TitelRienier Nooms 'Zeeman' - ingekleurde ets met gezicht op een beurtschip met spriet.
VervaardigerNooms, Reinier
Trefwoordenbeurtschepen, vlaggen, zeilvaart
ObjectnummerG-273
Periode van1710
Periode tot1710
BeschrijvingIngekleurde ets. Zeegezicht met beurtschip, dat een spriettuig voert en erachter een schip met gaffeltuig en een ra-zeil als fok. Links een geroeid gaffel-zeilbootje. De twee eerstgenoemde schepen hebben de Nederlandse vlag in top.
AchtergrondinformatieDe ets is waarschijnlijk een latere herdruk. Reinier Nooms, genaamd Zeeman, Geboren in 1623 of 1624, overleden in 1664. Hoewel de schilder bekend is als Reinier Nooms komt deze naam in de archieven niet voor. Daar wordt hij steevast Reinier Seeman genoemd en zijn vrouw Maria Seeman. Werkte in Amsterdam en ook in Parijs. Hij schilderde en graveerde veel zeegezichten, maar ook lanschappen, stads- en dorpsgezichten., literatuur:
- Archief Vereniging Fries Scheepvaart Museum, correspondentie A.M. Sustring - H. Halbertsma 11 mei 1966.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1966, p. 15
- Jeroen Giltay en Jan Kelch, Lof der Zeevaart, de Hollandse zeeschilders van de 17de eeuw (Rotterdam, 1996), pp. 277-286
- Sneeker Nieuwsblad 15 juni 1967
BeschrijvingPotloodtekening van een beurtschip met spriettuig, twee fokken en een topzeil. Mogelijk vervaardigd naar een scheepsportret uit 1752. Linksboven het opschrift: 'Sprietschip 't Welvaren van Sierixzee / Anthonie Ribbens / Beurtschuit tot den Bosch en Bommel (Zaltbommel) / Anno 1752'. Rechtsboven een wapen met klimmende leeuw met eronder in banderol 'de stadt Sierixzee' en het jaartal 1752.
AchtergrondinformatieDe maker van de tekening is vermoedelijk Wouter Ribbens (1856-1929)geweest. Deze Wouter was een achter-achter-achterkleinkind van Anthony Ribbens, de waarschijnlijke schipper van het getekende beurtschip.
Uit de genaelogie van de familie Ribbens:
'Anthony Ribbens, gedoopt in De Leur op 5 februari 1719. Wordt ingeschreven als poorter van Zierikzee op 29 december 1747. Op 13 januari 1749 trouwt hij daar met Johanna Pieters Braam, gedoopt te Zierikzee 10 juli 1725, dochter van Pieter Braam en Adriana van Velsen. Het gezin woont op de Appelmarkt Noordzijde. Anthony is binnenschipper. Vanaf 1752 is hij beurtschipper, eerst op ’s-Hertogenbosch en Gorinchem, dan (1756) op Zaltbommel en vanaf 1762 op Rotterdam. De dienst werd gevaren met een 70-tons sprietschip (een zogenaamd Paviljoenpoon) dat behalve vracht en post ook passagiers (in 3 klassen) vervoerde. Anthony overlijdt te Zierikzee op 2 augustus 1786, zijn vrouw 5 Jaar later (begraven 25 Maart 1791).'
Na Anthonie zouden nog zes generaties Ribbens de beurtvaart voortzetten tot 1964. Eén van de nazaten, ook een Anthonie, werd in 1804 met schip en lading gevenagen genomen door Een engels schip. Na een jaar kwam hij vrij maar het schip bleef achter. Mogelijk betrof het toen hetzelfde schip omdat ook dit een 'Sprietschip' betrof. Het schip zou dan wel minstens 52 jaar oud zijn geweest.
Wouter Ribbens tekende meerdere beurtschepen van zijn voorouders., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1969-1970, pp. 31-35.
