TitelW.J. Dijk - Ets met afbeeling van een voor de wind zeilende tjalk.
VervaardigerDijk, Willem Jans
Trefwoordentjalken, bakens
Objectnummer2002-072
Periode van1910
Periode tot1940
BeschrijvingEts. Gezicht op een voor de wind zeilende tjalk. De tjalk vaart in wijd water van de beschouwer af. Links een baken. De ets is ingelijst.
AchtergrondinformatieWillem Jans Dijk. Geboren Burgum 15 feb. 1881, gestorven Den Haag 23 okt. 1970. Geboren in een gezin waarvan de vader schipper was. In 1896 naar Groningen om er opgeleid te worden tot onderwijzer. Onderwijzer te Makkum. Tekende en schilderde als autodidakt met adviezen van tegelschilder J. ten Zwege en Dirk Nijland. Na enige omzwervingen onderwijzer in Den Haag (1910), waar hij bleef wonen. Omdat zijn woning aan de Van Boetzelaerlaan door de bezetter tot "sperrgebiet" was verklaard, moest hij elders onderdak zoeken en vond dat bij zijn dochter, die op de Grovestins te Koudum woonde. Bij de Galamadammen tekende hij de voorbij varende (zeilende) binnenschepen. Het werk van Dijk werd vaaak afgedrukt in tijdschriften als de Waterkampioen en Schuttevaer., literatuur:
- W.J. Dijk, De Schoonheid onzer binnenschepen (Amsterdam, 1963)
TitelW.J. Dijk - Aquarel met afbeeling van een voor de wind zeilende tjalk.
VervaardigerDijk, Willem Jans
Trefwoordentjalken
Objectnummer2002-073
Periode van1910
Periode tot1940
BeschrijvingAquarel. Gezicht op een voor de wind zeilende tjalk. De tjalk vaart in wijd water naar de beschouwer toe. De aquarel is ingelijst.
AchtergrondinformatieWillem Jans Dijk. Geboren Burgum 15 feb. 1881, gestorven Den Haag 23 okt. 1970. Geboren in een gezin waarvan de vader schipper was. In 1896 naar Groningen om er opgeleid te worden tot onderwijzer. Onderwijzer te Makkum. Tekende en schilderde als autodidakt met adviezen van tegelschilder J. ten Zwege en Dirk Nijland. Na enige omzwervingen onderwijzer in Den Haag (1910), waar hij bleef wonen. Omdat zijn woning aan de Van Boetzelaerlaan door de bezetter tot "sperrgebiet" was verklaard, moest hij elders onderdak zoeken en vond dat bij zijn dochter, die op de Grovestins te Koudum woonde. Bij de Galamadammen tekende hij de voorbij varende (zeilende) binnenschepen. Het werk van Dijk werd vaaak afgedrukt in tijdschriften als de Waterkampioen en Schuttevaer., literatuur:
- W.J. Dijk, De Schoonheid onzer binnenschepen (Amsterdam, 1963)
TitelJacob Spin - Gouache. Scheepsportret van de brik Luitenant Admiraal Tjerk Hiddes.
VervaardigerSpin, Jacob
Trefwoordenbrikken, loodsboten, schoeners, Harlingen, zeelieden, Parma, O.S.
Objectnummer2002-417
Periode van1858
Periode tot1858
BeschrijvingGouache. Scheepsportret van de tweemastbrik Luitenant Admiraal Tjerk Hiddes. Centraal de brik, onder vol tuig naar rechts zeilend, met de zeilen over stuurboord. In de top van de fokkemast de verzekeringsvlag met het nummer H20 en in de top van de grote mast de naamwimpel met het opschrift "Lt.Adm. Tjerk Hiddes". Aan de achterkant van de gaffel van de grote mast een rood-wit-blauwe vlag. Rechts de schoener Caspar de Robles en links de loodsboot TEXEL No. 3. Onder de voorstelling het opschrift " Lt. Adm. Tjerk Hiddes Kapt. O.S. Parma 1857".
AchtergrondinformatieKapitein Oepke Sikkes Parma was lid van het College Zeemans Voorzorg te Harlingen. Hij had de collegevlag met nummer 20. Van 1850-1856 was hij kapitein van de tweemastschoener Caspar de Robles (rechts op het schilderij afgebeeld). Het schip is in 1851 te Harlingen gebouwd. Reder was Zeilmaker & Co. te Harlingen. In 1856 werd het schip verkocht aan J. van Slooten te Harlingen en in 1876 is het in het ijs gezonken bij Cross Island.
Van 1857-1864 voer Oepke Sikkes Parma als kapitein op de brik Luitenant Admiraal Tjerk Hiddes, het schip dat centraal op het schilderij is afgebeeld. Ook nu was de reder Zeilmaker & Co te Harlingen. Het schip is gebouwd in 1857 gebouwd te Medemblik. Het schip is in 1866 verkocht aan K. Drijver (nieuwe naam: Henriëtte& Cornelia).
Van 1867 tot 1871 was Parma kapitein van de brik Hester (ex Hollander, ex-Aboeona). Deze brik was in 1848 te Delfshaven gebouwd. De vorige schepen van Parma waren nieuw gebouwde schepen.
