiketten van schaatsmakerij K. Meinderts te Wergea. Rechthoekig van vorm. Drukwerk in de kleuren rood, wit, blauw en geel. In het midden een afbeelding van een schaatsenrijder, geflankeerd door het wapen van Idaarderadeel (links) en een wapen met daarin motieven ontleend aan de Friese vlag (rechts). Boven de voorstelling 'K. Meinderts & Zn' en eronder 'Warga Fr.'.
AchtergrondinformatieKees Meinderts (1883-1950) was smidsknecht bij Pieter Zwart te Wergea. In 1921 begon hij een eigen smederij. Hij maakte er ijzers voor schaatsenmakers in Wergea, maar ook voor F. Fokkema te Beetsterzwaag. In 1924 betrok hij een grotere smederij en vanaf toen bracht hij schaatsen onder eigen merk op de markt. De houten van die schaatsen werden door thuiswerkers in Wergea en door Hendrik Kuipers in Garyp. Meinderts leverde schaatsijzers aan vele schaatsenmakers in Friesland. Rond 1950 werd de schaatsenmakerij opgeheven., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 129-130.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
BeschrijvingEtiket van schaatsenverkoper Hartelust te Leeuwarden. rechthoekig van vorm. Meerkleurig drukwerk. In het midden een voorstelling van een ijsbaan. Links het wapen van Friesland. Rechts een wapenschild met motieven die zijn ontleend aan de Friese vlag. Boven de voorstelling: 'N.V. Hartelust's ijzerhandel / Leeuwarden Groningen'. Onder de voorstellig: 'Gegarandeerd Friesch Fabrikaat'.
AchtergrondinformatieN.V. Hartelust's IJzerhandel te Leeuwarden ontstond in 1892 toen B. Hartelust de ijzerhandel van de Gebroeders Reynders te Leeuwarden overnam. De firma leverde veel schaatsenstaal aan diverse schaatsenmakers in Friesland. Ook verkochten ze schaatsen, voorzien van hun eigen merk. Deze schaatsen werden ondermeer gemaakt door G.S. Ruiter te Akkrum, R.T. Boorsma te Warten, Kees Meinderts te Wergea, J.D. de Vries te Wergea en Frisia in IJlst., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 147.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
BeschrijvingZeven etiketten van schaatsmakerij L.K. Hoekstra te Wergea. Rechthoekig van vorm. Drukwerk in zwart op rood of oranje ondergrond. Tekst: 'L.K. Hoekstra / Schaatsenfabrikant - Warga / Gegarandeerd zuiver staal'.
AchtergrondinformatieLukas Kornelis Hoekstra (1880-1966) was geen familie van de beroemde schaatsenmaker A.k. Hoekstra te Wergea. Lukas Hoekstra leerde het maken van schaatsijzers bij G.J. Pool, Bonne Lantinga en Pieter Zwart te IJlst. In de twintiger jaren begon hij een eigen smederij aan de Nieuwe Hoek. Hij maakte er als nevenaktiviteit schaatsijzers, die hij voorzag van een eigen naamstempel. Sipke Castelein, winnaar van de elfstedentocht van 1933, reed op schaatsen van L.K. Hoekstra. De schaatshouten werden betrokken van ondermeer Herman Bijlsma, Abe Sinnema en Jan Veenstra., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 129.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelEen paar Friese schaatsen met hoge halzen, zonder merk.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1995-373
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Hoge halzen, versierd met een bolvormige knop. Volledig montuur: Fries montuur met knoop. De prop of moer, waarmee de ijzers zijn bevetigd aan de schaatshouten is voorzien van puntjes, wat zorgt voor een betere grip van de schoen op de schaats. Van één van de schaatsen is de nebbe van het ijzer los van het hout.
AchtergrondinformatieDe herkomst van de schaatsen is niet bekend.
TitelEtiket gebruikt door schaatsenfabrikant Zandstra te Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-223
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEtiket. Wit met blauwe opdruk: 'Stheeman / Friese noor / kompleet gemonteerd met lange riem en hakstuk / art: 135 / maat: / prijs: / ZS / Zandstra Sneek'.
AchtergrondinformatieDe firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Later werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider)., litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.
TitelEtiket gebruikt door schaatsenfabrikant Zandstra te Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-224
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEtiket. Geel met rode opdruk: foto van een noor en de tekst: 'race noor' en voorts het beeldmerk van Bijenkorf warenhuizen.
AchtergrondinformatieDe door de firma Zandstra te Sneek gemaakte schaatsen werden verpakt in dozen die door Zandstra werden voorzien van het Bijenkorf-beeldmerk. De firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Ook werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider)., litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.
TitelEtiketten van schaatsen van het merk IISNOCHT, Zandstra, Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-225
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingNegen etiketten. Wit met blauwe opdruk: wapen van Friesland en 'IISNOCHT' / gemonteerd door: / Zandstra Sneek / jongensnoren / met montuur / maat: '.
AchtergrondinformatieDe firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Later werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider), litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.
