TitelEen half paar Breinermoor schaatsen, waarvan de krul is versierd met een knop.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenSneekermeer, Sneek
Objectnummer1988-673
Periode van1600
Periode tot1700
BeschrijvingEen half paar Breinermoor schaatsen. In het hout zijn vier gaten aangebracht: de schaats werd met banden of veters direct (zonder verder montuur) aan de voet bevestigd. Met aangesmeed knopje op de krul.
AchtergrondinformatieDe schaats werd gevonden bij baggerwerkzaamheden in het Sneekermeer.
TitelPortret van Geesje Woudstra, meervoudig schaatskampioene uit Doniaga.
VervaardigerRodenburg, H.
TrefwoordenWoudstra, Geesje
Objectnummer1988-687
Periode van1929
Periode tot1929
BeschrijvingOpgeplakte en vervolgens uitgezaagde foto van Geesje Woudstra in starthouding. Op zwarte achtergrond en in zwarte lijst. Blijkens het onderschrift op karton: 'gemaakt door de toen / 13 jarige H. Rodenburg / Noord 18, Franeker / door Geesje ontvangen / 19 mei 1929'.
AchtergrondinformatieGeesje Woudstra won in januari, februari en maart van het jaar 1929 diverse schaatswedstrijden kortebaan. Ze deed mee aan 28 wedstrijden in Friesland, Groningen, Overijssel (Kampen) en Noord-Holland (Enkhuizen). In totaal won ze aan geld, sieraden en andere prijzen een bedrag van bijna f. 2.000,=., literatuur:
- Gosse Blom, Kleine encyclopedie van de Friese kortebaanrijders (Hindeloopen, 1995)
BeschrijvingIngelijste groepsfoto van de deelneemsters aan een hardrijderij: 'Deelneemsters wedstrijd Kampioenschap / Prov. Groningen. IJsbaan te Leens 20 Jan. 1933/. Kampioene G. Woudstra te Doniaga'. Laatstgenoemde is op de foto met een kruisje gemarkeerd.
AchtergrondinformatieDe foto is afkomstig van notaris A.H. Ages te Leens. Geesje Woudstra won in januari, februari en maart van het jaar 1929 diverse schaatswedstrijden kortebaan. Ze deed mee aan 28 wedstrijden in Friesland, Groningen, Overijssel (Kampen) en Noord-Holland (Enkhuizen). In totaal won ze aan geld, sieraden en andere prijzen een bedrag van bijna f. 2.000,=., literatuur:
- Gosse Blom, Kleine encyclopedie van de Friese kortebaanrijders (Hindeloopen, 1995)
TitelOorkonde, uitgereikt aan de Vereniging de Friesche Elf Steden.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten
Objectnummer1988-700
Periode van1986
Periode tot1986
BeschrijvingOorkonde in messing lijst behorend bij de op 18 maart 1986 door Gedeputeerde Staten van Friesland aan de vereniging de Friesche Elf Steden uitgereikte provinciale sportwisselprijs 1985. In de oorkonde wordt met name de organisatie van de dertiende Elfstedentocht geroemd.
TitelOorkonde, in 1985 uitgereikt aan de vereniging De Friesche Elf Steden.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten
Objectnummer1988-701
Periode van1985
Periode tot1985
BeschrijvingOorkonde van perkamentpapier, gekalligrafeerd met rode en zwarte inkt. In de Friese tekst is sprake van een eredoctoraat in het 'stipelearjen' verleend aan de Vereniging de Friesche Elf Steden. Op 23 dec. 1985 overhandigd door 'it kolleezje fan de Frentsjerter Hegeskoalle'. Met lakstempel.
TitelEen paar koninginneschaatsen van het merk ZWOLLE.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1988-672
Periode van1900
Periode tot1925
BeschrijvingEen paar koninginneschaatsen (= Vissering Ruiterschaats). Friese doorlopers met metalen voetplaat en brede lederen riemen. In de voetplaten zijn figuurtjes uitgezaagd.