BeschrijvingAquatint. Gezicht op een driemastlinieschip, dat bezig is te brassen, d.w.z. de kop in de wind te draaien om stil te komen liggen. Voorts vissers- en beurtschepen. Op de achtergrond de contouren van Amsterdam. Op de achterzijde van het papier een wapen omringd door rocaillemotieven, met ervoor een onbeschreven banderol. Met pen is erbij geschreven: 'Aan mijn waerde / oom / dheer Hk Chalon Zwet (?)' en de signatuur. Plakbandvlekken.
AchtergrondinformatieCornelis Ploos van Amstel vervaardigde de prent naar een schilderij van Ludolf Backhuysen uit 1694.
Cornelis Ploos van Amstel. Geboren Weesp 4 jan. 1726, gestorven Amsterdam 20 dec. 1798. Leerling van G. Warrenberg, N. van Bloemen, J. Cootwijk. Tekende, etste. Gaf les aan C. Chalon, Willem V (stadhouder), H.P. Schouten. Werkte veel met nieuwe technieken die etsen op echte tekeningen deden lijken, zoals de roulettetechniek (aquatint)., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1967-1968, pp. 20-21
- Sneeker Nieuwsblad 26 juni 1967
TitelW. Jonkmans - Schoorsteenstuk met gezicht op de Syl te Heeg.
VervaardigerJonkmans, W.
TrefwoordenHeeg, beurtschepen, roeiboten
ObjectnummerG-157
Periode van1894
Periode tot1894
BeschrijvingSchoorsteenstuk. Olieverf op doek. Gezicht op de Syl te Heeg. Op de achtergrond zijn de huizen van de Syl te zien. Aan de kade liggen beurtschepen en enkele roeiboten. Rechts is de brug en een werf. Op de voorgrond steigers, visbunnen (lêgers van de palinghandel in Heeg) en een hengelaar. De voorstelling is nisvormig gekadreerd, d.w.z. rechthoekig met een toogvormige bovenkant. Boven en onder de voorstelling geschilderde imitaties van bruine houten panelen. Het doek is gescheurd. Het geheel is gevat in een lichtbruine houten lijst.
AchtergrondinformatieLiteratuur:
- Sneeker Nieuwsblad 23 maart 1970.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1967-1968, p. 27
TitelAnonymus - Pentekening met gezicht op twee beurtschepen met spriettuig.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenbeurtschepen, visserij
ObjectnummerG-267
Periode van1800
Periode tot1900
BeschrijvingPentekening. Zwarte inkt, pen en gewassen. Zeegezicht met links twee beurtschepen met spriettuig. Rechts op de voorgrond twee vissers in een roeiboot bij hun fuiken. Op de achterzijde is nog een gedeelte van een zeekaart te zien.
TitelG. Schotel - Pentekening van twee beurtschepen met spriettuig.
VervaardigerSchotel, Gillis ; Dordrecht
Trefwoordenbeurtschepen, roeiboten, bootschepen
ObjectnummerG-268
Periode van1775
Periode tot1816
BeschrijvingTekening. Zwarte inkt, pen en gewassen. Gezicht op twee beurtschepen met spriettuig, waarnaast roeiboten liggen. Rechts op de achtergrond een driemastschip met platte spiegel (bootschip). Op de voorgrond staan op de oever twee mannen die beide een stok met pikhaak vasthouden. Plakbandvlekken.
AchtergrondinformatieGilles Schotel. In Dordrecht woonden twee tekenaars-schilders met deze naam, waarschijnlijk vader en zoon. Beide waren metselaar en amateur schilder. Vader werd op 19 jan. 1748 gedoopt te Dordrecht en stierf ter zelfder stede op 30 mei 1816. Zoon Gilles werd geboren op 31 januari 1781 en stierf net als vader op 30 mei 1816. Vader had nog twee zoons die metselaar/schilder waren: Adrianus Schotel (1776-1833) en Leendert Schotel (1777- na 1840).