Titel51 insignes waarschijnlijk van de Lytse IIsklub te Aldtsjerk.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsclubs, kinderen, Aldtsjerk
Objectnummer1991-259
Periode van1875
Periode tot1900
Beschrijving51 insignes in de vorm van een A: een uit koper gezaagde letter A met erboven een oogje, zodat de insigne aan kleding te bevestigen is. De insignes zijn verpakt in een blikken doosje. Eén van de insignes is gevat in een cirkel in de vorm van een kabel.
AchtergrondinformatieDe insignes zijn afkomstig uit het archief van de IJsclub Oudkerk te Aldtsjerk. Waarschijnlijk zijn het ledeninsignes van de Lytse IIsklub Aldtsjerk, die schaatswedstrijden organiseerde voor kinderen. Het insigne met kabelcirkel is waarschijnlijk een bestuursinsigne., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1991, p. 22
TitelVier etiketten van schaatsmakerij Frisia te IJlst.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, IJlst, Vries, K.E. de
Objectnummer1995-429
Periode van1922
Periode tot1960
BeschrijvingVier etiketten van schaatsmakerij Frisia te IJlst. Zwart met goudkleurige opdruk. In het midden het Rijkswapen. Daaromheen tekst: 'Superfijne 'Frisia' Schaatsen / wettig gedep. Frisia handelsmerk / Prov. Friesland Nederland / Fa. K.E. de Vries en Zn. IJlst'. De etiketten zijn uitgevoerd in twee formaten. Een van de kleine etiketten is geplakt op karton.
AchtergrondinformatieKlaas Eeltje de Vries (1861-1935) was timmermansknecht en maakte schaatshouten voor verschillende schaatsenmakerijen (J. Nooitgedagt en Cornelis Faber te IJlst, A.W. Nauta te Heeg, etc.). Samen met zijn zoon Willem (1902-1962) richtte hij in 1922 een zelfstandige schaatsenfabriek op. Ze voorzagen hun schaatsen van het gedeponeerde merk FRISIA. Naast schaatsen maakten ze er ook ander houtwerk. Ze maakten rond de 10.000 schaatsen per jaar. Rond 1960 nam zoon Eeltje (1931 - ) het bedrijf van Willem de Vries over. De fabriek bleef produceren tot 1987., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 143.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelTwee etiketten van schaatsmakerij A.K. Hoekstra te Wergea.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Wergea, Hoekstra, A.K.
Objectnummer1995-437
Periode van1946
Periode tot1965
BeschrijvingTwee etiketten van schaatsmakerij A.K. Hoekstra te Wergea. Rond van vorm. Drukwerk in de kleuren goud, blauw, rood en zwart. In het midden het wapen van Firesland met eronder een schaats. Boven het wapen de tekst 'Schaatsenfabriek te Warga (Friesland)' en eronder 'A.K. hoekstra & Co. / 22 maal met goud bekroond'.
AchtergrondinformatieAbraham Keimpes Hoekstra (1835-1915) was zoon van schaatsenmaker Keimpe Klaas Hoekstra uit Wergea. In 1860 nam hij het bedrijf van zijn vader over en bracht het tot grote bloei. Hoekstra bracht als eerste de Friese doorloper op de markt en ook de Wichers-de-Salisschaats werd door hem als eerste geproduceerd. In 1909 won Minne Hoekstra (zoon van Abraham) de eerste Elfstedentocht op dit type schaatsen. De door vader Keimpe aangegane samenwerking met D.G. Minkema uit Easterlittens (die de ijzers leverde) bleef bestaan tot 1892. Toen nam Abraham Hoekstra zelf smeden in dienst. In 1905 kreeg Hoekstra het predikaat hofleverancier, aangezien de door hem voor koningin Wilhelmina gemaakte schaatsen goed bevielen. De schaatsen van Hoekstra werden over heel Nederland verkocht en ook geëxporteerd naar Scandinavië, Engeland en Duitsland. In 1915 werd het bedrijf voortgezet door zoon Keimpe Abrahams Hoekstra (1877-1950). Hij introduceerde de firmanaam A.K. Hoekstra & Co. In april 1946 kocht Geert Zondervan (1914-1992) het bedrijf over. Hij bleef het merk van A.K. Hoekstra gebruiken. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. Het bedrijf ging verder als aannemersbedrijf., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 120-125.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelDrie etiketten van schaatsmakerij G.S. Ruiter te Akkrum.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Akkrum, Ruiter, G.S.
Objectnummer1995-441
Periode van1950
Periode tot1970
BeschrijvingDrie etiketten van schaatsmakerij G.S. Ruiter te Akkrum. Drukwerk in de kleuren rood, wit en blauw. In het midden twee gekruiste vlaggen (nederlandse en Friese vlag) met daarachter een zon. Rond de afbeelding de tekst 'N.V. Stoomschaatsenfabriek voorheen / Fa. G.S. Ruiter Akkrum'. Aan weerszijden van de voorstelling 'grand prix St. Louis U.S.A.' en 'Grand Prix Brussel'.