AchtergrondinformatieKoninginneschaatsen waren genoemd naar Koningin Wilhelmina die graag op dit type schaatsen reed. Ze zijn ontwikkeld door mr. G. Vissering en geproduceerd door G.S. Ruiter te Akkrum. De koninginneschaats is zo genoemd omdat koningin Wilhelmina graag op schaatsen van dit type schaatste. In 1895 vertegenwoordigde J. de Jong Rzn, de firma G.S. Ruiter op de Wereldtentoonstelling in Amsterdam. Koningin Wilhelmina bezocht de tentoonstelling en liet in het zelfde jaar de firma Ruiter een paar luxe schaatsen maken van het Vissering-Ruitertype: de ijzers waren gebruneerd, de schaatshouten waren van gepolitoerd mahoniehout, de voetplaten waren van vernikkeld en gegraveerd metaal en het leren montuur was oranje gekleurd. In 1998 en in 1900 liet de koningin opnieuw schaatsen maken bij de firma Ruiter. Ruiter mocht zich voortaan hofleverancier noemen. Ook andere schaatsenmakers brachten nu dit model op de markt, en wel onder de naam Koninginneschaats. Het type verkocht goed. De brede voetplaten zorgden ervoor dat mensen met slappe enkels minder wankel op de schaatsen stonden., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), p. 16.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk H. Keulen, Parrega.
VervaardigerKeulen, Hendrik
Objectnummer1991-027
Periode van1894
Periode tot1897
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met lage, platte hals. De schenkels steken van achteren ver uit. Met volledig montuur.
AchtergrondinformatieHendrik Keulen vestigde zich in 1894 als smid in Parrega, komend uit Hidaard. Hij overleed op 27-jarige leeftijd. Hij zal niet veel schaatsen hebben gemaakt., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 110.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk Nooitgedacht. (met ch !).
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1988-709
Periode van1905
Periode tot1909
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers. Op de rechterschaats een metalen plaatje. Geen montuur.
AchtergrondinformatieHet merk Nooitgedacht (met ch) werden op de markt gebracht door een schaatsenmaker uit Duitsland, die gebruik wilde maken van de goede naam van J. Nooitgedagt uit IJlst. In 1909 diende de firma uit Ijlst daarom een aanklacht in bij de rechtbank. De Duitse fabrikant moest de met Nooitgeacht gemerkte schaatsen vernietigen. Het betekende de ondergang van dat bedrijf.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
W. Blauw (e.a.), Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 92
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk IJlsterschaats.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1988-761
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met afwijkende halsvorm. Incompleet montuur.
AchtergrondinformatieHet merk IJlsterschaats wordt in het overzicht van Friese schaatsenmakers van Wiebe Blauw niet genoemd. De houten zijn waarschijnlijk gemaakt door een thuiswerker.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk Super PB, Heerenveen.
VervaardigerBos, P.
Objectnummer1988-762
Periode van1934
Periode tot1955
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met lage hals. Op de rechterschaats een gaaf etiket. Compleet montuur.
AchtergrondinformatiePier Bos (1895-1964) richtte in 1934 samen met Siebe Geertsma (1890-1968) de N.V. Friesche Schaatsenfabriek te Heerenveen op. Als winkelier in touw en leer had Bos al vanaf 1930 schaatsen verkocht (met name van E. Vonk te Oudeschoot). Al vrij snel nam het bedrijf een grote vlucht: na vijf jaar werkten er in het bedrijf al 20 mensen. In 1947 stapte Geertsema uit het bedrijf. In 1955 stopte het bedrijf met het maken van schaatsen., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 96-97.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk FRIESLAND.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1988-765
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen met afwijkende bevestiging van de schenkel aan het hout. De houten zijn in doorsnede bol van vorm. Met veiligheidskrul. Compleet montuur. Rechterhout defect
AchtergrondinformatieVan het merk Friesland wordt in het overzicht van Friese schaatsenmakers van Wiebe Blauw gezegd dat het niet bekend is door welke schaatsnemaker(s) dit is gebruikt.
TitelEen paar stheemanschaatsen van het merk N.S.A., Akkrum.
