Resultaat

• grid
• galerij
• lijst

1. • 
     • detail fsm:col1:dat15659:FSM-G-019
   • Titel Wigerus Vitringa - Zeegezicht met beurtschip en spiegeljacht.
   • Vervaardiger Vitringa, Wigerus
   • Trefwoorden beurtschepen, spiegeljachten
   • Objectnummer G-019
   • Periode van 1678
   • Periode tot 1710
   • Beschrijving Schilderij. Olieverf op doek. Zeegezicht. Zeilschepen in woelig water. Op de voorgrond: links een beurtschip met passagiers (zeilen over stuurboord, schuin van achteren gezien), in het midden een spiegeljacht (zeilen over stuurboord, schuin van achteren gezien) en rechts een vissersboot met twee personen aan boord. Op de achtergrond: links een beurtschip met breefok, op de beschouwer toezeilend en rechts een fluitschip met ervoor een beurtschip met gaffeltuig en erachter een driemaster. Opvallend is het grote verschil in licht en donker in de golven en in de wolken.
   • Achtergrondinformatie Wigerus Vitringa. Geboren Leeuwarden 8 okt. 1657, overleden Wirdum 18 jan. 1725. Zoon van Horatius Vitringa, secretaris van het Hof van Friesland en Albertje de Haen. Studeerde rechten aan de academie te Franeker. Promoveerd op 4 juli 1678 op een proefschrift getiteld "De Fideicommissaria hereditatis petitione". Na zijn promotie werd hij advocaat aan het Hof van Friesland. Daarnaast besteedde hij zijn tijd aan de schilderkunst, eerst portretten en later zeestukken. Het vroegst genoemde schilderij stamt uit 1675 en zou een 'binnenhuis met beelden' voorstellen gesigneerd W.C. Vitringa (na de vermelding in een Amsterdamse veilingcatalogus uit 1856 is dit werk niet meer gezien). Zijn vroegste nog bekende schilderijen zijn gedateerd in 1678. Hij verhuisde naar Alkmaar. In 1792 woonde hij daar al (blijkens een processtuk in het GA Alkamaar). Gedurende zijn Alkmaarse periode heeft hij zich niet ingelaten met juridische zaken. Van 1696 tot 1706 was Vitringa lid van het Sint Lucasgilde in Alkmaar. De zeestukken van Vitringa zijn verwant aan die van Backhuizen en in mindere mate aan die van Willem van de Velde de jonge. Karakteristiek zijn de dramatische licht-donker-contrasten, voorgrondfiguren in tegenlich en dreigende wolken. Vitringa maakte vooral olieverfschilderijen (op doek en op paneel), maar ook aquarellen en pentekeningen. Vitringa signeerde met zijn volledige naam (W. Vitringa), met zijn initialen (WV) of alleen met de letter V. Na 1707 kon Vitringa niet meer schilderen vanwegen een ernstige oogkwaal. In een akte in het protocol van de Alkmaarse notaris Theodorus van Heymenbergh (7 jan. 1708) wordt hij "gewesen Konstschilder" genoemd en dat hij "door indispositie en swacheijt van sijn gesigt niet machtig sijnde syn kost te exerveren en alsoo buijten staet van sijn kost te connen winnen". Hij moet daar om enkele huizen in Leeuwarden laten verkopen. Toch was zijn gezicht niet zo slecht dat hij geen leerlingen kon hebben. In 1720 bijvoorbeeld was Tako Hajo Jelgersma (Harlingen 1701 - Haarlem 1795) leerling bij Vitringa. Hij schilderde aanvankelijk ook schepen. later portretten. Jelgersma maakte ook meerdere portretten van Vitringa. Eén ervan is in koper gegraveerd door Cornelis van Noorde. Het schilderij is tot 1997 toegeschreven aan Ludolf Bakhuizen. Deze toeschrijving geschiedde op basis van overeenkomsten van het schilderij met een door