TitelTwee etiketten van schaatsmakerij K. Meinderts te Wergea.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Wergea, Meinderts, K.
Objectnummer1995-438
Periode van1921
Periode tot1950
BeschrijvingTwee etiketten van schaatsmakerij K. Meinderts te Wergea. Rechthoekig van vorm. Drukwerk in de kleuren rood, wit, blauw en geel. In het midden een afbeelding van een schaatsenrijder, geflankeerd door het wapen van Idaarderadeel (links) en een wapen met daarin motieven ontleend aan de Friese vlag (rechts). Boven de voorstelling 'K. Meinderts & Zn' en eronder 'Warga Fr.'.
AchtergrondinformatieKees Meinderts (1883-1950) was smidsknecht bij Pieter Zwart te Wergea. In 1921 begon hij een eigen smederij. Hij maakte er ijzers voor schaatsenmakers in Wergea, maar ook voor F. Fokkema te Beetsterzwaag. In 1924 betrok hij een grotere smederij en vanaf toen bracht hij schaatsen onder eigen merk op de markt. De houten van die schaatsen werden door thuiswerkers in Wergea en door Hendrik Kuipers in Garyp. Meinderts leverde schaatsijzers aan vele schaatsenmakers in Friesland. Rond 1950 werd de schaatsenmakerij opgeheven., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 129-130.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
BeschrijvingEtiket van schaatsenverkoper Hartelust te Leeuwarden. rechthoekig van vorm. Meerkleurig drukwerk. In het midden een voorstelling van een ijsbaan. Links het wapen van Friesland. Rechts een wapenschild met motieven die zijn ontleend aan de Friese vlag. Boven de voorstelling: 'N.V. Hartelust's ijzerhandel / Leeuwarden Groningen'. Onder de voorstellig: 'Gegarandeerd Friesch Fabrikaat'.
AchtergrondinformatieN.V. Hartelust's IJzerhandel te Leeuwarden ontstond in 1892 toen B. Hartelust de ijzerhandel van de Gebroeders Reynders te Leeuwarden overnam. De firma leverde veel schaatsenstaal aan diverse schaatsenmakers in Friesland. Ook verkochten ze schaatsen, voorzien van hun eigen merk. Deze schaatsen werden ondermeer gemaakt door G.S. Ruiter te Akkrum, R.T. Boorsma te Warten, Kees Meinderts te Wergea, J.D. de Vries te Wergea en Frisia in IJlst., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 147.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
BeschrijvingZeven etiketten van schaatsmakerij L.K. Hoekstra te Wergea. Rechthoekig van vorm. Drukwerk in zwart op rood of oranje ondergrond. Tekst: 'L.K. Hoekstra / Schaatsenfabrikant - Warga / Gegarandeerd zuiver staal'.
AchtergrondinformatieLukas Kornelis Hoekstra (1880-1966) was geen familie van de beroemde schaatsenmaker A.k. Hoekstra te Wergea. Lukas Hoekstra leerde het maken van schaatsijzers bij G.J. Pool, Bonne Lantinga en Pieter Zwart te IJlst. In de twintiger jaren begon hij een eigen smederij aan de Nieuwe Hoek. Hij maakte er als nevenaktiviteit schaatsijzers, die hij voorzag van een eigen naamstempel. Sipke Castelein, winnaar van de elfstedentocht van 1933, reed op schaatsen van L.K. Hoekstra. De schaatshouten werden betrokken van ondermeer Herman Bijlsma, Abe Sinnema en Jan Veenstra., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 129.
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1995, p. 28
TitelHouten pop. Reclamemateriaal voor schaatsen van J. Nooitgedagt te IJlst.
VervaardigerAdema, G.J.
Trefwoordenschaatsmakerijen, IJlst, Nooitgedagt, J.
Objectnummer1982-718
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingHouten pop. Schaatsenrijder met gekromde rug. Gebruikt voor reclamedoeleinden door J. Nooitgedagt te IJlst.
AchtergrondinformatieDe pop werd vervaardigd door G.J. Adema (1898-1981).
Jan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van de schaatsen- en gereedschapfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Tymen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt circa 50 man personeel in dienst. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden om op de hoogte te blijven van de nieuwste materialen en productietechnieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Zij bleven voornamelijk schaatsen en gereedschappen maken. Rond 1935 namen twee kleinzonen van Jan Nooitgedagt het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982). In 1945 kwam Tjitte Jentjes (1917-1988) op de afdeling hout. In 1950 kwamen Jarich Jans (geboren 1922) op de afdeling kantoor en Aldert Jans (geboren 1926) op de afdeling metaal. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt. In 1972 stopte de prodcutie van houten speelgoed. De productie van de steekbeitel werd toen sterkt opgevoerd. Begin jaren negentig kreeg het familiebedrijf een forse klap te verwerken; de grote Zweedse afnemer kocht een beitelfabriek op en zegde het contract met Nooitgedagt op. In 1991 werd er nog een nieuw fabriekspand geopend. Het bedrijf legde zich volledig toe op de metaalproductie. Wybrand Jan Attema, achterkleinzoon van de oprichter Jan Nooitgedagt, ging rond 1995 met pensioen. Er was in de familie geen opvolger. Het bedrijf werd verkocht aan Record Holding te Sheffield. De verwachting dat dit bedrijf de metaalproductie van Sheffield naar IJlst zou verplaatsen, kwam niet uit. Record werd overgenomen door de American Tool Company en dat werd weer ingelijfd in Newell Rubbermaid. IJlst raakte uit beeld. In 2003 sloot de fabriek., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese Schaatsenmakers (Franeker, 1994), pp. 136-139.
- A.K. Mulder, Ald Ark (Leeuwarden, 1990)
TitelEtiket gebruikt door schaatsenfabrikant Zandstra te Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-223
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEtiket. Wit met blauwe opdruk: 'Stheeman / Friese noor / kompleet gemonteerd met lange riem en hakstuk / art: 135 / maat: / prijs: / ZS / Zandstra Sneek'.
AchtergrondinformatieDe firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Later werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider)., litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.
TitelEtiket gebruikt door schaatsenfabrikant Zandstra te Sneek.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Sneek, Zandstra
Objectnummer1990-224
Periode van1950
Periode tot1975
BeschrijvingEtiket. Geel met rode opdruk: foto van een noor en de tekst: 'race noor' en voorts het beeldmerk van Bijenkorf warenhuizen.
AchtergrondinformatieDe door de firma Zandstra te Sneek gemaakte schaatsen werden verpakt in dozen die door Zandstra werden voorzien van het Bijenkorf-beeldmerk. De firma W.Th. Zandstra was een sportzaak. De opeenvolgende generaties Zandstra waren meer schaatsenhandelaars dan schaatsenmakers. Er werden schaatsen in opdracht door anderen gemaakt, voorzien van merken die Zandstra had opgekocht. Ook werden verschillende schaatsonderdelen van derden door Zandstra in elkaar gezet en als Zandstra-schaatsen verkocht. Later vestigde Zandstra zich in Joure en ontwikkelde nieuwe typen schaatsen (bijvoorbeeld de easyglider)., litertauur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 115.