VervaardigerNijdam, Jan
Objectnummer1988-335
Periode van1950
Periode tot1983
BeschrijvingEen paar stheemanschaatsen of Friese noren. Op de rechterschaats een etiket met de tekst 'NSA / opgericht 1896 / Frieslands beste schaats / Akkrum / Friesland'.
AchtergrondinformatieJan Nijdam (1899-1958) was de derde zoon van schaatsenmaker Hotse Nijdam uit Akkrum. In 1925 vestigde hij zich vanuit Heerenveen weer in Akkrum. Hij werd ingeschreven als klompmaker, maar maakte ook schaatshouten. In 1934 begon hij een schaatsenfabriek. Er waren toen in Akkrum twee Nijdam-fabrieken: die van vader Hotse en die van Jan. In 1942 trad broer Klaas toe als compagnon, waarbij de machines van vader Hotse werden overgenomen. Klaas werd in 1946 uitgekocht. Hij ging in 1953 werken bij zijn andere broer, Gerrit Nijdam in Oranjewoud. Jan Nijdam ging verder met zijn zoon Tjitse. De ijzers betrok hij bij G.S. Ruiter in Bolsward, Kees Meinderts in Wergea en S. van der Molen. Nijdam maakte op zijn beurt schaatshouten voor Kees Meinderts in Wergea. In de jaren vijfig werd met broer Hotse Nijdam een juridisch steekspel gevoerd over het gebruik van het merk Nijdam. Het resulteerde erin dat Jan Nijdam het merk NSA (Nijdam Schaatsen Akkrum) moest voeren en dat Gerrit Nijdam de familienaam in zijn merk mocht behouden. Jan Nijdam overleed in 1958. Zoon Tjitse (1930 - ) nam het bedrijf over. Hij startte in 1964 een eigen smederij. Er waren toen 30 man in dienst. In de jaren zeventig ging het echter minder goed. In 1976 werd met de firma Zandstra te Sneek een overeenkomst gesloten: Nijdam werd de vaste leverancier van Zandstra en zou voortaan ook de door Zandstra opgekochte merken (Batavus, IIsnocht, Armada, etc.) maken. In 1983 werd de fabriek gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 74-76.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk C. van der Goot, IJlst.
VervaardigerGoot, C. van der
Objectnummer1988-769
Periode van1930
Periode tot1945
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met veiligheidskrul. Compleet montuur.
AchtergrondinformatieChristoffel van der Goot (1907-1945) begon in de jaren dertig schaatshouten te maken voor verschillende schaatsenmakers: H. Nauta te IJlst, K.E. de Vries te IJlst en C.L. Nauta te Heeg. Van Heero Nauta te IJlst betrok hij schaatsijzers gemerkt met zijn naam. In 1945 verdronk Van der Goot. De machines werden verkocht aan Zweitze Planting., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 145.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk Batavus, Heerenveen.
VervaardigerBatavus
Objectnummer1988-770
Periode van1933
Periode tot1955
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen met lage hals. Etiket: afbeelding van een schaatser en '...AV... (=Batavus) / ..rand Prix (=Grand Prix) / ...toonstelling Brussel 1935'. Incompleet montuur. Het rechterhout is gebroken.
AchtergrondinformatieAndries Gaastra (1879-1945) nam in 1917 de Phoenix rijwielenfabriek in Heerenveen over. Vanaf 1933 werden in deze fabriek naast fietsen ook schaatsen gemaakt. bij de Wereldtentoonstelling van 1935 in Brussel kreeg Batavus de Grand Prix. In 1939 nam zoon Gerrit Gaastra (1900 - ) de zaak over. Na de Tweede Wereldoorlog werd het hotel Vernimmen in bedrijf genomen als schaatsmakerij. In 1955 werd de productie van schaatsen gestaakt. De voorraad schaatsijzers werd opgekocht door de firma Zandstra te Sneek die ze verkocht onder het merk Zandstra - Sneek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), pp. 95-96.
TitelEen paar stheemanschaatsen van het merk Gebr. Kuipers, Garyp.
VervaardigerKuipers, Firma
Objectnummer1988-760
Periode van1930
Periode tot1947
BeschrijvingEen paar stheemanschaatsen of Friese noren. De houten zijn gemaakt uit een ongebruikelijke (zachte) houtsoort. Montuur slechts gedeeltelijk aanwezig.
