BeschrijvingEts genaamd 'Skûtsjesilen Sneek'. Voorstelling van een aantal skûtsjes. Ingelijst en gevat achter glas.
AchtergrondinformatieJan Stroosma. (Leeuwarden 16 nov. 1928 - gestorven 1983). Woonde en werkte te Leeuwarden (tot 1957 en na 1962) en Amsterdam (1957-1962). Volgde lessen aan de Rijksakademie te Amsterdam bij G.V.A. Rölling, J. Wiegers en K. Brinks. Stroosma schilderde, tekende, maakte etsen, houtgravures en lithografieën. Gaf les aan de akademie Minerva te Groningen en aan de Kunstnijverheidsschool te Leeuwarden.
TitelEts met voorstelling van de Oosterkade te Leeuwarden.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenLeeuwarden, skûtsjes
Objectnummer1987-031
Periode van1900
Periode tot1925
BeschrijvingIngelijste ets met voorstelling van de Oosterkade of 'kaai' te Leeuwarden, met op de achtergrond de Sint Bonifatiuskerk en op de voorgrond voor de wal enige skûtsjes.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1987, p. 20
TitelReliëf in hout en metaal met voorstelling van een driemaster.
VervaardigerBlom, H.
Trefwoordendriemasters, zeilvaart
Objectnummer1984-146
Periode van1925
Periode tot1975
BeschrijvingReliëf in hout en metaal. Paneel met daarop geschilderd een driemaster. De zeilen zeil gebold op het paneel geplakt.
AchtergrondinformatieH. Blom was meubelmaker. Zijn zaak, genaamd 'Eigen Haard', was gevestigd aan de Gedempte Pol 33 te Sneek. Hij stond in 1938 mede aan de wieg van het Fries Scheepvaart Museum. Onder zijn leiding maakten jeugdige werklozen toen vitrines en het hield toezicht. Uit erkentelijkheid ontving hij van het museumbestuur bij de opening van het museum op 24 juli 1939 een sigarettendoos met inscriptie (inv.nr. 1984-153)., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1984, p. 22
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1989, p. 34
TitelAnonymus - Schilderij. Voorstelling van een helling te Grou.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenscheepsbouw, Grou, Postma
Objectnummer1987-029
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingOlieverfschilderij. Olieverf op karton. Voorstelling van de helling De Pôlle van de familie Postma bij Grou. Op de helling een snik en daarvoor een schouw en een hellingbak. Ingelijst.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1987, p. 20
TitelG. Bok, Sneek - Waterverftekening van het skûtsje de Sneker Pan uit Sneek.
VervaardigerBok, Geert
Trefwoordenskûtsjes, Sneker Pan, Bok, Geert
Objectnummer1976-289
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingWaterverftekening van het skûtsje De Sneker Pan uit Sneek. In de tekening zit een vouw en de bovenzijde is gerafeld.
AchtergrondinformatieGeert Bok. Geboren te Offingawier op 22 april 1900 en overleden te Sneek op 30 juli 1998. Amateur aquarellist. Zeer grote productie. Werkte vaak in opdracht en in serie.
TitelUilke Bleeker - aquarel met voorstelling van de boeier Catharina op een dekschuit.
VervaardigerBleeker, Uilke
Trefwoordenboeiers, scheepsbouw, Workum, Zwolsman
Objectnummer1984-208
Periode van1984
Periode tot1984
BeschrijvingAquarel met voorstelling van de boeier Catharina, opgesteld op een dekschuit voor de scheepswerf van Zwolsman te Workum.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Meindert Verhaar, 'De lotgevallen van de boeier Catharina' in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1986, pp. 37-46.
- J. Vermeer, 'Beschrijving van de boeier Catharina in 1904 gebouwd door Lolke Lantinga, IJlst' in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1986, pp. 47-59.
TitelReproduktie van een tekening van het onweer en de aardbeving in Workum in 1825.
VervaardigerBoer, Broer de
Trefwoordennatuurrampen, Workum, overstromingen
Objectnummer1984-178
Periode van1825
Periode tot1900
BeschrijvingReproduktie van een tekening van de storm in Workum in 1825. Op de voorgrond losgeslagen schepen. Op de kade mensen en vee. Onderschrift: 'Gedenkstukje / Van / Onweder en Aarbeving te Workum in February 1825 / Getekend door B. de Boer'. Het papier is sterk verkleurd en heeft vochtvlekken.
