TitelAnonymus - Lithografie. Afbeelding van een schaatser in Friese dracht.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsers, streekdrachten
Objectnummer1978-301
Periode van1850
Periode tot1900
BeschrijvingLithografie. Afbeelding van een schaatser in Friese dracht. Onderschrift: 'Patineur. Province de la Frise. / Chez l'Editeur P.G. van Lom á Amsterdam'.
TitelS. Fokke - Kopergravure. Afbeelding van de Zaan met schaatsers en sleden.
VervaardigerFokke, Simon
Trefwoordensleden, Zaan, sleden, schaatssport, Fokke, Simon
Objectnummer1978-145-a
Periode van1730
Periode tot1784
BeschrijvingKopergravure. Gezicht op een bevroren rivier (mogelijk de Zaan) met schaatsers, mensen met sleden, een bijt hakkende visser en drie ijsschuitjes.
AchtergrondinformatieSimon Fokke. Geboren te Amsterdam in 1712 en aldaar overleden in 1784. Eerst toneelspeler, toegelegd op het graveren, etsen en tekenen van landschappen. Werkte soms in de trant van Anverkamp, Breughel, Rembrandt etc.
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Lange hals. Het paar heeft twee verschillende schenkels: de halzen zijn niet identiek. Van het montuur ontbreken de teenleren.
BeschrijvingEen paar schoonrijschaatsen zonder krul. Met montuur dat nog uit twee riemen bestaat in plaats van de oorspronkelijke drie.
AchtergrondinformatieDe aanwezigheid van drie riemgaten doet vermoeden dat het Zuid-Hollandse schaatsen betreft., Literatuur:
- Wiebe Blauw, Van glis tot klapschaats (Franeker 2001)
BeschrijvingPikschietersblok. Ronde schijf van eikenhout. Er omheen een ijzeren randje. In het midden een gat, dat volgegoten is met lood.
AchtergrondinformatiePikschieten is een spel dat op het ijs wordt gespeeld. De regels van het spel: op een bepaalde afstand staat een houten blok of een straatsteen waarop evenveel centen als deelnemers zijn gelegd. De deelnemers moeten met het blok de steen omschieten. De centen die met kop (of munt, al naar gelang de afspraak) op het ijs komen te liggen zijn voor degene die heeft geworpen. Wanneer een deelnemer aan de beurt was om een schot te wagen, mochten de anderen proberen met hun pikhout dat van de werper uit zijn baan te brengen., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1984, p. 24
TitelLidmaatschapskaart van de Elfstedentocht op naam van Prins Willem-Alexander.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenelfstedentochten, Willem-Alexander
ObjectnummerE-056
Periode van1988
Periode tot1988
BeschrijvingLidmaatschapskaart van de Vereniging De Friesche Elf Steden op naam van 'Z.K.H. Prins Willem-Alexander'. Drukwerk met ingetypte naam.
AchtergrondinformatieOp 14 mei 1988 werd het jubileum van de Vereniging Fries Scheepvaart Museum gevierd in aanwezigheid van Prins Willem-Alexander. Bij dit jubileum werd het pand Fredehiem (Kleinzand 18) geopend. In de IJszaal presenteerde de toen net opgerichte Stichting Museum de Fryske Winter zich. Daarbij bood ir. J. Sipkema, de toenmalige voorzitter van de Vereniging de Friesche Elf Steden, een lidmaatschapskaart aan aan de prins. Hij heeft de lidmaatschapskaart toen echter laten liggen., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1988, p. 4
TitelEen paar baanschaatsen van het merk J. Noorman, Roden.
VervaardigerNoorman, J. ; Den Ham
Objectnummer1995-506
Periode van1950
Periode tot1965
BeschrijvingEen paar baandschaatsen. Uitgewerkt voetblad. Geen montuur. Op beide schaatsen een etiket. Het etiket is blauw-geel gekleurd en bevat een afbeelding van een schaatser en 'schaatsenfabriek / J. Noorman / Roden / v.h. Den Ham / opger. 1887 / meermalen / bekroond'.
AchtergrondinformatieJ. Noorman te Den Ham was een leverancier van schaatsen. Hij betrok de schaatsen bij diverse schaatsenmakers, ook in Friesland, en liet die voorzien van zijn eigen merk. Bekend is dat hij schaatsen liet maken bij Jan Nijdam te Akkrum en bij de gebroeders Kuipers in Garyp., In een catalogus van Noorman (1929-1930) wordt deze schaats omschreven als baanschaats. Specifieker is het te omschrijven als houten kusntschaats. (opm. H. Karssies 2008)
TitelAffiche van de Olympische Winterspelen van 1998 in Nagano.
Vervaardigeronbekend
TrefwoordenOlympische Spelen, Nagano, Japan
Objectnummer1998-234
Periode van1998
Periode tot1998
BeschrijvingAffiche. Meerkleurendruk. Afbeelding van het beeldmerk van de Olympische Winterspelen van 1998 in Nagano (Japan). Opschriften: 'The XVIII Olympic Winter Games - Nagano 1998'.