AchtergrondinformatieKeimpe Kuipers (1879-1947) was smid in ondermeer Akkrum (1909) en Easterwierrum (1913). Hendrik Kuipers (1887-1973) was wagenmaker in Akkrum, Wirdum en Wytgaard. In 1912 begon Hendrik een eigen wagenmakerij in Garyp. In 1914 vestigde Keimpe in Garyp een smederij naast de wagenmakerij van Hendrik. Vanaf 1921 maakten zij schaatsen voor J. Noorman te Den Ham (Keimpe de ijzers en Hendrik de houten). Ook voor J. Pranger in Dokkum maakten zij schaatsen. In kleine hoeveelheden maakten zij ook schaatsen die voorzien waren van een eigen merk. Na de dood van Keimpe in 1947 betrok Hendrik de ijzers van K. Meinderts uit Wergea en leverde hij houtjes aan Frisia in IJlst., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese Schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 89-90.
TitelEen paar metalen schaatsen van het merk De Valk, IJlst.
VervaardigerValk, De
Objectnummer1988-772
Periode van1950
Periode tot1950
BeschrijvingEen paar metalen schaatsen. Staal, met voetplaat. Aangeklonken leren montuur. Met doos: rood-gele opdruk van toerschaatsers en schoonrijders. Tekst: 'De Valk / Schaatsenfabriek IJlst / Door kenners uitverkoren'. Geschreven: 'f.8,00'.
AchtergrondinformatieHet merk 'De Valk IJlst' werd gebruikt door Lenze Planting (1887-1954) te IJlst. Hij was een broer van Zweitse Planting, die ook schaatsenmaker was. Lense en Zweitse hebben beide bij J. Nooitgedagt te IJlst gewerkt. Na de Tweede Wereldoorlog begonnen beide broers ieder een eigen schaatsenmakerij. Lenze Planting begon zijn schaatsenmakerij rond 1950. Zijn zoons werkten ook in het bedrijf. Na enkele slechte winters stopten zij met het maken van schaatsen en stapten over op het maken van rolschaatsen en later stalen meubels., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 145-146.
TitelEen paar kunstrijschaatsen van het merk Eduard Engels, Remscheid.
VervaardigerEngels, Eduard
Objectnummer1989-018
Periode van1925
Periode tot1950
BeschrijvingEen paar kunstrijschaatsen met vastgeschroefde zwart leren schoen. Schoen versierd met gaatjes. Sluiting door middel van gaten en veterhaken. Met lederen beschermers.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk Thialf, Bolsward.
VervaardigerRuiter, Dirk
Objectnummer1989-021
Periode van1918
Periode tot1940
BeschrijvingEen paar Fiese doorlopers met veiligheidskrul. Met compleet montuur en lange riem zodat geen veters nodig waren.
AchtergrondinformatieHet merk Thialf Bolsward werd gebruikt door Dirk Ruiter in Bolsward.
Geert Ruiter (1861-1916) nam in 1889 de schaatsenfabriek van zijn vader Geert Stevens Ruiter te Akkrum over. Na een conflict met zijn medefirmant J. de Jong vestigde hij in 1901 een schaatsenmakerij in Bolsward. In 1905 werd er een grote fabriek gebouwd. Voor de financiering werd de N.V. Ruiters Schaatsenfabriek en Grofsmederij opgericht. Drijvende kracht hierachter was mr. G. Vissering, directeur van de Amsterdamsche Bank (liefhebber van schaatsen en ontwerper van nieuwe modellen). Het werd één van de vier grote schaatsenfabrieken van Friesland (naast G.S. Ruiter te Akkrum, J. Nooitgedagt te IJlst en A.K. Hoekstra te Wergea). Bij het overlijden van Geert Ruiter in 1915 werd de vennootschap ontbonden. De fabriek werd in 1916 afgebroken. Zoon Dirk Ruiter (1884-1940) begon in 1918 weer een kleine schaatsenmakerij in Bolsward. Hij maakte gebruik van de merken van zijn vader. Rond 1925 waren er rond vijftien personeelsleden. Na het overlijden van Dirk Ruiter in 1940 werd het bedrijf gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 82-83.