AchtergrondinformatieBroer de Boer. Geboren Sint Jacobiparochie 26 febr. 1877, gestorven Leeuwarden 30 sept. 1953. Volgde lessen bij R. Henrey en aan de Independant School of Art te New York. Kwam in 1931 in Leeuwarden wonen. Hij schilderde en tekende en etste, bij voorkeur het Friese landschap. Hij was tevens illustrator van tijdschriften., literatuur:
- De Vrije Fries LXIV (1984), pp. 55-67
- J. van Leeuwen, Geschiedkundig Tafereel van de Watervloed en de Overstromingen in de provincie Vriesland in februari 1825 (Leeuwarden, 1826).
TitelLambert Jansen - Krijttekening. Gezicht op de haven van Durgerdam.
VervaardigerJansen, Lambert
TrefwoordenDurgerdam, tjalken, botters
ObjectnummerG-287
Periode van1960
Periode tot1960
BeschrijvingKrijttekening. Gezicht op de haven van Durgerdam. Links een huizenrij en een kade waaraan een aantal schepen ligt afgemeerd, onder andere botters en een enkele tjalk. Op voorgrond een meerpaal.
AchtergrondinformatieDe tekening werd gemaakt voor een kalender, die echter nooit is uitgegeven. Lambertus Mattheus Jansen. Geboren Amsterdam 31 mei 1891, gestorven Amsterdam 11 dec. 1965. Jansen woonde en werkte in Amsterdam. In 1919 behaalde hij de Koninklijke subsidie en maakte tot 1939 studiereizen naar Parijs, Marokko, Tunis, Spanje en Italië. In Nederland volgde hij lessen aan de Rijksakademie te Amsterdam en van A.J. Derkinderen. Jansen schilderde, aquarelleerde en tekende; portretten, dorps- en stadsgezichten., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1971-1972, p. 55
- Sneeker Nieuwsblad 11 nov. 1972
TitelOpmetingstekening van de windwijzer van Wierum met voorstelling van een Schokkeraak.
VervaardigerKijlstra, R.
Trefwoordenwindwijzers, schokkers, Wierum
Objectnummer1984-182
Periode van1984
Periode tot1984
BeschrijvingOpmetingstekening van de windvaan op de kerktoren van Wierum, voorstellende een schokkeraak. Schaal 1:4. Vervaardig door architect R. Kijlstra te Drachten. Op het zeil is ingestippeld: 'P.T. Meindersma / Dorps gecommenteerde / Te / Wierum'. Op de romp: 'G.E. Sikkema'. Ingekleurd met waterverf.
AchtergrondinformatieDe bekendste windvaan met afbeelding van een schip in Friesland is die op de zadeldaktoren van Wierum. De windvaan is buitengewoon groot (1,23 meter hoog en 1.16 meter breed). De vaan is gemaakt inde vorm van een schokkeraak. Dit type vissersschip werd vanaf het begin van de 19de eeuw tot 1875 met name in Kuinre gebouwd voor Dongeradeelster vissers. Het bunschip van 30 tot 40 ton met rechtvallende stevens, had doorgaans een lengte van 15 meter en het was voorzien van een tweemasttuig: een grote mast met kluiver, fok en grootzeil en voorts de bezaan met een zeil aan een korte gaffel en een lange giek. De windwijzer is in 1877 op de Wierumer toren geplaatst. Toen de toren in 1984 werd gerestaureerd heeft de architect R. Kijlstra hem opgemeten en getekend.
Pieter Fetzes Meindertsma, boer te Wierum op de Groote Keeg, heeft wellicht opdracht gegeven de windvaan te maken, Het was Gerben Elias Sikkema, grofsmid te Ferwert, die de opdracht uitvoerde. De plaatsing van de windvaan had een merkwaardige voorgeschiedenis. In 1831 werd de Abdijtoren van Dokkum gesloopt. Op deze toren stond een windvaan in de vorm van een driemastvolschip. De volksmond wilde dat die iets te maken zou hebben met kruistochten en met de verovering van Damiate in 1217 door de kruisvaarders, waaronder Dokkumer zouden zijn geweest. Deze windvaan belandde op de toren van Wierum waar de dorpelingen zongen: "Arme Dokkum, zo luiden de klokken, Zij hebben verloren het schip op de toren". Tijdens een zware storm op 30 jan. 1877 waarde de windvaan van de toren, sloeg in het kerkdak en was vernield. Bij het herstel van kerkdak en toren werd de oude windvaan vervangen door een nieuwe in de vorm van een aak., literatuur:
- S. ten Hoeve, "Scheepswindvanen in Friesland" in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1994, pp. 44-45
TitelKnipsel, voorstellende Jozef en Maria met kind in een schip.