Bakhuizen gesigneerd schilderij dat is afgebeeld in de catalogus 'Ludolf Bakhuizen' door Ben Broos, Robert Vorstman en Willem L. van de Watering. Het op pag. 46 van deze catalogus afgebeelde schilderij heeft rechts een vrijwel identiek beurtschip met passagiers met schuin ervoor een ander schip. Ook het beurtschip met breefok is op het schilderij van Bakhuizen op dezelfde wijze afgebeeld. Op 6 mei 1997 werd bij Sotheby's te Amsterdam een schilderij geveild (lot.nr. 32) dat door Willem van de Watering is toegeschreven aan Wigerus Vitringa, met name op grond van de zware luchten die karakteristiek zijn voor Vitringa. Een vergelijkbaar schilderij van Vitringa (met dezelfde luchten) is op 2 febr. 1974 geveild bij Sotheby's te Londen (lot.nr. 68). De overeenkomst tussen het schilderij in het museum en het schilderij dat is afgebeeld in de veilingcatalogus van 6 mei 1997 is opvallend. Niet alleen komt het beurtschip met passagiers en de vissersboot er op vrijwel identieke manier op voor, maar ook de overeenkomsten in het schilderen van de golven (licht en donker in groot contrast) en van de wolken zijn groot. In een brief van 18 juni 1997 stelt mevr. drs. C.J.A. Wansink (Afd. Schilderkunst van de Rijksdienst Kunsthistorische Dokumentatie) dat het schilderij in het museum 'te oordelen naar de uitvoering niet van Bakhuizen kan zijn' en dat het 'enigie karkateristiek trekken' vertoont 'van Vitringa, zoals de behandeling van de wolken en de grote lichtdonker contrasten in de golven'. mevrouw Wansink is 'van mening, dat het heel goed een werk van Vitringa zou kunnen zijn'., literatuur: - P. Bakker, Gezicht op Leeuwarden (Amsterdam 2008) p. 238 en 277: stamboom van Wigerus Vitringa - Jeroen Giltay en Jan Kelch, Lof der Zeevaart, de Hollandse zeeschilders van de 17de eeuw (Rotterdam, 1996), pp. 315-331 - Ben Broos, Robert Vorstman, Willem L. van de Watering 'Ludolf Bkahuizen 1631-1708 schryfmeester - teyckenaer - schilder' (Emden, 1985), pp. 46-47. - Veilingcatalogus Sotheby's Amsterdam, Sale 669, 6 mei 1997, lot.nr. 32 - Ingekomen stukken 18 juni 1997. - Uitgegane stukken 13 mei 1997. - J. Belonje, "Iets over den Zeeschilder Vitringa" in: Oud Holland 1959, p. 30. - Robbert Jan van der Maal, "Het Friese geslacht Vitringa" inDe nederlandsche Leeuw CX!!, nr. 4-6 (1995) 117-162
2. • 
     • detail fsm:col1:dat16105:FSM-E-282
   • Titel Emrik en Binger - Lithografie met voorstelling van een boeier en een beurtschip.
   • Vervaardiger Emrik & Binger
   • Trefwoorden boeiers, beurtschepen, hektjalken
   • Objectnummer E-282
   • Periode van 1850
   • Periode tot 1900
   • Beschrijving Kleurenlithografie. Voorstelling van een een wijd water met rechts een havenhoofd. Centraal op de voorgrond een beurtschip (hektjalk) waarvan de zeilen worden gehesen). Links op het tweede plan een zeilende boeier. Opschrift: 'Boeijer en Beurtschip. Beurtman gewoonlijk genoemd. Boeijers en beurtschepen bevaren de Zuiderzee, worden daarom binnenvaartuigen genoemd. Zij vervoeren steen, hout, turf, kalk enz., alles wat in den binnelandschen handel voorkomt. Boeijers worden ook wel als pleiziervaaruigen gebruikt, vooral in Friesland'. Vervolgens aanwijzingen voor het aanbrengen van garen op de lithografie op de plaatsen van de tuigage. De plaat is een uitgave van M.M. Couvé te Den Haag.