TitelEen paar koninginneschaatsen van het merk G.S. Ruiter, Akkrum.
VervaardigerRuiter, G.S. (Akkrum)
Objectnummer1989-035
Periode van1901
Periode tot1920
BeschrijvingEen paar koninginneschaatsen (= Vissering-Ruiterschaats) Friese doorlopers met koperen voetlaat en voorzien van brede lederen riemen). Met hoge, bruin lederen schaatsschoenen.
AchtergrondinformatieGeert Ruiter (1861-1916) nam in 1889 de schaatsenfabriek van zijn vader Geert Stevens Ruiter te Akkrum over. Hij had goede contacten met mr. Gerard Vissering, met wie hij nieuwe modellen ontwierp. Het meest bekend werd de Vissering-Ruiter-schaats, een schaats met koperen voetplaten, die later bekend werd als koninginneschaats. Door een verschil van mening over de bedrijfsvoering met medefirmant Johannes de Jong (1860-1925) verliet Geert Ruiter in 1901 Akkrum en vestigde zich in Bolsward. In 1905 werd er een grote fabriek gebouwd. Voor de financiering werd de N.V. Ruiters Schaatsenfabriek en Grofsmederij opgericht. Drijvende kracht hierachter was mr. G. Vissering, directeur van de Amsterdamsche Bank (liefhebber van schaatsen en ontwerper van nieuwe modellen). Het werd één van de vier grote schaatsenfabrieken van Friesland (naast G.S. Ruiter te Akkrum, J. Nooitgedagt te IJlst en A.K. Hoekstra te Wergea). Bij het overlijden van Geert Ruiter in 1915 werd de vennootschap ontbonden. De fabriek werd in 1916 afgebroken. Zoon Dirk Ruiter (1884-1940) begon in 1918 weer een kleine schaatsenmakerij in Bolsward. Hij maakte gebruik van de merken van zijn vader. Rond 1925 waren er rond vijftien personeelsleden. Na het overlijden van Dirk Ruiter in 1940 werd het bedrijf gesloten.
De koninginneschaats is zo genoemd omdat koningin Wilhelmina graag op schaatsen van dit type schaatste. In 1895 vertegenwoordigde J. de Jong Rzn, de firma G.S. Ruiter op de Wereldtentoonstelling in Amsterdam. Koningin Wilhelmina bezocht de tentoonstelling en liet in het zelfde jaar de firma Ruiter een paar luxe schaatsen maken van het Vissering-Ruitertype: de ijzers waren gebruneerd, de schaatshouten waren van gepolitoerd mahoniehout, de voetplaten waren van vernikkeld en gegraveerd metaal en het leren montuur was oranje gekleurd. In 1998 en in 1900 liet de koningin opnieuw schaatsen maken bij de firma Ruiter. Ruiter mocht zich voortaan hofleverancier noemen. Ook andere schaatsenmakers brachten nu dit model op de markt, en wel onder de naam Koninginneschaats. Het type verkocht goed. De brede voetplaten zorgden ervoor dat mensen met slappe enkels minder wankel op de schaatsen stonden., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 71-72.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk A. Korver, Vinkeveen.
VervaardigerKorver, A.
Objectnummer1990-108
Periode van1900
Periode tot1935
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met veiligheidskrul en onvolledig montuur. De houten zijn grof gemaakt, de schenkels achter recht afgezaagd.
AchtergrondinformatieA. Korver was smid in Vinkeveen. Hij heeft de schaatsijzers gemaakt. De schaatshouten zijn waarschijnlijk gemaakt door timmerman Beuker uit Vinkeveen.
BeschrijvingButton met afbeelding van het portret van de schaatser Falko Zandstra.
AchtergrondinformatieFalko Zandstra uit Heerenveen (later Joure) behaalde in 1992 de eerste plaats bij de Nationale en Europese kampioenschappen, een tweede plaats bij de wereldkampioenschappen en een zilveren medaille op de 5000 meter bij de Olympische Winterspelen van 1992 te Albertville (Frankrijk).