VervaardigerJong-Brouwer, J. de
Trefwoordenbeurtschepen, bijbelse figuren
Objectnummer1985-111
Periode van1984
Periode tot1984
BeschrijvingKnipsel uit wit papier, voorstellende Jozef en Maria met Jezus zeilend in een beurtscheepje, omgeven door zes engelen.
AchtergrondinformatieJantje III is het pseudoniem voor Jantje de Jong-Brouwer (Hoogkarspel 1924-2002). Zij woonde (en knipte) een periode tot 1985 in Sneek waarna ze terugging naar haar geboorteplaats Hoogkarspel., Het knipsel werd in 1984 afgebeeld op het raambiljet voor de kersttentoonstelling van het museum: knipwerk van Jantje III.
TitelP. Witteveen - schilderij met voorstelling van barken en een schoener
VervaardigerWitteveen, P.
Trefwoordenbarken, schoeners
Objectnummer1985-504
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingHet schilderij. Olieverf op doek. Afbeelding van een driemastbark, een tweemastbark en een tweemastschoener (of kotter). Het doek is in de lucht onbeschilderd.
AchtergrondinformatiePieter Witteveen. Geboren 13 nov. 1878, overleden 23 okt. 1970 te Leeuwarden. Geboren op een tjalk. Schippersknecht op de Rijnvaart. In 1905 liet hij bij de werf Brandsma te Franeker de klipper De Vriendschap bouwen. Hij bleef varen tot 1953. Amateurschilder vanaf 1905., literatuur:
- J.K. Kuipers, 'Pieter Witteveen' in Spiegel der Zeilvaart 1 aug. 1983, pp. 21-23.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1985, p. 26
TitelAnonymus - Schilderij met afbeelding van een zeilwedstrijd bij Marken.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenzeilwedstrijden, centerboards, Marken
ObjectnummerG-490
Periode van1865
Periode tot1885
BeschrijvingSchilderij. Zeegezicht. Gezicht op een zeilwedstrijd van kieljachten (waaronder waarschijnlijk de centerboard de 'Telegraaf' van T. Stam uit Sneek) op de Zuiderzee bij Marken. Op de achtergrond is rechts de vuurtoren van Marken te zien. In het midden ligt een botter voor anker met aan boord Prins Hendrik de Zeevaarder.
AchtergrondinformatieOnder de deelnemende zeilboten is waarschijnlijk ook de centerboard met de naam Telegraaf, die in bezit was van de T. Stam uit Sneek. Prins Hendrik de Zeevaarder (1820-1879) was de broer van koning Willem III., Literatuur:
- Sneeker Nieuwsblad 31 dec. 1895.
- S. ten Hoeve 'Herinneringen aan prins Hendrik de Zeevaart in het Fries Scheepvaart Museum' in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1996, pp. 33-48.
TitelSjoerd de Vries, Sneek - schilderij met voorstelling van regenbogen.
VervaardigerVries, Sjoerd de
Trefwoordenregenboogklasse, starttorens
Objectnummer1985-239
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingSchilderij. Olieverf op doek. Voorstelling van een een aantal jachten uit de regenboogklasse, varend op het Snekermeer. Links op de achtergrond de starttoren van Sneek. Het schilderij is beschadigd aan de lijst.
AchtergrondinformatieSjoerd de Vries. Geboren te Leeuwarden in 1907. Was enige tijd werkzaam in Sneek., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1985, p. 26
TitelMatthias de Sallieth - kopergravure met afbeelding van schepen voor een kust.
VervaardigerSalieth, M.
Trefwoordenkraken, Oostindiëvaarders
Objectnummer1985-445
Periode van1783
Periode tot1783
BeschrijvingKopergravure. Afbeelding van een aantal schepen, zeilend voor een kust. Op de voorgrond een kraak waarvan de bemanning bezig is zeil te zetten. Op de achtergrond een Oostindiëvaarder.