   • Achtergrondinformatie Van de lithograaf Emrik zijn geen biografische gegevens bekend. Aron Hijman Binger. Geboren te Amsterdam 7 september 1796, overleden na 1877, onbekend waar (hij werd op 30 okt. 1877 te Amsterdam afgeschreven wegens vertrek naar een onbekende plaats). Van beroep boekverkoper te Amsterdam. Van 1867-1870 woonde hij in Parijs, zijn beroep was toen lettergieter. In 1870 terug in Amsterdam. Etser, tekenaar, houtsnijder en lithograaf.
3. • 
     • detail fsm:col1:dat16158:FSM-1980-104
   • Titel Dirk Piebes Sjollema - Schilderij: smak en beurtschip.
   • Vervaardiger Sjollema, Dirk Piebes
   • Trefwoorden beurtschepen, smakschepen, sloepen
   • Objectnummer 1980-104
   • Periode van 1800
   • Periode tot 1840
   • Beschrijving Schilderij. Olieverf op doek. Zeegezicht. Woelig water. Rechts een havenhoofd. Daarop staan twee mannen die met hun muts zwaaien. Rechts van het midden een beurtschip, dat met ruime wind naar de beschouwer toe vaart. Het beurtschip voert een gaffelgrootzeil, een stagfok en een gereefde binnenkluiver. Rechts op het tweede plan een smakschip. De smak zeilt voor de wind, met opgegeid sprietzeil en een stagfok, in de richting van het havenhoofd. Achter de smak een schippersboot. Op de achtergrond een aantal andere zeilschepen.
   • Achtergrondinformatie Dirk Piebes Sjollema. Geboren Terbanssterschans 6 juli 1760 en gestorven te Heerenveen 23 december 1840. Woonde en werkte in Heerenveen. Schilderde landschappen en zeegezichten. Hij was huisschilder en maakte schilderijen uit liefhebberij. Stond bekend als patriot. Hij trouwde op 3 okt. 1799 met Sieuwke Heeres. Hun huwelijk werd niet in de kerk gesloten maar voor het gerecht. Ze woonden aan de Heerenwal 3 te Heerenveen (Nijehaske). In 1823 werd voor vier van zijn kinderen een akte van bekendheid opgemaakt. Waarschijnlijk was Sjollema doopsgezind. Zijn oeuvre bestond voornamelijk uit zeegezichten en scheepsafbeeldingen. Slechts enkele van zijn stukken zijn gesigneerd. Ds. J.H. Halbertsma schonk het schilderij in 1856 aan de Provincie Friesland. Als provinciaal eigendom is het opgenomen in de collectie van het Fries Museum. Het schilderij werd in 1993 gerestaureerd door Wil Werkhoven te Amsterdam., literatuur: - Sneeker Nieuwsblad 1 jan. 1948 en 12 maart 1948 - Honderd jaar Friesche schilderkunst, nr. 87 - Museum Gids Stania State 1946, nr. 288 - Gids voor bezoekers van de Historische Tentoonstelling (1877). p. 221-2 en 224-60 - Catalogus van het Museum van het Friesch Genootschap (1881), nr. 598 - Verslag Fries Genootschap 29, p. 208. - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, pp. 16-18 - S. ten Hoeve en M.J. Seffinga 'Dirk Piebes Sjollema (1760-1840) Fries schepenschilder (catalogus) in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1997, pp. 37-119, cat.nr. 17 - Honderd onbekend Brieven van de Bruorren Halbertsma
4. • 
     • detail fsm:col1:dat16166:FSM-G-033
   • Titel Dirk Piebes Sjollema - Zeegezicht: de Lemster beurtman en een ander beurtschip.