AchtergrondinformatieHet affiche is gebruikt bij de tentoonstelling Friese Schaatsolympiërs die in decemebr 1997 en het voorjaar van 1998 werd gehouden in het Fries Scheepvaart Museum.
TitelReclameschild van Ruiter Schaatsen te Akkrum.
Vervaardigeronbekend
Trefwoordenschaatsmakerijen, Akkrum, Ruiter, G.S.
Objectnummer1995-495
Periode van1945
Periode tot1960
BeschrijvingReclameschild of showcard voor Ruiter's schaatsen. Ovaal schild met geschulpte rand en twee standers. Geel met opdrukin zwart: 'Ruiter Schaatsen / Akkrum / Model nr. 36 / Waarop de Elfstedenwedstrijden/ 1929, 1933 en 1942 / werden gewonnen'.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk J. Nooitgedagt, IJlst.
VervaardigerNooitgedagt, J.
Objectnummer1981-081
Periode van1935
Periode tot1965
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen, voorzien van modern lederwerk. De veters ontbreken. Uitgesmeed ijzeren puntje voor op het ijzer.
AchtergrondinformatieJan Nooitgedagt (1840-1920) was de grondlegger van schaatsenfabriek Nooitgedagt te IJlst. In 1865 kocht hij een smederij en begon daar schaatsen en schaven te maken. De vier zonen van Jan Nooitgedagt werkten ook in het bedrijf: Jarig (1866-1942), Aldert (1871-1929), Thijmen (1873-1957) en Jentje (1878-1935). Tegen het einde van de 19-de eeuw gingen de zaken goed. In 1893 werd een nieuwe fabriek gebouwd. In 1900 had Nooitgedagt zo'n 50 man personeel. De vier zonen maakten studiereizen naar Frankrijk, Engeland en Zweden, zodat men op de hoogte bleef van de nieuwste materialen en productie-technieken. Rond 1900 trad vader Jan uit het bedrijf en namen de vier zonen het bedrijf over. Nog steeds werden er schaatsen en gereedschappen gemaakt. Wat de schaatsen betreft ging men zich meer en meer toeleggen op het maken van metalen schaatsen. In 1934 maakte men daarbij gebruik van matrijzen die in Duitsland waren gekocht. Rond 1935 nam een aantal zonen het bedrijf over: Jan Jarigs (1893-1945), Jan Alderts (1897-1982), na 1945 aangevuld met Tjitte Jentjes (1917-1988) en Aldert Alderts (1926 - ). In 1939 werd de Elfstedenschaats ontworpen door Zweitse Planting. Het type was geen succes. Ook de in 1954 op de markt gebrachte combinoor (ontworpen door Jan Kaay) was weinig succesvol. In 1965 werd de productie van schaatsen gestopt.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk A. de Vries van Warga.
VervaardigerVries, A.J.A. de
Objectnummer1988-065
Periode van1930
Periode tot1953
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers.
AchtergrondinformatieAndries Jouke Albert de Vries (1893-1969) werd in 1917 schaatshoutmaker bij A.K. Hoekstra te Wergea. In 1921 begon hij een eigen timmerbedrijf in Goutum. 's Winters maakte hij er schaatshouten voor verschillende schaatsensmeden in Wergea. Rond 1930 bracht hij zelf schaatsen op de markt. De ijzers, voorzien van het merk 'A. de Vries van Warga', werden tegen houten geruild met P. Zwart, K. Meinderts en L. Lantinga in Wergea. Ook werden wel houten geleverd aan J. Nooitgedagt in IJlst, G.S. Ruiter in Akkrum, G.S. Ruiter in Bolsward en E. Vonk in Oudeschoot. Andries werd rond de Tweede Wereldoorlog bijgestaan door zoon Albert (1923 - ). Na 1953 werden geen schaatsen meer gemaakt., Schaatsenmaker Hoekstra uit Warga omschreef dit model in zijn catalogus van 1908 als een: gewijzigd model Wicher de Salis. Het type ontstond rond 1900. (aanvulling H. Karssies), literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994), p.90-91.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk G.S. Ruiter, Bolsward.
VervaardigerRuiter, G.S. (Bolsward)
Objectnummer1982-158
Periode van1901
Periode tot1915
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Montuur: originele hakleren met knoop. Met veiligheidskrul.
AchtergrondinformatieGeert Ruiter (1861-1916) nam in 1889 de schaatsenfabriek van zijn vader Geert Stevens Ruiter te Akkrum over. Na een conflict met zijn medefirmant J. de Jong vestigde hij in 1901 een schaatsenmakerij in Bolsward. In 1905 werd er een grote fabriek gebouwd. Voor de financiering werd de N.V. Ruiters Schaatsenfabriek en Grofsmederij opgericht. Drijvende kracht hierachter was mr. Gerard Vissering, directeur van de Amsterdamsche Bank (liefhebber van schaatsen en ontwerper van nieuwe modellen). Het werd één van de vier grote schaatsenfabrieken van Friesland (naast G.S. Ruiter te Akkrum, J. Nooitgedagt te IJlst en A.K. Hoekstra te Wergea). Bij het overlijden van Geert Ruiter in 1915 werd de vennootschap ontbonden. De fabriek werd in 1916 afgebroken. Zoon Dirk Ruiter (1884-1940) begon in 1918 weer een kleine schaatsenmakerij in Bolsward. Hij maakte gebruik van de merken van zijn vader. Rond 1925 waren er rond vijftien personeelsleden. Na het overlijden van Dirk Ruiter in 1940 werd het bedrijf gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 82-83.