AchtergrondinformatieDe gravure is vervaardigd door Matthias de Salieth naar een tekening van Gerrit van der Pals. Laatstgenoemde baseerde zijn tekening op een schilderij van Ludolph Bakhuysen.
TitelP. Witteveen - schilderij met voorstelling van een driemaster in nood.
VervaardigerWitteveen, P.
Trefwoordensloepen, reddingboten, driemasters
Objectnummer1985-505
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingSchilderij. Olieverf op board. Voorstelling van een driemaster met ratuig in nood oop zee. De bemanning is in de masten gevlucht of verlaat het schip in een sloep. Links de sleepboot Holland en rechts de reddingboot Brandaris.
AchtergrondinformatiePieter Witteveen. Geboren 13 nov. 1878, overleden 23 okt. 1970 te Leeuwarden. Geboren op een tjalk. Schippersknecht op de Rijnvaart. In 1905 liet hij bij de werf Brandsma te Franeker de klipper De Vriendschap bouwen. Hij bleef varen tot 1953. Amateurschilder vanaf 1905., literatuur:
- J.K. Kuipers, 'Pieter Witteveen' in Spiegel der Zeilvaart 1 aug. 1983, pp. 21-23.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1985, p. 26
Titelanoniem schilder - olieverfschilderij van de Schilkampen onder Leeuwarden.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenSchilkampen, Leeuwarden, Vliet
Objectnummer1986-093
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingSchilderij. Olieverf op doek. Voorstelling van de bedrijfsgebouwen van de Schilkampen aan de Vliet onder Leeuwarden. Te zien zijn een loods met ervoor aan de kade een zeiljacht. Voorts het heechhout over de Kurkemeer met erachter de scheepswerf van Drijver.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1986, p. 21
TitelRein Miedema - zeegezicht met afbeelding van een botter en een stoomschip op zee.
VervaardigerMiedema, Rein
Trefwoordenstoomschepen, botters, vissersschepen
Objectnummer1986-117
Periode van1860
Periode tot1912
BeschrijvingZeegezicht. Olieverf op paneel in vergulde bewerkte lijst. Voorstelling van een onstuimige zee met een botter en op de achtergrond een stoomschip met hulpzeilvermogen.
AchtergrondinformatieRein Miedema. Geboren Harlingen 19 aug. 1835 en gestorven Rotterdam 23 april 1912. Tot 1861 woonde en werkte Miedema in Harlingen. In genoemd jaar vertrok hij naar Rotterdam, alwaar hij leraar werd van de Akademie voor Beeldende Kunsten. Miedema tekende en schilderde vooral zee- en riviergezichten met schepen., literatuur:
- R. Miedema, Mijn vader en zijn werk (Lochum, 1934).
- Sneeker Nieuwsblad 30 okt. 1958
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1986, p. 21
TitelAnoniem - Schilderij. Voorstelling van het Fries jacht de Lytse Bever.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenFriese jachten, Grou
Objectnummer1987-030
Periode van1875
Periode tot1925
BeschrijvingOlieverfschilderij. Olieverf op karton. Naïeve stijl. Voorstelling van het jacht de Lytse Bever en een Fries jacht, zeilend in breed water. Op de achtergrond een boerderij op een terp en een industriemolen. Aan de wal schiphuizen en gemeerde schepen. Een hoek van het karton is afgebroken.
AchtergrondinformatieGeschilderd door personeel van Jhr. F.J.J. van Eijsinga., Het schilderij is vervaardigd door personeel van Jhr F.J.J. van Eijsinga. De voorstelling is waarschijnlijk een landschap in de buurt van Grou., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1987, p. 20
BeschrijvingSchilderij. Olieverf op doek. Zeegezicht. Kalm water. Centraal een kofschip met gestreken zeilen. Aan bakboordzijde van het kofschip is een aakje vastgemaakt. Dwars achter het kofschip een hektjalk met gehesen gaffelgrootzeil. Links op het tweede plan een tweemastgaljoot met gehesen zeilen. Rechts op het tweede plan een kofschip met gaffelgrootzeil en een hektjalk met spriettuig. Op de achtergrond nog een aantal zeilschepen en geheel rechts een stadssilhouet.