TitelInslagstempel door C.L. Nauta te Heeg gebruikt om schaatsen te merken.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Heeg, Nauta, C.L.
Objectnummer1989-097
Periode van1900
Periode tot1950
BeschrijvingInslagstempel met daarop de tekst: 'HEEG'.
AchtergrondinformatieHet stempel is gebruikt door schaatsenmaker Cornelis Livius Nauta uit Heeg. Hij merkte de door hem gemaakte schaatsijzer met dit stempel. Cornelis Livius Nauta (1887-1959) was de zoon van Abraham Nauta te Heeg. Hij volgde zijn vader in 1917 op in de smederij waar ook schaatsen gemaakt werden. De houten van de door C.L. Nauta op de markt gebrachte schaatsen werden gekocht bij G. Groenveld te IJlst. Na zijn dood in 1959 werd de productie van schaatsen stopgezet. Het bedrijf ging verder als constructiebedrijf., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 93.
TitelEen paar baanschaatsen van het merk Gebr. Kuipers, Garyp.
VervaardigerKuipers, Firma
Objectnummer1989-1009
Periode van1930
Periode tot1947
BeschrijvingEen paar baanschaatsen. Geen montuur. Met (gedeeltelijk afgesleten) rood-wit-blauw etiket van de fa. Kuipers te Garyp.
AchtergrondinformatieKeimpe Kuipers (1879-1947) was smid in ondermeer Akkrum (1909) en Easterwierrum (1913). Hendrik Kuipers (1887-1973) was wagenmaker in Akkrum, Wirdum en Wytgaard. In 1912 begon Hendrik een eigen wagenmakerij in Garyp. In 1914 vestigde Keimpe in Garyp een smederij naast de wagenmakerij van Hendrik. Vanaf 1921 maakten zij schaatsen voor J. Noorman te Den Ham (Keimpe de ijzers en Hendrik de houten). Ook voor J. Pranger in Dokkum maakten zij schaatsen. In kleine hoeveelheden maakten zij ook schaatsen die voorzien waren van een eigen merk. Na de dood van Keimpe in 1947 betrok Hendrik de ijzers van K. Meinderts uit Wergea en leverde hij houtjes aan Frisia in IJlst., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese Schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 89-90.
BeschrijvingEen paar baanschaatsen, type Ouderkerk: schoonrijdschaatsen met korte, brede hals en een naar voren gerichte punt. Volledig montuur. In de hielschroef drie puntjes voor hechting in de schaatsschoen.
TitelEen schaats met in de schenkel geëtste versieringen: ijstafereeltjes.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenijssport
Objectnummer1989-1046
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingEen Wichers-de-Salisschaats. Op de voetstapel twee nagelplaten. Van het montuur is alleen het hakleer nog aanwezig. De schenkels zijn aan twee zijden verschillend versierd met ingeëtste wintertafereeltjes: schaatsende mensen, arrenslede, etc.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Kouwe drukte, jrg. 12 nr. 31 (januari 2008), pp. 7-11
TitelHardrijderijlijst van Claudius Civilis, een gymnastiekvereniging uit Leeuwarden.
VervaardigerKrediet, P.