Jacob Spin. Geboren Amsterdam 24 april 1806, overleden Amsterdam 3 juni 1875. Aquarelleerde en tekende meestal afbeeldingen van zeeschepen, zeer nauwkeurig afgewerkt. Volgens opgave van het bevolkingsregister te Amsterdam kunstschilder van beroep. Volgens overlevering zou hij een oud-zeeman zijn geweest, die met zijn vlet naar de binnenkomende schepen roeide, om dan de kapitein voor te stellen zijn schip op een schilderij af te laten beelden. De kapitein had dan maar te zeggen hoe hij zijn schip voorgesteld wenste te zien, zeilend bij de wind, voor de wind, bij mooi weer of stormweer, op de Noorzee of op de oceaan, enz., literatuur:
- B. Oosterwijk, Wind in de zeilen, Scheepstekenaar Jacob Spin (Rotterdam 2005)
- S. Parma, Harlinger Koopvaardijkapiteins en Harlinger reders uit de tweede helft van de negentiende eeuw (Hilversum 1999)
- S. Parma, Her College Zeemans-Voorzorg, opgericht 1 juli 1851 te Harlinge (Hilversum)
- G.N. Bouma, Lijst van Nederlandse oopvaardijschepenn 1820-1900 (Hoorn, 1998)
TitelSchetsboek met 18 tekeningen van Nederlandse oorlogsschepen.
VervaardigerTeijssen
Trefwoordenoorlogsschepen
Objectnummer2003-089
Periode van1796
Periode tot1796
BeschrijvingSchetsboek met achttien tekeningen. De tekeningen zijn opgezet in inkt en ingekleurd met waterverf. Zeventien tekeningen lijken op elkaar. Het zijn scheepsportretten van één of twee oorlogsschepen, die uitbundig zijn gepavoiseerd. De laatte tekening wijkt af: een havengezicht met meerdere schepen. Op sommige tekeningen zijn de namen van de schepen te lezen: Zeegen Koetse, Zeeland, Stad en Lande, Republiek, Batavier, Vryheid, Gelderlande, Houtvester, Hollander, Beschermer, D'Oranieleeuw, Eendragt, Nationale Lint, De Gedenkpenning. De vlaggen zijn van de BAtaafse Republiek: Hollandse leeuw, pijlenbundels, Hollandse maagd in tuin,
AchtergrondinformatieDe identiteit van de tekenaar is niet bekend. Waarschijnlijk zijn de tekeningen gebaseerd op een serie prenten van Nederlandse oorlogsschepen. De verkoper heeft de tekeningen gekocht uit een boedel in Den Haag. De datering 1796 valt in de periode van de Bataafse Republiek. De Bataafse Republiek was de officiële naam voor de Republiek der Verenigde Nederlanden na het vertrek van stadhouder Prins Willem V van Oranje-Nassau in 1795 naar Engeland tot aan de benoeming van Lodewijk Napoleon tot koning in 1806. De Bataafse Republiek sloot in 1796 een offensief en defensief verbond met Frankrijk en kwam in feite onder protectoraat van dit land. Dat verklaart waarom op sommige schepen ook Franse vlaggen zijn te zien.
TitelOene Romkes de Jongh - schilderij met voorstelling van het Sloterdijckhuis te Makkum.
VervaardigerJongh, Oene Romkes de
Trefwoordenschaatsers, tjalken, Makkum
Objectnummer2003-115
Periode van1850
Periode tot1884
BeschrijvingSchilderij. Olieverf op doek. Winters dorpsgezicht. Centraal het zogenaamde Sloterdijckhuis te Makkum. Het huis ligt op de hoek van de Grote Zijlroede en de Krommesloot. Het schilderij is gevat in een goudkleurige, bewerkte lijst met palmetten en lauwertakken.
AchtergrondinformatieOene Romkes de Jongh werd geboren op 6 april 1812 te Makkum en is overleden te Amsterdam op 1 juli 1896. Hij werkte in Amsterdam en Nieuwer Amstel. Hij schilderde stadsgezichten, waaronder te Amsterdam, meestal in de winter. Hij heeft ook een enkel landschap geschilded. Nam werk van A. Eversen en C. Springer tot voorbeeld. Volgens Scheen schilderde hij in een slechte kopietrant.
Het Sloterdijckhuis lag op de hoek van de Grote Zijlroede en de Krommesloot te Makkum. Het huis is gebouwd door de familie Sloterdijck. Simon Sloterdijck stichtte in 1768 te Makkum een glasblazerij. Hi jis geboren te Makkum op 3 nov. 1738 en overleden te Bolsward op 14 juni 1817. Hij trouwde te Pingjum op 28 nov. 1762 met Magdalena Canter Visscher (1735-1809). Het echtpaar kreeg acht dochters van wie er drie de volwassen leeftijd bereikten.
Het Sloterdijckhuis werd in de negentiende eeuw bewoond door Anne Lieuwes Buma. Hij en zijn vrouw Trijntje Sytzes Ykema kochten in 1800 de papiermolen Het Springend Hart van Jelmer P. Tichelaar te Makkum. Ze woonden toen nog in Workum, maar verhuisden naar Makkum. Anne Lieuwes Buma werd geboren op 27 febr. 1758 te Hommerts. Hij verwierf kapitaal als kapitein van de koopvaardij-galjoot De Vigilante. Zijn vrouw kwam uit een welgestelde familie. Anne Lieuwes Buma stierf op 6 mei 1833 te Makkum. Zijn vrouw stierf op 25 juli 1837. Van hun kinderen en erfgenamen Lieuwe, Sytze, Johannes en Sybertje is vooral Lieuwe bekend geworden. Hij was al op 20-jarige leeftijd doctor in de letteren en wijsbegeerte. Zijn bibliotheek van 30.000 delen klassieken was ver buiten de grenzen beroemd. Het familievermogen werd beheerd door Johannes en Sytze Buma., literatuur:
- O. Gielstra, "De papiermolen Het Springend Hert" in: Ald Nijs nrs. 15/16
- "Genealogie Sloterdijck" in: Nederland's Patriciaat 1993, pp. 475-503