AchtergrondinformatieDirk Piebes Sjollema. Geboren Terbandsterschans 6 juli 1760 en gestorven te Heerenveen 23 december 1840. Woonde en werkte in Heerenveen. Schilderde landschappen en zeegezichten. Hij was huisschilder en maakte schilderijen uit liefhebberij. Stond bekend als patriot. Hij trouwde op 3 okt. 1799 met Sieuwke Heeres. Hun huwelijk werd niet in de kerk gesloten maar voor het gerecht. Ze woonden aan de Heerenwal 3 te Heerenveen (Nijehaske). In 1823 werd voor vier van zijn kinderen een akte van bekendheid opgemaakt. Waarschijnlijk was Sjollema doopsgezind. Zijn oeuvre bestond voornamelijk uit zeegezichten en scheepsafbeeldingen. Slechts enkele van zijn stukken zijn gesigneerd. Ds. J.H. Halbertsma schonk het schilderij in 1856 aan de Provincie Friesland. Als provinciaal eigendom is het opgenomen in de collectie van het Fries Museum. Het schilderij werd in 1993 gerestaureerd door Wil Werkhoven te Amsterdam., literatuur:
- Sneeker Nieuwsblad 1 jan. 1948 en 12 maart 1948
- Honderd jaar Friesche schilderkunst, nr. 88
- Gids Museum Stania State 1946 nr. 289.
- Gids voor de bezoekers van de Historische Tentoonstelling (1877). p. 221-2 en 224-60.
- Catalogus van het museum van het Friesch Genootschap (1881). nr. 599
- Verslag Friesch Genootschp 29, p. 208
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, pp. 16-18
- Horst Menzel, Smakken, Kuffen, Galioten, Drei fast vergessene Schiffstypen des 18. und 19. Jahrhunderts (Hamburg, 1997)
- Honderd onbekende Brieven van de Bruorren Halbertsma
- S. ten Hoeve en M.J. Seffinga 'Dirk Piebes Sjollema (1760-1840) Fries schepenschilder (catalogus) in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1997, pp. 37-119, cat.nr. 18
BeschrijvingPlaat van Makkumer aardewerk. Gecontourneerde en geprofileerde rand, waarbinnen een romantische schildering in blauw van de scheepswerf Welgelegen te Makkum: werf met huis en loodsen, een vissersschip en twee tjalkachtig schepen op de langshelling en een schip en een hellingbak voor de wal.
AchtergrondinformatieHet tafereel is geschilderd naar een tekening uit 1918 van W.J. Dijk, de schoonzoon van de Makkumer scheepsbouwer Y. Alkema. Waarschijnlijk maakte Dijk zijn tekening naar een foto van oudere datum. Deze foto is het bezit van het Fries Scheepvaart Museum. Dit verklaart tevens waarom er platen met dezelfde afbeelding bekend zijn, die eerder dan in 1918 gemaakt zijn., De schilder is Tiemen (Tymen) Hiemstra (1862-1915)., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1987, p. 16.
- P.J. Tichelaar en C. Polder, Gebakken schilderijen (Leiden, 1998) pp. 58-59.
- P.J. Tichelaar, Fries Aardewerk. Tichelaar Makkum 1868-1963, deel IV, (Leiden 2004), p. 188-191.
TitelCor Reisma - Stifttekening van een scheepswerf.
VervaardigerReisma, Cor
Trefwoordenscheepsbouw, roeiboten
ObjectnummerG-277
Periode van1925
Periode tot1962
BeschrijvingTekening. Gemengde techniek: viltstift, krijt. Gezicht op een scheepswerf met voor de wal twee roeiboten en op de helling een kajuitscheepje. Op de achtergrond een zwarte houten schuur en ernaast een woning.
AchtergrondinformatieCornelis Reisma. Geboren Steenwijk 9 dec. 1902, overleden Leeuwarden 17 mei 1962. Woonde en werkte te Steenwijk, Stiens en vooral in Leeuwarden. In 1923 behaalde hij het diploma M.T.S.-waterbouw, werd opzichter bij Rijkswaterstaat Bezocht met tussenpozen de Rijksakademie te Amsterdam. In 1931 besteedde hij al zijn tijd aan deze studie, die in 1933 voltooid kon worden. In dat jaar ging Reisma weer in Londen wonen. In de jaren 1938-1939 volgde hij nog een studie aan de Akademie voor Beeldende Kunst te Antwerpen en in 1939-1940 wederom te Amsterdam, om daarna weer terug te keren naar Leeuwarden. Reisma schilderde, tekende, maate gouches en was aktief als glazenier (Stadhuis van Bolsward); portretten, stillevens, landschappen, dorps- en stadsgezichten, affiches., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1971-1972, p. 18
TitelIngelijst gedicht ter herinnering aan een zeilwedstrijd in Sneek.