Trefwoordenhardrijderijen, gymnastiek, Leeuwarden
Objectnummer1989-1048
Periode van1891
Periode tot1891
BeschrijvingHardrijderijlijst van Claudius Civilis, een gymnastiekvereniging uit Leeuwarden. Men had de wedstrijd uitgeschreven voor gymnasten uit Friesland, Groningen en Drenthe op 12 januari 1891, op de baan in de Prinsentuin te Leeuwarden. Als prijzen werden medailles uitgeloofd. Koptekst: 'Vereeniging 'Claudius Civilis' / Hardrijderij op Schaatsen door Gymnasten / (Amateurs) uit de Provinciën Friesland, Groningen en Drenthe. / Te houden te Leeuwarden, op Maandag den 12 Januari 1891, / op de baan der 'Nieuwe IJsclub' (Oude baan). / Prijzen: Gouden, Verguld Zilveren, Zilveren en Bronzen Medailles. Deelnemers: H. Slinger (Groningen), J. Hijlkema (Akkrum), H. Reijnijnga (Groningen), IJ. Beintema (Leeuwarden), J. Meindersma (Leeuwarden), K. Lijklema (Akkrum), S. Bosch (Jirnsum), B. Havinga (Drachten), IJ. van Gosliga (Sneek), R.F. Witte (Groningen), E. van der Werf (Sneek), A. Bouma (Leeuwarden), M. van der Scheer (Grou), H. Wieringa (Groningen), J. Stind (Harlingen), F.E. Moezelaar (Leeuwarden), B. Sienema (Grou), P. Koopmans (Akkrum), G. van der Heide (Leeuwarden), K. Elzinga (Jirnsum), H. Weima (Leeuwarden), N. Wilbers (Leeuwarden), S. van der Goot (Jirnsum), P. Vrolijk (Sneek), P. Warten (Jirnsum), L. Vrolijk (Sneek), F.J. Broersma (Leeuwarden), S. Banga (Dokkum), E. de Jong (Drachten), G. Geerligs (Drachten), J.W. Greidanus (Leeuwarden), S. Lijkles (Grou), A.S. Tulp (Leeuwarden), D.C. Schröder (Leeuwarden), A. Sjollema (Grou), J.B. Bolleman (Drachten), J. de Vogel (Groningen), J. Fopma (Jirnsum), P.K. Iest (Drachten), P. Bouma (Kollum), J. van der Meulen (Drachten), J. van Loon (Grou), S. Osinga (Drachten), C. Nijdam (Jirnsum), S. Posthuma (Drachten), S. Schoustra (Jirnsum), G. van Santwijk (Harlingen), P.H. Edinga (Wolvega), J. Derksema (Groningen), T. Fierstra (Leeuwarden), R. Wijnalda (Harlingen), H. Volmer (Dokkum), S.J. Greidanus (Leeuwarden), J. Meier (Leeuwarden), P. Beersma (Leeuwarden), N. Ottema (Leeuwarden), J.B. Bouma (Grou), A. van Welij (Leeuwarden), R. Breitsma (Leeuwarden), G. van der Veen (Leeuwarden), J. Geerligs (Drachten), P. Buwalda (Leeuwarden), P. Helder (Dokkum), W. Nieboer (Winschoten), J.P. Lemei (Leeuwarden), J.G. Lijbering (Dokkum), Noordhoff (Winschoten), K. Meinesz (Harlingen), G. Vermeulen (Leeuwarden), F. Kuiper (Akkrum), J.D. Schmitz (Leeuwarden), S. Greben (Grou), S. Tulp (Leeuwarden), S. Veenland (Drachten), H. van der Zijl (Sneek), C. van der Goot (Leeuwarden), T. Jongsma (Dokkum), G.J. Vinckers (Westerlee), J.R. Burg (Leeuwarden), M. Woudsma (Leeuwarden), Zijlstra (Drachten), H. Boerma (Groningen), R. Jansen (Groningen), L. Bakker (Sneek), H. Schröder (Leeuwarden), P. Tinga (Groningen), E. Kerkhof (Grou), S. Beitschat (Harlingen), J. Zwart (Sneek), J. de Leeuw (Jirnsum), W.F. Koopmans (Akkrum), C. Pasma (Sneek), P. van Slooten (Harlingen), T. Banda (Leeuwarden), F.A. Kerkhof (Grou), P. Olie (Sneek), J. van der Veen (Dokkum), T. Nijdam (Jirnsum), J. Swildens (Leeuwarden).
TitelEen paar Wichers-de-Salisschaatsen van het merk E. Vonk, Oudeschoot.
VervaardigerVonk, E. ; Oudeschoot
Objectnummer1989-1062
Periode van1924
Periode tot1960
BeschrijvingEen paar schaatsen van het type gewijzigde Wichers-de-Salisschaats. Met veiligheidskrul. Compleet montuur.