   • Vervaardiger Sjollema, Dirk Piebes
   • Trefwoorden beurtschepen, beurtmannen, brikken
   • Objectnummer G-033
   • Periode van 1800
   • Periode tot 1840
   • Beschrijving Schilderij. Olieverf op doek. Zeegezicht. Woelig water. Twee elkaar tegenkomende beurtschepen. Het voorste beurtschip is de Lemster beurtman. Het vaart met halve wind, schuin van de beschouwer weg. De achtersteven van de beurtman is versierd met twee niet afleesbare wapenschilden boven de vensters. Het tegemoetkomende beurtschip is half verscholen achter het voorste. Het achterste is kleiner dan het voorste. Op de achtergrond is rechts een brik te zien. Aan de horizon nog een aantal andere zeilschepen.
   • Achtergrondinformatie Dirk Piebes Sjollema. Geboren Terbandsterschans 6 juli 1760 en gestorven te Heerenveen 23 december 1840. Woonde en werkte in Heerenveen. Schilderde landschappen en zeegezichten. Hij was huisschilder en maakte schilderij uit liefhebberij. Stond bekend als patriot. Hij trouwde op 3 okt. 1799 met Sieuwke Heeres. Hun huwelijk werd niet in de kerk gesloten maat voor het gerecht. Ze woonden aan de Heerenwal 3 te Heerenveen (Nijehaske). In 1823 werd voor vier van zijn kinderen een akte van bekendheid opgemaakt. Waarschijnlijk was Sjollema doopsgezind. Zijn oeuvre bestond voornamelijk uit zeegezichten en scheepsafbeeldingen. Slechts enkele van zijn stukken zijn gesigneerd., literatuur: - Sneeker Nieuwsblad 1 jan. 1948 en 12 maart 1948 - Honderd Jaar Friesche Schilderkunst, nr. 89 - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, pp. 16-18 - Catalogus van het Museum van het Friesch Genootschap (Leeuwarden, 1881), p. 197 - S. ten Hoeve en M.J. Seffinga 'Dirk Piebes Sjollema (1760-1840) Fries schepenschilder (catalogus) in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1997, pp. 37-119, cat. nr. 14
5. • 
     • detail fsm:col1:dat16170:FSM-1980-121
   • Titel Dirk Piebes Sjollema - Gezicht op de Heerensloot te Heerenveen.
   • Vervaardiger Sjollema, Dirk Piebes
   • Trefwoorden Heerenveen, beurtschepen, hektjalken, tjalken, bokken, pramen
   • Objectnummer 1980-121
   • Periode van 1816
   • Periode tot 1827
   • Beschrijving Schilderij. Olieverf op doek. Gezicht op de Heerensloot te Heerenveen. Centraal de vaart met daarin een geroeide boot met aan boord twee personen. Links een oever met ernaast een pad. Aan deze oever zijn een hektjalk en een beurtschip afgemeerd. rechst liggen aan de oever een bok en een hektjalk. Aan de Heerenwal (rechts) is onder meer de kerk van Hijehaske te zien (het kerkgebouw zou, gezien zijn situering meer naar het noorden, niet op het schilderij zichtbaar moeten zijn). Centraal op de achtergrond een in neo-classicistische stijl opgetrokken huis met twee verdiepingen en twee schoorstenen. Het is het pand aan het Breedpad 21. De straat links de de Fok. Daar lopen een man en een vrouw en een hond. Op de achtergrond links de kopel van Crackstate, een trufpakhuis, de Schoterlandse Kruiskerk en twee molens. Achter op het doek de tekst 'Gezicht op het Heerenveen en / het Groot ouderlijk huis van Haeften' en 'Grootvader en Grootmoeder / wandelen te samen'.