VervaardigerVelde, H. van der
Trefwoordenregenboogklasse, Sneek
Objectnummer1988-007
Periode van1934
Periode tot1934
BeschrijvingIngelijst gedicht betreffende een zeilwedstrijd in regenboogjachten tussen Holland en Friesland. Boven het gedicht een gestileerde afbeelding van het regenboogjacht met zeilnummer 49.
AchtergrondinformatieDe Regenboog met zeilnummer 49 was de Duke van Hans van der Velde en Jan Jesse uit Den Haag. Het jacht werd in 1928 gebouwd door G. de Vries Lentsch te Amsterdam in opdracht van B. de Rooij te Rotterdam. Deze verkocht het schip in 1930 aan Van der Velde, die er tot 1940 veel westrijden mee zeilde. Daarna wisselde het schip veel van eigenaar tot het in 1983 werd gesloopt door J.S. Dooper te Sneek. De vader van de schenker was Dirk Oppenhuizen. Hij had het regenboogjacht met zeilnummer 7, in 1917 gebouwd door G. de Vries Lentsch uit Amsterdam. Dirk Oppenhuizen kocht het schip in 1924 en voer er tot 1942 veel wedstrijden mee.
TitelPeter Dorleijn - Pentekening van een skûtsje dat met turf geladen wordt.
VervaardigerDorleijn, Peter
Trefwoordenskûtsjes, turf
Objectnummer1988-099-d
Periode van1988
Periode tot1988
BeschrijvingPentekening voorstellende twee skûtsjes, die liggen afgemeerd in een wijk. het voorste skûtsje wordt met kruiwagen (Pipegaaltsjes) geladen met turf. Op de wal hoge stapels turf.
AchtergrondinformatieHet copyright van de tekening berust bij Peter Dorleijn., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1988, p. 24
TitelPeter Dorleijn - Pentekening van een roef van een skûtsje.
VervaardigerDorleijn, Peter
Trefwoordenskûtsjes, roef
Objectnummer1988-099-e
Periode van1988
Periode tot1988
BeschrijvingPentekening voorstellende een roef van een skûtsje. De schippersvrouw schenkt koffie in kommen. Een kind warmt de handen aan de warme kommen.
AchtergrondinformatieHet copyright van de tekening berust bij Peter Dorleijn., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1988, p. 24
TitelLolle Brandsma - kindertekening: intocht van een zeilwedstrijd in Sneek in 1843.
VervaardigerBrandsma, Lolle
Trefwoordenzeilwedsport, Houkesloot, Sneek
ObjectnummerG-007
Periode van1843
Periode tot1843
BeschrijvingKindertekening. Gewassen inkt. Titel: 'Intocht zeilwedstrijd Sneek 1843'. Gezicht op de Houkesloot met daarin zeilschepen die terugkeren van een zeilwedstrijd: een hektjalk, schouwen, boeiers etc. Op de achtergrond de Martinikerk en twee molens van de familie W.T. Stam.
AchtergrondinformatieLolle Brandsma had in 1843 de leeftijd van 13 jaar. Nadere gegevens ontbreken.
BeschrijvingAquarel. Gezicht op Herenzijl en het Sneekermeer. Links een overnaadse zeilsloep en rechts de centerboard "Meeuw" van ds. H.G. Dornseiffen uit Terherne. Hij is, staande bij de mast, afgebeeld.
AchtergrondinformatieTjomme Auke Stam (11 juni 1845 - 9 januari 1926) was amateur-aquarellist, die zijn vrije tijd ook besteedde aan de zeilsport. Met centerboards en andere schepen heeft hij prijzen gewonnen.