BeschrijvingTwee Breinermoorschaatsen. De ijzers zijn verschillend. Hals versierd met eikelvormige sierknop op de schenkels. Het montuur is defect en incompleet. Het merendeel van het montuur is bovendien niet meer origineel. Het hout is aangetast door houtworm, de schenkels roesten.
AchtergrondinformatieDe schaatsen stonden geregistreerd als een paar Friese schaatsen uit de periode 1700-1800. Nadere informatie leert dat dat niet juist kan zijn., literatuur:
- Jaarboek Fries Scheepvaart Museum 1978, p. 14
BeschrijvingEen aaltjesschaatsen. Met compleet montuur. De voetstapel loopt niet door tot de krul. Met gesmede knop.
AchtergrondinformatieDeze eenvoudige variant van de Duitse Breinermoorschaats (Ost-Friesland) werd vooral in de provincie Groningen, tegen de Duitse grens aan, gemaakt en wordt ook wel aaltjesschaats genoemd. Een verwijzing naar de smalle oploende hals die lijkt op een kronkelende aal., Literatuur:
- Wiebe Blauw, Van glis tot klapschaats (Franeker 2001)
Beschrijving18 contributiekaarten van de IJswegencentrale van Friesland. Karton. De vroegste kaarten zijn ovaal van vorm, de latere rechthoekig. Elk jaar een andere kleur. De kaarten zijn van de winterseizoenen van: 1946-1947, 1949-1950, 1950-1951, 1953-1954, 1955-1956, 1962-1963, 1977-1978, 1978-1979 (dubbel), 1982-1983, 1983-1984, 1984-1985, 1985-1986, 1987-1988, 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992 en 1997-1998.
AchtergrondinformatieLidmaatschapskaarten van de IJswegencentrale dienden duidelijk zichtbaar op de kleding gedragen te worden wanneer werd geschaatst op de banen die door de IJswegencentrales waren geveegd.
TitelEen paar Friese doorlopers van het merk G.S. Ruiter, Bolsward.
VervaardigerRuiter, G.S. (Bolsward)
Objectnummer1982-161
Periode van1901
Periode tot1940
BeschrijvingEen paar Friese doorlopers met veiligheidskrul.
AchtergrondinformatieGeert Ruiter (1861-1916) nam in 1889 de schaatsenfabriek van zijn vader Geert Stevens Ruiter te Akkrum over. Na een conflict met zijn medefirmant J. de Jong vestigde hij in 1901 een schaatsenmakerij in Bolsward. In 1905 werd er een grote fabriek gebouwd. Voor de financiering werd de N.V. Ruiters Schaatsenfabriek en Grofsmederij opgericht. Drijvende kracht hierachter was mr. G. Vissering, directeur van de Amsterdamsche Bank (liefhebber van schaatsen en ontwerper van nieuwe modellen). Het werd één van de vier grote schaatsenfabrieken van Friesland (naast G.S. Ruiter te Akkrum, J. Nooitgedagt te IJlst en A.K. Hoekstra te Wergea). Bij het overlijden van Geert Ruiter in 1915 werd de vennootschap ontbonden. De fabriek werd in 1916 afgebroken. Zoon Dirk Ruiter (1884-1940) begon in 1918 weer een kleine schaatsenmakerij in Bolsward. Hij maakte gebruik van de merken van zijn vader. Rond 1925 waren er rond vijftien personeelsleden. Na het overlijden van Dirk Ruiter in 1940 werd het bedrijf gesloten., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) pp. 82-83.
TitelEen paar Friese schaatsen van het merk L. Lantinga, Wergea.
VervaardigerLantinga, Lolke
Objectnummer1994-055
Periode van1912
Periode tot1938
BeschrijvingEen paar Friese schaatsen. Platte halzen versierd. De ijzers zijn aan de voorkant versierd met een bolletje. Volledig montuur.
AchtergrondinformatieLuitzen Lantinga (1874-1945) was zoon van de schaatsenmakende smid Bonne Ottes Lantinga te Wergea. In 1912 nam hij de zaak van zijn vader over. Hij maakte schaatsijzers voor anderen (ondermeer voor A.K. Hoekstra te Wergea) maar verkocht ook zelf zijn schaatsen, voorzien van een eigen merk. In 1938 nam zijn zoon Bonne de zaak over., literatuur:
- W. Blauw (e.a.) Friese schaatsenmakers (Franeker, 1994) p. 125.