TitelAnonymus - Lithografie. Afbeelding van een schaatser in Friese dracht.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsers, streekdrachten
Objectnummer1978-301
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingLithografie. Afbeelding van een schaatser in Friese dracht. Onderschrift: 'Patineur. Province de la Frise. / Chez l'Editeur P.G. van Lom á Amsterdam'.
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Lange hals. Het paar heeft twee verschillende schenkels: de halzen zijn niet identiek. Van het montuur ontbreken de teenleren.
BeschrijvingEen paar schoonrijschaatsen zonder krul. Met montuur dat nog uit twee riemen bestaat in plaats van de oorspronkelijke drie.
AchtergrondinformatieDe aanwezigheid van drie riemgaten doet vermoeden dat het Zuid-Hollandse schaatsen betreft., Literatuur:
- Wiebe Blauw, Van glis tot klapschaats (Franeker 2001)
BeschrijvingPikschietersblok. Ronde schijf van eikenhout. Er omheen een ijzeren randje. In het midden een gat, dat volgegoten is met lood.
AchtergrondinformatiePikschieten is een spel dat op het ijs wordt gespeeld. De regels van het spel: op een bepaalde afstand staat een houten blok of een straatsteen waarop evenveel centen als deelnemers zijn gelegd. De deelnemers moeten met het blok de steen omschieten. De centen die met kop (of munt, al naar gelang de afspraak) op het ijs komen te liggen zijn voor degene die heeft geworpen. Wanneer een deelnemer aan de beurt was om een schot te wagen, mochten de anderen proberen met hun pikhout dat van de werper uit zijn baan te brengen., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1984, p. 24
TitelLidmaatschapskaart van de Elfstedentocht op naam van Prins Willem-Alexander.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten, Willem-Alexander
ObjectnummerE-056
Periode van1988
Periode tot1988
BeschrijvingLidmaatschapskaart van de Vereniging De Friesche Elf Steden op naam van 'Z.K.H. Prins Willem-Alexander'. Drukwerk met ingetypte naam.
AchtergrondinformatieOp 14 mei 1988 werd het jubileum van de Vereniging Fries Scheepvaart Museum gevierd in aanwezigheid van Prins Willem-Alexander. Bij dit jubileum werd het pand Fredehiem (Kleinzand 18) geopend. In de IJszaal presenteerde de toen net opgerichte Stichting Museum de Fryske Winter zich. Daarbij bood ir. J. Sipkema, de toenmalige voorzitter van de Vereniging de Friesche Elf Steden, een lidmaatschapskaart aan aan de prins. Hij heeft de lidmaatschapskaart toen echter laten liggen., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1988, p. 4
TitelAffiche van de Olympische Winterspelen van 1998 in Nagano.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenOlympische Spelen, Nagano, Japan
Objectnummer1998-234
Periode van1998
Periode tot1998
BeschrijvingAffiche. Meerkleurendruk. Afbeelding van het beeldmerk van de Olympische Winterspelen van 1998 in Nagano (Japan). Opschriften: 'The XVIII Olympic Winter Games - Nagano 1998'.
AchtergrondinformatieHet affiche is gebruikt bij de tentoonstelling Friese Schaatsolympiërs die in decemebr 1997 en het voorjaar van 1998 werd gehouden in het Fries Scheepvaart Museum.
TitelReclameschild van Ruiter Schaatsen te Akkrum.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Akkrum, Ruiter, G.S.
Objectnummer1995-495
Periode van1945
Periode tot1960
BeschrijvingReclameschild of showcard voor Ruiter's schaatsen. Ovaal schild met geschulpte rand en twee standers. Geel met opdrukin zwart: 'Ruiter Schaatsen / Akkrum / Model nr. 36 / Waarop de Elfstedenwedstrijden/ 1929, 1933 en 1942 / werden gewonnen'.
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen met hoge krul, versierd met een aangesmeed koperen knopje in de vorm van een eikel. Het montuur is niet compleet.
TitelEen paar 18de-eeuwse Friese schaatsen, zonder merk.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1978-029
Periode van1700
Periode tot1800
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Hals versierd met eikelvormige sierknop op de schenkels. Het montuur is defect en incompleet. Het merendeel van het montuur is bovendien niet meer origineel. Het hout is aangetast door houtworm, de schenkels roesten.
Achtergrondinformatieliteratuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1978, p. 14
TitelEen paar Oostfrieseschaatsen of aaltjesschaatsen.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1982-154
Periode van1850
Periode tot1875
BeschrijvingEen Oostfriese schaatsen. Met compleet montuur. De voetstapel loopt niet door tot de krul. Met gesmede knop.
AchtergrondinformatieDeze eenvoudige variant van de Duitse Breinermoorschaats werd vooral in de provincie Groningen gemaakt en wordt ook wel aaltjesschaats genoemd. Een verwijzing naar de hals die lijkt op een kronkelende aal., Literatuur:
- Wiebe Blauw, Van glis tot klapschaats (Franeker 2001)
Beschrijving18 contributiekaarten van de IJswegencentrale van Friesland. Karton. De vroegste kaarten zijn ovaal van vorm, de latere rechthoekig. Elk jaar een andere kleur. De kaarten zijn van de winterseizoenen van: 1946-1947, 1949-1950, 1950-1951, 1953-1954, 1955-1956, 1962-1963, 1977-1978, 1978-1979 (dubbel), 1982-1983, 1983-1984, 1984-1985, 1985-1986, 1987-1988, 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992 en 1997-1998.
AchtergrondinformatieLidmaatschapskaarten van de IJswegencentrale dienden duidelijk zichtbaar op de kleding gedragen te worden wanneer werd geschaatst op de banen die door de IJswegencentrales waren geveegd.
TitelEen half paar schaatsen, waarschijnlijk gebruikt als baanschaatsen.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1982-315
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEen half paar schaatsen met kort hout en een schenkel die eindigt in een krul en die is rondgeslepen. Waarschijnlijk gebruikt als kunstrijschaats. Montuur ontbreekt. Het achterste bevestigingsijzer ontbreekt.
AchtergrondinformatieDe baanschaatsen zijn afkomstig uit de fabriek van J. Nooitgedagt te IJlst.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelEen paar Hollandse kinderschaatsen, van het type Linschoten, zonder merk.
Vervaardigeronbekend
Objectnummer1982-276
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingEen paar Hollandse kinderschaatsen, van het type Linschoten: vioolvormige voetstapel en onbeklede hals. Montuur ontbreekt nagenoeg geheel.
AchtergrondinformatieDe schaatsen zijn afkomstig uit de fabriek van J. Nooitgedagt te IJlst.
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 136-139.
TitelSchaatshouten van de schaatsen van Geesje Woudstra.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenWoudstra, Geesje
Objectnummer1988-691
Periode van1920
Periode tot1929
BeschrijvingTwee schaatshouten van Friese schaatsen.
AchtergrondinformatieDe schaatsen behoorden toe aan Geesje Woudstra, die rond 1930 veel schaatswedstrijden won. Bij de schaatsen hoort een in plastic gevatte copie van een notitie van Jan Woudstra. Die schreef achterop een melkafrekening d.d. 7 maart 1942: 'Dit binne de oade houten (...) Dunegea 1929-30'.
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Lange halzen met platte koppen. De voorkanten van de schaatsijzers zijn versierd met een knopje. Montuur: van een der schaatsen ontbreekt het hakleer. In de houten zijn de letters van de eigenaars gekerfd: 'PK'.
AchtergrondinformatieDe herkomst (vervaardiger en eigenaar) van de schaatsen is niet bekend.