Ds. H.G. Dornseiffen was doopsgezind predikant te Terherne. Van 1882 tot 1918 was hij directeur van het Schoolfonds voor Schipperskinderen in Friesland. Te zijner nagedachtenis is bij de doopsgezinde kerk van Terherne een gedenksteen geplaatst door "de dankbare Friesche schippers". Ds. Dornseiffen was eigenaar van de te Amsterdam (op de werf van Bernhard) gebouwde centerboard "Meeuw." De centerboard is waarschijnlijk gebouwd rond 1885; het ontwerp komt overeen met andere in die periode vervaardigde schepen. De heer Stam wordt met zijn boot, genaamd "Meeuw" ook al genoemd in een register van Nederlandsche Pleziervaartuigen in een uitgave van "De Nederlandsche Sport" uit het jaar 1886.
Op de spiegel van de centerboard op de aquarel van Stam is ook een meeuw afgebeeld. Dornseiffen nam, als hij zeilde, vaak de knecht Marten van der Meer mee. In de doopsgezinde kerk van Terherne is een foto te zien waarop ds. Dornseiffen op zijn centerboard is vastgelgd. Ook daar poseert hij (met hoed) staande bij de mast.
In 2006 was de centerboard eigendom van Gosse Aardema te Lemmer, die onderzoek deed naar de geschiedenis van het jacht., literatuur:
- Jaarverslag Fries Scheepvaart Museum 1954
TitelW.J. Dijk - Houtsnede met voorstelling van een turftjalk.
VervaardigerDijk, Willem Jans
Trefwoordentjalken, turftjalken
Objectnummer1987-382
Periode van1900
Periode tot1960
BeschrijvingHoutsnede met voorstelling van de voorplecht van een tjalk. Te zien is een lier, een braadspil, twee ankers en een onder een huik opgedoekte fok of kluiver. Aantekening van van Dijk: 'Voorplecht v.e. tjalk'.
AchtergrondinformatieWillem Jans Dijk. Geboren Burgum 15 feb. 1881, gestorven Den Haag 23 okt. 1970. Geboren in een gezin waarvan de vader schipper was. In 1896 naar Groningen om er opgeleid te worden tot onderwijzer. Onderwijzer te Makkum. Tekende en schilderde als autodidakt met adviezen van tegelschilder J. ten Zwege en Dirk Nijland. Na enige omzwervingen onderwijzer in Den Haag (1910), waar hij bleef wonen. Omdat zijn woning aan de Van Boetzelaerlaan door de bezetter tot "sperrgebiet" was verklaard, moest hij elders onderdak zoeken en vond dat bij zijn dochter, die op de Grovestins te Koudum woonde. Bij de Galamadammen tekende hij de voorbij varende (zeilende) binnenschepen. Het werk van Dijk werd vaak afgedrukt in tijdschriften als de Waterkampioen en Schuttevaer.
De houtsnede is (gewijzigd) opgenomen in Dijk's boek 'De schoonheid onzer binnenschepen' (p. 86). Daarbij staat dat het de turftjalk Albatros uit Zwartsluis is, van ene Jonkman., literatuur:
- Sneeker Nieuwsblad 14 mei 1965
- Leeuwarder Courant 14 feb. 1961
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1987, p. 22
TitelIds Wiersma - ets, voorstellende de Morra, gezien vanaf Galamadammen.
VervaardigerWiersma, Ids
TrefwoordenGalamadammen, Morra, tjalken
Objectnummer1994-305
Periode van1927
Periode tot1927
BeschrijvingEts. Voorstelling van de Morra, naar het zuiden gezien vanaf de Galamadammen. Rechts op een strook land een hek, een hooi- of rietberg en een op wal getroken schouw. Op de Morra zijn drie zeilende vrachtschepen te zien, waarschijnlijk tjalken. Op de achtergrond links een molen (Hemelum), in het midden een kerktoren (Warns) en rechts een schoorsteen (Stavoren). Onder de ets een opdracht aan van Ids Wiersma: 'Oan freonen J.R. de Jong en Frou to Sybrandebûrren ta oantinken Aug. 1932'. De ets is geplakt op karton.