   • Achtergrondinformatie Met het 'grootouderlijk huis' wordt bedoeld het huis aan het Breedpad 21. Volgens de voorlopige monumentenlijst is het gebouwd in 1800. het pand is echter rond 1750 gebouwd door houthandelaar Dirk Beerns Drijfhout en is rond 1800 verbouwd door Notaris en wijnhandelaar Johan Georg Semler. De familie was steeds in dienst van de stadhouderlijke familie te Oranjewoud (rentmeesters). De oudste zoon van Johan Georg Semler, Everhardus Semler, was in de Franse tijd Maire en Schout van Heerenveen. In 1815/1816 werd het pand verkocht aan mr. Jacob van Haaften, rechter in de Arrondissementsrechtbank te Heerenveen. In 1827 werd het huis door postdirecteur Cornelis van Haaften verkocht aan Siebe Tuymelaar. Dit wijst erop dat het schilderij is gemaakt tussen 1816 en 1827 Dirk Piebes Sjollema. Geboren Terbandsterschans 6 juli 1760 en gestorven te Heerenveen 23 december 1840. Woonde en werkte in Heerenveen. Schilderde landschappen en zeegezichten. Hij was huisschilder en maakte schilderij uit liefhebberij. Stond bekend als patriot. Hij trouwde op 3 okt. 1799 met Sieuwke Heeres. Hun huwelijk werd niet in de kerk gesloten maat voor het gerecht. Ze woonden aan de Heerenwal 3 te Heerenveen (Nijehaske). In 1823 werd voor vier van zijn kinderen een akte van bekendheid opgemaakt. Waarschijnlijk was Sjollema doopsgezind. Zijn oeuvre bestond voornamelijk uit zeegezichten en scheepsafbeeldingen. Slechts enkele van zijn stukken zijn gesigneerd., literatuur: - Sneeker Nieuwsblad 1 jan. 1948 en 12 maart 1948 - R.J. Wielinga, Langs stinsen. states en andere voorname huizen in Friesland (1979), p. 21 - Frédériwue Bruyel-van der Palm, Vereeuwigd... (Heerenveen, 1993), pp. 32-33 - Leeuwarder Courant 17 en 18 april 1964. - Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1980, pp. 16-18 - S. ten Hoeve en M.J. Seffinga 'Dirk Piebes Sjollema (1760-1840) Fries schepenschilder (catalogus) in: Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1997, pp. 37-119, cat.nr. 39
6. • 
     • detail fsm:col1:dat17191:FSM-2000-001
   • Titel Dirk Piebes Sjollema - Schilderij: havengezicht met kof en kotter.
   • Vervaardiger Sjollema, Dirk Piebes
   • Trefwoorden beurtschepen, kofschepen, kotters
   • Objectnummer 2000-001
   • Periode van 1800
   • Periode tot 1840
   • Beschrijving Schilderij. Olieverf op doek. Havengezicht met rustig water. Geheel links een kade met bomen. Aan de kade zijn tal van schepen afgemeerd. In het midden van de haven een roeiboot met aan boord vier personen. Geheel links een beurtschip met gestreken zeilen. Het schip gaat half schuil achter een tweemast kofschip. Van het kofschip hangen de zeilen te drogen. Dwars op de kade een kotter, waarvan de zeilen ook hangen te drogen. De gaffel van het grootzeil hangt half naar beneden, Achter deze schepen zijn de masten en zeilen van een aantal andere afgemeerde schepen te zien. Op de achtergrond zeilt een kofschip met dwarstuig op de beschouwer toe. Rechts van het midden ligt een driemaster voor anker. Rechts daarvan een beurtschip. Rechts op de achtergrond een silhouet van een stad met toren en molens. Het schilderij is aan de onderkant beschadigd.
   • Achtergrondinformatie Dirk Piebes Sjollema. Geboren Terbandsterschans 6 juli 1760 en gestorven te Heerenveen 23 december 1840. Woonde en werkte in Heerenveen. Schilderde landschappen en zeegezichten. Hij was huisschilder en maakte schilderij uit liefhebberij. Stond bekend als patriot. Hij trouwde op 3 okt. 1799 met Sieuwke Heeres. Hun huwelijk werd niet in de kerk gesloten maat voor het gerecht. Ze woonden aan de Heerenwal 3 te Heerenveen (Nijehaske). In 1823 werd voor vier van zijn kinderen een akte van bekendheid opgemaakt. Waarschijnlijk was Sjollema doopsgezind. Zijn oeuvre bestond voornamelijk uit zeegezichten en scheepsafbeeldingen. Slechts enkele van zijn stukken zijn gesigneerd.