AchtergrondinformatieGeert Stevens Ruiter (1820-1891) was de grondlegger van de schaatsenfabriek Ruiter te Akkrum. Na smid te zijn geweest in Terherne en Echten vestigde hij zich in 1861 in Akkrum. Hij maakte er als nevenaktiviteit schaatsijzers. In 1889 nam zoon Geert Ruiter (1861-1916) het bedrijf over. Hij breidde het aanzienlijk uit. Hij had goede contacten met mr. Gerard Vissering, met wie hij nieuwe modellen ontwierp. Bekend werd de Vissering-Ruiter-schaats. die later bekend werd als Koninginneschaats. Door een verschil van mening over de bedrijfsvoering met medefirmant Johannes de Jong (1860-1925) verliet Geert Ruiter in 1901 Akkrum en vestigde zich in Bolsward. De Jong zette het bedrijf in Akkrum voort onder de naam firma G.S. Ruiter. Naast schaatsen werden er ook melkbussen en koperwerk gemaakt. In 1920 werd de firma een naamloze vennootschap. Er werkten rond de 25 man bij dit bedrijf. In 1929 werd Tjeerd Dijkstra (1892-1963) directeur. Hij wist met veel moeite het bedrijf de crisis en de Tweede Wereldoorlog door te loodsen, mede ook door andere producten te maken. In 1948 werd de door Abe Willemsma (1919 - ) ontwikkelde hoge noor in productie genomen. Willemsma werd in 1963 directeur. Door concurrentie van noren uit Japan was hij genoodzaakt in 1970 het bedrijf te sluiten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 71-72.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelDuwslede met op de achterkant het opschrift 'J. Gonggrijp / 1910'.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenGonggrijp, J.
Objectnummer1995-339
Periode van1910
Periode tot1910
BeschrijvingDuwslede. Horizontaal vlak met halfronde voorkant en rechte achterkant. De verticale lange zijden zijn aan de voorkant eveneens rond van vorm en lopen naar achteren op. De schuin achterover hellende achterkant heeft een paraboolvormige kop. De houten duwstangen worden in metalen beugels geschoven. De slede is aan de binnenkant rood en aan de buitenkant groen geschilderd. Op de achterkant in witte letters op groen: G. Gonggrijp / 1910'.
AchtergrondinformatieDe slede is afkomstig uit de familie Gonggrijp uit Bolsward en zal toebehoord hebben aan Jacob Gonggrijp. Jacob Gonggrijp (geboren te Sneek op 7 december 1906 en overleden te Bolsward op 4 juni 1989), Catharina Gonggrijp (geboren te Sneek op 18 maart 1911 en overleden te Bolsward op 25 mei 1995) en Dieuwke Aafke Gonggrijp (geboren te Sneek op 9 december 1914 en overleden te Bolsward op 10 januari 1995) waren de kinderen van Frederik Gonggrijp en Jiskjen Postema. Frederik Gonggrijp is geboren op 24 mei 1871 te Harlingen als zoon van Yede Gonggrijp en Eva Catharina Huizinga. Hij werd slager in Sneek. Hij trouwde op 18 mei 1903 met Jiskjen Postema, die was geboren op 21 mei 1878 in Makkum. Zij was dochter van Jacob Postema (overleden 10 april 1915 te Makkum?) en Dieuwke Stellingwerf (overleden 30 mei 1912 te Makkum?). Frederik Gonggrijp overleed in Sneek op 14 maart 1939 en zijn vrouw Jiskjen overleed in Wassenaar op 3 juni 1963. Hun drie kinderen bleven ongehuwd. Catharina, die het langst leefde, liet haar bezit na aan het museum., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
BeschrijvingEtiket van schaatsenmerk Leatitia. Drukwerk in de kleuren rood, grijs en blauw. In het midden een afbeelding van een schaatsenrijdster. Daaronder: 'LEATITIA'.
AchtergrondinformatieHet is niet bekend welke schaatsenmaker gebruik maakte van het merk Leatitia. In het overzicht van Friese schaatsenmakers van Wiebe Blauw wordt het merk niet genoemd. Waarschijnlijk is het merk gebruikt door een schaatsenmaker uit Wergea.
TitelZilveren insigne van leden van de IJsclub Oudkerk te Aldtsjerk.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsclubs, Aldtsjerk
Objectnummer1991-282
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingZilveren insigne in de vorm van een Friese schaats met lange hals. De schaats hangt aan een rood-wit-blauw lint met metalen stok-en-oog sluiting. De merken zijn weggepoetst.
AchtergrondinformatieHet insigne is het ledeninsigne van de IJsclub Oudkerk te Aldtsjerk. De insignes werden uitgereikt aan de leden, die daarvoor f.4,= borg moesten betalen. Het laat zich denken dat weinig leden het insigne weer hebben ingeleverd op de borgsom terug te ontvangen. Men hield liever het zilveren schaatsje. Bij de vereniging zijn dan ook geen insignes terug gekomen., literatuur:
- A. Biesma, J. de Boer, K. van der Kooi en J. Oostenbrug, In IIsklub mei in doarp. (Easterein, 1990).
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1991, p. 22