AchtergrondinformatieIds Wiersma. Geboren Brantgum 21 juni 1878, overleden Dokkum 24 aug. 1965. Begon als knecht van huisschilders (Brantgum, Wynaldum). Van 1889-1905 bezocht hij in Den Haag de Academie voor Beeldende Kunst. Erna verbleef hij afwisselend in Friesland en Holland. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ging Wiersma op aanraden van ds. G. Horreüs de Haas in Sneek wonen. Gaf daarna twee jaar les in Den Haag en vestigde zich in 1926 in Amsterdam. Hij illustreerde boeken en legde het verdwijnende boerenleven vast in tekeningen. Na de Tweede Wereldoorlog slonk de populariteit van Wiersma. In 1961 verhuisd naar Harlingen en later naar Nieuw Toutenburg in Noordbergum. In het overzicht van het oeucres van Ids Wiersma in onderstaand boek van J.J. Kalma c.s. heeft deze ets nr. 26. De tekening die ten grondslag lag aan de ets is in het Fries Museum. Naar de tekening is ook een schilderij gemaakt in opdracht van dokter Lykle de Jong (arts te Koudum)., literatuur:
- J.J. Kalma c.s., Ids Wiersma, Tekenje foar Fryslân (Leeuwarden, 1978)
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1965, pp. 23-24
TitelAnonymus - Oleografie met voorstelling van een aantal vissersschepen.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenvissersschepen, fregatten
Objectnummer1988-338
Periode van1800
Periode tot1850
BeschrijvingOleografie. Zeegezicht met aan aantal vissersschepen met zwaarden. Centraal een driemastfregat met twee rokende schoorstenen. Het schip heeft een ramsteven. Achter het schip twee andere driemasters.
TitelAnonymus - Oleografie met voorstelling van een schip in nood.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenbarken, drenkelingen, scheepsrampen
Objectnummer1988-339
Periode van1800
Periode tot1850
BeschrijvingOleografie. Zeegezicht met voorstelling van een driemastschip (bark?) in nood voor een havenhoofd. Diverse mensen helpen het schip vanaf het havenhoofd. Op de voorgrond een geroeide reddingboot, die zee kiest.
TitelH. Vrolijk - aquarel met afbeelding van de tweemastbrik Andrew Doria.
VervaardigerVrolijk, H.
Trefwoordenbrikken, U.S.A.
ObjectnummerG-257
Periode van1968
Periode tot1968
BeschrijvingAquarel. Afbeelding van de tweemastbrik Andrew Doria. Het schip voert de Nederlandse vlag op de voorste mast en de Amerikaanse aan de gaffel van de achtermast. Op de achtergrond is een duinenkust te zien.
AchtergrondinformatieDe afbeelding is gebaseerd op de geschiedenis van een vlagincident. Op 7 nov. 1776 verscheen de brik Andrew Doria onder commando van J. Robinson in de haven van Sint Eustatius. Hij begroette de Nederlandse vlag met een kanon-saluut. De vlag waaide van de voorsteng. Johannes de Graaff, de gouverneur van Sint Eustatius beantwoordde het saluut met een salvo vanaf het fort. Dit was de eerste keer dat een land de vlag van de Verenigde Staten had erkend. Groot-Brittannië was daarover zo furieus dat ze een oorlog begonnen tegen Nederland met het doel Sint Eustatius te veroveren. Johannes de Graaff werd daarbij vermoord.
H. Vrolijk was amateur-aquarellist.
BeschrijvingKleurenfoto van een veerschip voor het vervoer van auto's, genaam 'Pechudo'. Het schip ligt voor anker in een buitenlandse haven. De foto is geplakt op spaanplaat. Linksonder het stempel 'ton bodewes bv / franeker'.
AchtergrondinformatieDe kustvaarder Pechudo is waarschijnlijk gebouwd op de werf van Ton Bodewes te Franeker., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 23
TitelPaneel met ingebrande tekening van de skûtsjes van Heerenveen en Leeuwarden.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenskûtsjes, Heerenveen, Leeuwarden
Objectnummer1997-186
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingPaneel met opliggend kussen. Daarin is een tekening ingebrand. Voorstelling: in het midden een huis, links een Nederlandse vlag en een skûtsje met zeilteken leeuw (Leeuwarden), rechts een Friese vlag en een skûtsje met zeilteken H (Heerenveen).
AchtergrondinformatieDe herkomst van het paneel is onbekend.
BeschrijvingReproductie van een tekening van een tjalk, zeilend voor van Workum, met daarop de toren van Seeburg. Ervoor een touw met twee vlaggen en een wimpel. Onderschrift: 1974 - 15e - 1988 / strontrace-beurtveer / visserijdagen'.