AchtergrondinformatieEgbert Vonk (1890-1971) was schaatshoutmaker bij G.S. Ruiter te Akkrum. In 1913 verhuisde hij naar Oudeschoot en begoon daar zelf schaathouten te maken. In 1924 richtte hij schaatsenfabriek op. De ijzers werden eerst geleverd door P. de Jong in Terherne en A. Gaastra in Heerenveen. Later maakte men de ijzers zelf. In 1928 werkten er 23 man. In 1937 ontwikkelde Vonk de aluminiumschaats: het schaatshout werd gemaakt van gegoten metaal. In 1954 kwam Vonk met de zaagschaats: een schaats met inkervingen in het ijzer om het glijvlak te vergroten. Beide vindingen waren weinig succesvol. In 1960 werd het bedrijf gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), p. 110.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk H. Nauta, IJlst.
VervaardigerNauta, Heero Rink
Objectnummer1983-035
Periode van1865
Periode tot1910
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen (IJlsterschaatsen). Lange halzen. Het hout van de linkerschaats is gebroken. De schaatsen zijn geschilderd.
AchtergrondinformatieHeero Nauta (1841-1923) kwam in 1863 vanuit Lemmer in IJlst, waar hij een smederij vestigde aan de Zevenpelsen 11. Hij maakte er scheepsbeslag voor de IJlster werven. In 1865 begon hij met het maken van schaatsen. Rond 1910 nam zijn zoon Rink Bonne Nauta het bedrijf van zijn vader over., Literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 139
TitelEen paar kinderschaatsen, Friese schaatsen van het merk H.R. Ferwerda.
VervaardigerFerwerda, H.R.
Objectnummer1989-1064
Periode van1890
Periode tot1910
BeschrijvingEen paar kinderschaatsen van het type Friese schaats. Compleet montuur. Hakleer van verstevigde (geplastificeerde) textiel.
AchtergrondinformatieHenk Rein Ferwerda (1852-1927) is geboren te Joure. In 1876 werd hij grofsmid te Hommerts. Hij maakte als nevenaktiviteit ook schaatsen. Via Bolsward kwam hij in 1917 in Sneek wonen. Heeft waarschijnlijk niet veel schaatsen gemaakt., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 98
TitelEen paar Friese doorlopers, vervaardigd door een timmermansknecht.
VervaardigerGeertsma, Steffen
Trefwoordenwaaggebouwen
Objectnummer1989-1065
Periode van1928
Periode tot1929
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers.
AchtergrondinformatieDe schaatsen zijn vervaardigd door timmermansknecht Steffen Geertsma uit Ureterp. Hij kocht de schaatsijzers bij M. van der Schaaf te Beetsterzwaag en maakte er zelf de bijpassende schaatshouten bij.
TitelGrote schaats, gebruikt als uithangbord bij schaatswedstrijden in Oppenhuizen.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsen, Oppenhuizen, schaatsclubs
Objectnummer1989-1066
Periode van1900
Periode tot1925
BeschrijvingGrote schaats, gebruikt als uithangbord. Vernikkelde schenkels, zwarte voetplaat met gouden letters: 'IJSCLUB REPT U'. Volledig montuur. De schaats wordt bewaard in een kist met schuifdeksel.
AchtergrondinformatieDe schaats werd uitgehangen wanneer er schaatswedstrijden waren in Oppenhuizen-Uitwellingerga.
TitelBel, aangekocht ter completering van de slede met inv.nr. 1989-194.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordensleden
Objectnummer1989-1096
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingBel.
AchtergrondinformatieDe herkomst van de bel is niet bekend. De bel is gekocht ter completering van de slede van de IJsclub Weidum met inv.nr. 1989-194. De bel op de slede werd geluid om schaatsers op te roepen voor het begin van de wedstrijd.
TitelContrôlekaart van de Elfstedentocht van 1942, van H. Veldstra te Leiden.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten, Veldstra, H.
Objectnummer1989-164
Periode van1942
Periode tot1942
BeschrijvingContrôlekaart van de Elfstedentocht van 1942 op naam van H. Veldstra uit Leiden. Op de voorzijde is de plaats voor de contrôlestempels en op de achterzijde zijn de route en het reglement afgedrukt.